Βενεζουέλα: Η πετρελαϊκή συμφωνία του Τραμπ προκαλεί αντιδράσεις σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση

• Η συμφωνία ΗΠΑ–Βενεζουέλας αφορά την ανάπτυξη 17 πετρελαϊκών πεδίων με αποθέματα άνω των 65 δισ. βαρελιών, με την Ουάσιγκτον να αποκτά πλειοψηφικό έλεγχο στην παραγωγή.
• Η Ντέλσι Ροντρίγκες δέχεται πυρά και από τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος: η αντιπολίτευση αμφισβητεί τη νομιμότητα της συμφωνίας, ενώ σκληροπυρηνικοί Τσαβιστές κάνουν λόγο για εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας.
• Αναλυτές εκτιμούν ότι τα αυξανόμενα οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα θα μπορούσαν να μειώσουν την πίεση της κυβέρνησης Τραμπ για γρήγορες εκλογές και πολιτική μετάβαση.

Η ιστορική συμφωνία για το πετρέλαιο μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Ντέλσι Ροντρίγκες προκαλεί ένα ασυνήθιστο κύμα αντιδράσεων στη Βενεζουέλα, ενώνοντας σε μεγάλο βαθμό δύο στρατόπεδα που σπάνια συμφωνούν: τους σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές του Τσαβισμού και την αντιπολίτευση.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η συμφωνία που ανοίγει στις Ηνωμένες Πολιτείες τον δρόμο για πλειοψηφικό έλεγχο στην αξιοποίηση περισσότερων από 65 δισ. βαρελιών αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων, μέσω 17 στρατηγικών πεδίων. Η Ροντρίγκες παρουσιάζει τη συμφωνία ως όχημα για την ανάκαμψη της οικονομίας, όμως οι επικριτές της βλέπουν μια πρωτοφανή παραχώρηση ελέγχου πάνω στον σημαντικότερο φυσικό πόρο της χώρας.

Το πολιτικό στοίχημα της Ροντρίγκες

Για την προσωρινή πρόεδρο της Βενεζουέλας, η στενότερη οικονομική σχέση με την Ουάσιγκτον μπορεί να προσφέρει και ένα σημαντικό πολιτικό πλεονέκτημα.

Η Ρίσα Γκρέις-Τάργκοου, διευθύντρια Λατινικής Αμερικής στην Eurasia Group, εκτιμά ότι η συμφωνία μπορεί να ενισχύσει τη διάθεση του Τραμπ να συνεχίσει να συνεργάζεται με τη Ροντρίγκες.

Αυτό, με τη σειρά του, θα μπορούσε να περιορίσει τα κίνητρα της Ουάσιγκτον να πιέσει για άμεσες νέες εκλογές, κάτι που εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης.

Η συμφωνία δημιουργεί έτσι ένα νέο δίλημμα για την αμερικανική πολιτική: όσο περισσότερα δισεκατομμύρια επενδύονται στον ενεργειακό τομέα της Βενεζουέλας, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το οικονομικό συμφέρον των ΗΠΑ για πολιτική σταθερότητα στη χώρα.

Στα 65 δισ. βαρέλια το πετρέλαιο της συμφωνίας

Η συμφωνία προβλέπει την ανάπτυξη 17 στρατηγικών πετρελαϊκών πεδίων, με στόχο η παραγωγή να ξεπεράσει τα 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Η Ροντρίγκες έχει δηλώσει ότι το διμερές ενεργειακό σχέδιο θα έχει διάρκεια 25 ετών και υποστηρίζει ότι η κυριαρχία της Βενεζουέλας στους φυσικούς της πόρους θα διατηρηθεί.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει παρουσιάσει τη συμφωνία ως τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην ιστορία και υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ απέκτησαν πλειοψηφικό έλεγχο πάνω σε περισσότερα από 65 δισ. βαρέλια αποθεμάτων.

Η αντιπολίτευση έμεινε εκτός των διαπραγματεύσεων

Η συμφωνία διαπραγματεύτηκε χωρίς τη συμμετοχή της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες.

Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η πλέον προβεβλημένη προσωπικότητα της αντιπολίτευσης, δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο πολιτικό συμβολισμό, καθώς κατά την προεκλογική περίοδο του 2024 η ίδια η Ροντρίγκες — τότε στο πλευρό του Νικολάς Μαδούρο — κατηγορούσε τη Ματσάδο ότι ακολουθούσε εντολές από τις ΗΠΑ και ότι επιδίωκε να παραδώσει το πετρέλαιο της χώρας στην Ουάσιγκτον.

Τώρα, η Ροντρίγκες βρίσκεται αντιμέτωπη με σχεδόν τις ίδιες κατηγορίες.

«Δεν έχει καμία ισχύ»

Μέλη του κόμματος Vente της Ματσάδο αμφισβητούν ήδη το κατά πόσο η συμφωνία μπορεί να επιβιώσει μιας μελλοντικής πολιτικής μετάβασης.

Ο Χοσέ Αμάλιο Γκρατερόλ δήλωσε ότι οι συμφωνίες που υπογράφει η Ροντρίγκες δεν μπορούν να θεωρούνται νόμιμες, καθώς, κατά την άποψή του, δεν διαθέτει την απαιτούμενη δημοκρατική νομιμοποίηση.

