Το επόμενο μεγάλο στοίχημα του mRNA δεν είναι μια πανδημία, αλλά ο καρκίνος

Ένα ερευνητικό στοίχημα που άρχισε το 2016 μπορεί να εξελιχθεί σε ορόσημο για την αντιμετώπιση του καρκίνου — και σε μία από τις σημαντικότερες εμπορικές επιτυχίες της φαρμακοβιομηχανίας τα επόμενα χρόνια.

Η Moderna και η Merck ανακοίνωσαν ότι το πειραματικό εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA intismeran, όταν χορηγήθηκε μαζί με το Keytruda, βοήθησε ασθενείς υψηλού κινδύνου να παραμείνουν περισσότερο χρόνο χωρίς επανεμφάνιση του μελανώματος.

Η θεραπεία πέτυχε τόσο τον κύριο στόχο της μελέτης, που αφορούσε την επιβίωση χωρίς υποτροπή, όσο και τον κρίσιμο δευτερεύοντα στόχο της αποτροπής μακρινών μεταστάσεων.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που μια εξατομικευμένη αντικαρκινική θεραπεία βασισμένη στο mRNA παρουσιάζει στατιστικά και κλινικά σημαντικό όφελος σε μελέτη Φάσης 3, όταν προστίθεται σε καθιερωμένη ανοσοθεραπεία. Στη δοκιμή INTerpath-001 συμμετείχαν 1.137 ασθενείς με μελάνωμα σταδίου IIB έως IV, των οποίων ο όγκος είχε αφαιρεθεί χειρουργικά. Δεν εντοπίστηκαν νέα ζητήματα ασφάλειας, σύμφωνα με τις εταιρείες, όπως αναφέρει το Reuters.

Ένα εμβόλιο που σχεδιάζεται από τον όγκο του ασθενούς

Το intismeran δεν είναι εμβόλιο που χορηγείται προληπτικά στον γενικό πληθυσμό. Πρόκειται για εξατομικευμένη θεραπεία, η οποία δημιουργείται αφού ο ασθενής διαγνωστεί και υποβληθεί σε χειρουργική αφαίρεση του όγκου.

Δείγμα του όγκου και αίμα αποστέλλονται για γενετική ανάλυση. Μέσω ειδικών αλγορίθμων εντοπίζονται οι μεταλλάξεις που διαφοροποιούν τα καρκινικά κύτταρα από τα υγιή και θεωρούνται πιθανότερο ότι μπορούν να αναγνωριστούν από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Οι πληροφορίες αυτές χρησιμοποιούνται για να δημιουργηθεί ένα μοναδικό μόριο mRNA, το οποίο μπορεί να κωδικοποιεί έως και 34 νεοαντιγόνα. Σκοπός είναι να «εκπαιδευτούν» τα Τ-λεμφοκύτταρα του ασθενούς ώστε να εντοπίζουν και να καταστρέφουν καρκινικά κύτταρα που ενδέχεται να έχουν παραμείνει μετά την επέμβαση.

Η κατασκευή του εμβολίου χρειάζεται περίπου έξι εβδομάδες. Στο διάστημα αυτό ο ασθενής αναρρώνει από την επέμβαση και μπορεί να αρχίσει θεραπεία με Keytruda.

Γιατί συνδυάζεται με το Keytruda

Οι δύο θεραπείες έχουν συμπληρωματικούς ρόλους.

Το εξατομικευμένο εμβόλιο δείχνει στο ανοσοποιητικό σύστημα ποιους μοριακούς στόχους πρέπει να αναζητήσει. Το Keytruda, από την άλλη πλευρά, είναι αναστολέας του σημείου ελέγχου PD-1 και βοηθά να απελευθερωθούν οι φυσικοί «φραγμοί» που περιορίζουν την ανοσολογική επίθεση εναντίον των καρκινικών κυττάρων.

Με απλά λόγια, το intismeran υποδεικνύει τον στόχο και το Keytruda επιτρέπει στο ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί αποτελεσματικότερα.

Τα κρίσιμα ποσοστά που δεν γνωρίζουμε ακόμη

Παρά τη σημασία της ανακοίνωσης, Moderna και Merck δεν έχουν δημοσιοποιήσει ακόμη το ακριβές μέγεθος του οφέλους που καταγράφηκε στη Φάση 3. Δεν υπάρχουν επίσης ώριμα δεδομένα για τη συνολική επιβίωση των ασθενών.

Τα αναλυτικά αποτελέσματα αναμένεται να παρουσιαστούν σε διεθνές ιατρικό συνέδριο και να υποβληθούν στις ρυθμιστικές αρχές. Μέχρι τότε, η ανακοίνωση αποτελεί ισχυρή ένδειξη αποτελεσματικότητας, αλλά όχι ακόμη πλήρη επιστημονική αποτύπωση της θεραπείας.

