Εμπορικός πόλεμος με φόντο τη Γροιλανδία: Τι είναι το «μπαζούκα» που εξετάζει η ΕΕ
- Ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με δασμούς έως 25% οκτώ ευρωπαϊκές χώρες λόγω Γροιλανδίας.
- Η ΕΕ εξετάζει ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument, του ισχυρότερου εμπορικού της όπλου.
- Γαλλία και Γερμανία διαφωνούν ως προς τη στρατηγική αντίδρασης.
Τα τύμπανα του εμπορικού πολέμου ηχούν ξανά πάνω από την Ευρώπη, μετά τις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών που θα φτάνουν έως και το 25% σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες.
Η αφορμή είναι η συμμετοχή τους σε στρατιωτικές ασκήσεις στη Γροιλανδία — μια εξέλιξη που ο Τραμπ συνδέει ευθέως με τη διεκδίκηση του νησιού από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του, από την 1η Φεβρουαρίου θα επιβληθούν αρχικοί δασμοί 10%, οι οποίοι θα αυξηθούν στο 25% την 1η Ιουνίου, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία που να επιτρέπει την «αγορά» της Γροιλανδίας από την Ουάσιγκτον.
Στο στόχαστρο βρίσκονται η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Φινλανδία. Οι νέοι δασμοί θα προστεθούν στους ήδη ισχύοντες — 10% για τη Βρετανία και περίπου 15% για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το «μεγάλο μπαζούκα» στο τραπέζι
Η κλιμάκωση προκάλεσε έκτακτη σύσκεψη Ευρωπαίων διπλωματών στις Βρυξέλλες το βράδυ της Κυριακής. Στο επίκεντρο βρέθηκε το Anti-Coercion Instrument (ACI), ο μηχανισμός που θεωρείται το ισχυρότερο εμπορικό όπλο της ΕΕ.
Το εργαλείο αυτό επιτρέπει, μεταξύ άλλων:
- τον περιορισμό πρόσβασης αμερικανικών εταιρειών στην ενιαία αγορά,
- τον αποκλεισμό τους από δημόσιους διαγωνισμούς,
- περιορισμούς σε εισαγωγές και εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών,
- ακόμη και φραγμούς στις άμεσες ξένες επενδύσεις.
Πρόκειται για την αποκαλούμενη «πυρηνική επιλογή» της Ευρώπης, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει ενεργοποιηθεί ποτέ.
Διχασμός στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
Η Γαλλία εμφανίζεται πρωταγωνίστρια της σκληρής γραμμής. Ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ δήλωσε ότι η ΕΕ «πρέπει να είναι έτοιμη» να χρησιμοποιήσει τον μηχανισμό κατά του εξαναγκασμού.
Αντίθετα, η Γερμανία και αρκετά ακόμη κράτη-μέλη εμφανίζονται επιφυλακτικά, φοβούμενα περαιτέρω κλιμάκωση και οικονομικές επιπτώσεις. Σύμφωνα με το Politico, η πλειοψηφία των χωρών προκρίνει στάση αναμονής, έως ότου διαπιστωθεί αν οι απειλές του Τραμπ θα υλοποιηθούν πράγματι την 1η Φεβρουαρίου.
Ως εκ τούτου, η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής της 22ας Ιανουαρίου δεν αναμένεται να καταλήξει σε οριστικές αποφάσεις.
Αντιδράσεις και αβεβαιότητα
Οι δηλώσεις από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν άργησαν. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε «εντελώς λανθασμένη» την επιβολή δασμών σε συμμάχους του ΝΑΤΟ, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν μίλησε για «απαράδεκτη» πρακτική.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να επιχειρήσουν επαφές με τον Τραμπ στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προγραμματίσει παρέμβαση την Τετάρτη.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η κρίση αυτή δύσκολα θα εκτονωθεί άμεσα. Όπως σημειώνει ο Μοχίτ Κουμάρ της Jefferies, ακόμη και αν υπάρξει αναβολή της προθεσμίας, η αβεβαιότητα γύρω από τους δασμούς ενδέχεται να διαρκέσει μήνες — με άμεσο κόστος για την ευρωπαϊκή ανάπτυξη.