Αντίστοιχες αμφιβολίες έχουν εκφραστεί ευρύτερα για τη νομική βάση και τη διαφάνεια του νέου πλαισίου, ενώ αρκετές λεπτομέρειες γύρω από τη λειτουργία της συμφωνίας παραμένουν ασαφείς.

Οργή και στο στρατόπεδο του Τσαβισμού

Η μεγαλύτερη ίσως πολιτική δυσκολία για τη Ροντρίγκες βρίσκεται στο ίδιο της το στρατόπεδο.

Ο Τσαβισμός, το πολιτικό κίνημα που ίδρυσε ο Ούγκο Τσάβες, οικοδομήθηκε σε μεγάλο βαθμό γύρω από τον κρατικό έλεγχο των πετρελαϊκών πόρων και την αντίσταση στην αμερικανική επιρροή.

Σκληροπυρηνικά στελέχη αντέδρασαν έντονα στη συμφωνία, αμφισβητώντας τη νομιμότητά της και χαρακτηρίζοντάς την παραίτηση από την εθνική κυριαρχία.

Ο πρώην αριστερός βουλευτής Γουίλιαν Ροντρίγκες επικαλέστηκε μάλιστα τον ίδιο τον Τσάβες, υποστηρίζοντας ότι η νέα συμφωνία κάνει «ακριβώς το αντίθετο» από την πολιτική που εκείνος υποστήριζε για το πετρέλαιο.

Τα οικονομικά της συμφωνίας στο μικροσκόπιο

Ερωτήματα υπάρχουν και γύρω από τους οικονομικούς όρους.

Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας υποστηρίζει ότι τα έργα μπορούν να δημιουργήσουν περίπου 209 δισ. δολάρια εσόδων για το κράτος, λαμβάνοντας ως βάση τιμή πετρελαίου 65 δολαρίων ανά βαρέλι.

Ωστόσο, ο Φρανσίσκο Μονάλντι, διευθυντής ενεργειακής πολιτικής για τη Λατινική Αμερική στο Baker Institute του Rice University, επισημαίνει ότι το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 3,20 δολάρια για καθένα από τα 65 δισ. βαρέλια που καλύπτει η συμφωνία.

Εφόσον μάλιστα τα 209 δισ. αποτελούν ονομαστικά έσοδα σε βάθος πολλών ετών, η σημερινή τους αξία θα ήταν ακόμη χαμηλότερη.

Από την «πολιτική μετάβαση» στη σταθερότητα;

Μέχρι σήμερα, η τεράστια επιρροή της κυβέρνησης Τραμπ στη Ροντρίγκες μπορούσε να θεωρηθεί εργαλείο για την εξασφάλιση πολιτικών παραχωρήσεων.

Οι διαπραγματεύσεις έχουν ήδη οδηγήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις, όπως η αρχική έγκριση από την Εθνοσυνέλευση μιας μεταρρύθμισης — με αμερικανική υποστήριξη — στον τρόπο επιλογής των δικαστών του Ανώτατου Δικαστηρίου.

Η νέα πετρελαϊκή συμφωνία, όμως, μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς.

Ο πολιτικός αναλυτής Μπενίγνο Αλαρκόν εκτιμά ότι όσο περισσότερες αμερικανικές επιχειρήσεις επενδύουν δισεκατομμύρια στη χώρα, η Ουάσιγκτον μπορεί σταδιακά να περάσει από τη λογική της «μετάβασης με σταθερότητα» σε μια πολιτική που δίνει μεγαλύτερη προτεραιότητα στη σταθερότητα, διατηρώντας απλώς ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής μετάβασης.

Η εύθραυστη ισορροπία της Ροντρίγκες

Για την Ντέλσι Ροντρίγκες, η συμφωνία αποτελεί ταυτόχρονα ευκαιρία και πολιτικό ρίσκο.

Από τη μία πλευρά, μπορεί να φέρει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων, να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου και να ενισχύσει τη σχέση της με την κυβέρνηση Τραμπ. Από την άλλη, απειλεί να αποξενώσει ένα σημαντικό κομμάτι της βάσης του Τσαβισμού και να δώσει στην αντιπολίτευση ένα ισχυρό νέο επιχείρημα.

Το βασικό ερώτημα είναι πλέον εάν η οικονομική εξάρτηση που δημιουργεί η συμφωνία θα αποτελέσει μοχλό για μια μελλοντική πολιτική μετάβαση — ή εάν, αντίθετα, θα κάνει την παραμονή της Ροντρίγκες στην εξουσία πιο χρήσιμη για την Ουάσιγκτον.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μειώσεις τιμών από 31 Αυγούστου: Πάνω από 1.660 προϊόντα φθηνότερα – Έως 30% οι εκπτώσεις
• Ισλανδία: Στο νήμα το δημοψήφισμα για την ΕΕ – Μπροστά με οριακή διαφορά το «όχι»
• Παπασταύρου: Νέοι κανόνες για επενδύσεις σε βιομηχανία, ΑΠΕ και τουρισμό