Ενθαρρυντική βάση αποτελούν τα αποτελέσματα της μικρότερης μελέτης Φάσης 2b. Έπειτα από πέντε χρόνια παρακολούθησης, ο συνδυασμός είχε μειώσει κατά 49% τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου και κατά 59% τον κίνδυνο μακρινής μετάστασης ή θανάτου, σε σύγκριση με το Keytruda μόνο.

Η Wall Street είδε μια νέα Moderna

Η αντίδραση των επενδυτών ήταν εντυπωσιακή. Η μετοχή της Moderna υπερδιπλασιάστηκε μετά την ανακοίνωση, ενώ η Merck κατέγραψε διψήφια άνοδο και έφθασε σε ιστορικό υψηλό.

Το ράλι δεν αντανακλά μόνο τις προοπτικές μιας θεραπείας για το μελάνωμα. Η αγορά είδε για πρώτη φορά ισχυρές ενδείξεις ότι η πλατφόρμα mRNA της Moderna μπορεί να αποκτήσει μεγάλη εμπορική εφαρμογή πέρα από τα εμβόλια λοιμωδών νοσημάτων.

Μετά την απότομη πτώση των εσόδων από τα εμβόλια κατά της Covid-19, η εταιρεία αναζητούσε εδώ και χρόνια τον επόμενο μεγάλο αναπτυξιακό της πυλώνα. Η επιτυχία του intismeran επιτρέπει πλέον στον διευθύνοντα σύμβουλο Στεφάν Μπανσέλ να παρουσιάζει τη Moderna ως εταιρεία ογκολογίας και όχι μόνο ως κατασκευάστρια εμβολίων.

Το στρατηγικό στοίχημα της Merck

Για τη Merck, η θεραπεία μπορεί να προσφέρει έναν τρόπο παράτασης της εμπορικής ζωής του Keytruda, το οποίο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα σε πωλήσεις φάρμακα στον κόσμο, αλλά πλησιάζει στην απώλεια βασικών πατεντών.

Ο συνδυασμός με μια εξατομικευμένη θεραπεία θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα, δυσκολότερα αντιγράψιμη αγορά. Οι εταιρείες δεν θα πωλούν απλώς το ίδιο φάρμακο σε όλους τους ασθενείς, αλλά θα κατασκευάζουν διαφορετικό προϊόν για κάθε περίπτωση.

Αυτό δημιουργεί τεράστιες εμπορικές δυνατότητες, αλλά και αντίστοιχες επιχειρησιακές προκλήσεις.

Από το μελάνωμα σε άλλους όγκους

Το μελάνωμα επιλέχθηκε ως ένα από τα πρώτα πεδία ανάπτυξης επειδή οι συγκεκριμένοι όγκοι εμφανίζουν μεγάλο αριθμό μεταλλάξεων. Διαθέτουν, επομένως, περισσότερους πιθανούς στόχους που μπορούν να παρουσιαστούν στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Moderna και Merck δοκιμάζουν ήδη την ίδια προσέγγιση σε άλλες μορφές καρκίνου, μεταξύ των οποίων ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης και ο καρκίνος των νεφρών.

Εάν η τεχνολογία αποδειχθεί αποτελεσματική και σε αυτούς τους όγκους, το intismeran δεν θα αποτελεί μόνο ένα νέο προϊόν, αλλά την πρώτη εφαρμογή μιας ευρύτερης θεραπευτικής πλατφόρμας.

Το δύσκολο μέρος αρχίζει τώρα

Η εξατομίκευση αποτελεί ταυτόχρονα το βασικό πλεονέκτημα και τη μεγαλύτερη δυσκολία της θεραπείας.

Κάθε εμβόλιο πρέπει να σχεδιάζεται, να παράγεται και να παραδίδεται ξεχωριστά, μέσα σε αυστηρό χρονικό πλαίσιο και με σταθερές προδιαγραφές ποιότητας. Το κόστος, η δυνατότητα μαζικής παραγωγής, η ασφαλιστική κάλυψη και η πρόσβαση των ασθενών θα είναι καθοριστικοί παράγοντες για την εμπορική επιτυχία.

Παράλληλα, οι ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να εξετάσουν τα πλήρη δεδομένα αποτελεσματικότητας και ασφάλειας. Οι εταιρείες εκτιμούν ότι, εφόσον η διαδικασία εξελιχθεί ομαλά, η θεραπεία θα μπορούσε να φθάσει στην αγορά το 2027

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το μεγάλο σχέδιο για το στεγαστικό: Πώς η κυβέρνηση θέλει να ανοίξει 880.000 κλειστά σπίτια
• Σε ισχύ το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ: Τι αλλάζει σε φωτοβολταϊκά, αιολικά και Natura
• Η δεύτερη ψηφιακή επανάσταση: Γιατί η Ευρώπη δεν αντέχει ακόμη μία ήττα
• Γιατί η απόλυτη αισιοδοξία είναι… ανησυχητική – Η Wall Street ποντάρει στο τέλειο σενάριο