Το κλείσιμο του Ορμούζ αρχίζει να «γονατίζει» τον πλανήτη: Από τα καύσιμα μέχρι τα τρόφιμα και τα νοσοκομεία

Οι πρώτες εβδομάδες μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ συνοδεύτηκαν κυρίως από εκρηκτικές αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας. Σήμερα, ωστόσο, η κρίση περνά σε ένα πιο επικίνδυνο στάδιο, καθώς οι ανατιμήσεις μετατρέπονται σε πραγματικές ελλείψεις προϊόντων και πρώτων υλών.

Το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, από το οποίο διέρχονταν τεράστιες ποσότητες πετρελαίου, φυσικού αερίου και εμπορευμάτων από χώρες όπως το Κατάρ και το Κουβέιτ, παραμένει ουσιαστικά εκτός λειτουργίας, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται στην Ασία, όπου πολλές κυβερνήσεις έχουν ήδη στραφεί στα στρατηγικά τους αποθέματα και αναζητούν εναλλακτικές πηγές προμήθειας, σύμφωνα με τους NYT.

«Δεν πρόκειται μόνο για ένα σοκ τιμών, αλλά για πραγματικές ελλείψεις», προειδοποίησε ο Κρίσνα Σρινιβασάν του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, επισημαίνοντας ότι η μείωση της παραγωγής και η απώλεια θέσεων εργασίας μπορούν να επιβραδύνουν σημαντικά την οικονομική ανάπτυξη.

Από τα blackouts μέχρι τα νοσοκομεία

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές σε αρκετές χώρες της Ασίας. Το Μπαγκλαντές έχει προχωρήσει σε προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος λόγω έλλειψης φυσικού αερίου, ενώ το Βιετνάμ εφαρμόζει περιορισμούς κατανάλωσης στις βιομηχανικές περιοχές. Στις Φιλιππίνες έχουν τεθεί σε εφαρμογή έκτακτα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας στον δημόσιο τομέα.

Η κρίση δεν περιορίζεται όμως στην ενέργεια. Σημαντικές πιέσεις δέχεται και η αγορά ηλίου, ενός υλικού κρίσιμης σημασίας για τη βιομηχανία ημιαγωγών αλλά και για ιατρικές εφαρμογές, όπως οι διαγνωστικές εξετάσεις μαγνητικής τομογραφίας.

Καθώς το Κατάρ κάλυπτε περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής ηλίου πριν από τον πόλεμο, οι ελλείψεις έχουν οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών. Στην Ινδία, το κόστος έχει ήδη διπλασιαστεί, προκαλώντας ανησυχία για τη λειτουργία μικρότερων νοσοκομείων και διαγνωστικών κέντρων.

Η επόμενη απειλή αφορά τα τρόφιμα

Οι συνέπειες επεκτείνονται και στον αγροτικό τομέα. Ο Περσικός Κόλπος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πηγές παραγωγής ουρίας, του βασικότερου αζωτούχου λιπάσματος παγκοσμίως.

Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι τιμές των λιπασμάτων έχουν αυξηθεί κατά περίπου 80% από την έναρξη της κρίσης. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι εντοπίζονται στη Νότια Ασία και στην Υποσαχάρια Αφρική, όπου πολλοί αγρότες αδυνατούν να εξασφαλίσουν επαρκείς ποσότητες για τις καλλιέργειές τους, εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων τους επόμενους μήνες.

Την ίδια ώρα, οι ελλείψεις πετρελαίου επηρεάζουν και παράγωγα προϊόντα, όπως η νάφθα, που χρησιμοποιείται ευρέως στη μεταποίηση. Στην Ιαπωνία, βιομηχανίες αναγκάζονται να προσαρμόσουν την παραγωγή τους λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας πρώτων υλών.

Πιέσεις και στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, οι μεγαλύτερες ανησυχίες αφορούν τα αεροπορικά καύσιμα. Αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί ελλείψεις κηροζίνης, το αυξημένο κόστος έχει ήδη επηρεάσει τις αερομεταφορές.

Αεροπορικές εταιρείες όπως η Lufthansa και η KLM έχουν περιορίσει το πτητικό τους πρόγραμμα, ενώ οι υψηλότεροι ναύλοι αποθαρρύνουν μέρος της ταξιδιωτικής ζήτησης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, η αεροπορική κίνηση στην Ευρώπη εμφανίζεται περίπου 5% χαμηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα που θα επικρατούσαν χωρίς την κρίση.

Καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται και η λειτουργία των Στενών του Ορμούζ παραμένει περιορισμένη, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι σημερινές ελλείψεις μπορεί να αποτελούν μόνο το πρώτο κύμα μιας ευρύτερης αναδιάρθρωσης του παγκόσμιου εμπορίου και των ενεργειακών ισορροπιών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Panathēnea Festival 2026: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη «χτίζει» ξανά το μέλλον του Finance
• Σίσσυ Ηλιοπούλου (LAMDA Development): Σε έναν κόσμο διαρκούς αστάθειας, η εμπιστοσύνη είναι το κρίσιμο στρατηγικό κεφάλαιο
• Το μυστικό όπλο των ΗΠΑ για να μην χάσουν τον πόλεμο εναντίον της Κίνας; Ονομάζεται Anthropic