«Δευτεραθλήτρια» φορολογικής επιβάρυνσης η Ελλάδα στην ΕΕ – Πώς ο πληθωρισμός «ροκανίζει» το εισόδημα
- Η Ελλάδα έχει τον 2ο υψηλότερο πραγματικό φορολογικό συντελεστή εργασίας στην ΕΕ (40,5%), ξεπερνώντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά 3,5 μονάδες.
- Η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας σε περιβάλλον πληθωρισμού οδηγεί σε κρυφές φορολογικές αυξήσεις, ακυρώνοντας τις ονομαστικές ελαφρύνσεις.
- Εκτός από την εργασία, η χώρα διατηρεί υψηλή πραγματική φορολογία και στην κατανάλωση (17,8%), πιέζοντας περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημα.
Μια ανησυχητική πρωτιά –για την ακρίβεια, τη δεύτερη θέση– καταλαμβάνει η Ελλάδα στον χάρτη της φορολογικής επιβάρυνσης στην Ευρώπη, αναδεικνύοντας τις στρεβλώσεις που παραμένουν στον πυρήνα του φορολογικού συστήματος. Σύμφωνα με τη νέα μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), η οποία βασίζεται σε επεξεργασία στοιχείων της Eurostat, ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής στην εργασία (που αθροίζει φόρο εισοδήματος και ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένου και εργοδότη) διαμορφώθηκε στο 40,5% για το 2023.
Μόνο η Ιταλία μας ξεπερνά
Το ποσοστό αυτό τοποθετεί την Ελλάδα πίσω μόνο από την Ιταλία, η οποία κατέχει τα πρωτεία, και αισθητά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος υπολείπεται κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες. Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό είναι ότι, παρά τις μειώσεις στους ονομαστικούς φορολογικούς συντελεστές και τις εισφορές τα τελευταία χρόνια, η πραγματική επιβάρυνση εμφάνισε μικρή αύξηση σε σχέση με το 2019, όταν βρισκόταν στο 40,2%. Αυτό καταδεικνύει ότι οι όποιες ελαφρύνσεις εξουδετερώθηκαν στην πράξη από άλλους παράγοντες.
Η «παγίδα» της δημοσιονομικής ολίσθησης (Fiscal Drag)
Η βασική αιτία της αυξημένης επιβάρυνσης εντοπίζεται στο φαινόμενο της «δημοσιονομικής ολίσθησης». Καθώς ο πληθωρισμός οδηγεί σε ονομαστικές αυξήσεις μισθών –χωρίς απαραίτητα να αυξάνεται η πραγματική αγοραστική δύναμη–, οι φορολογούμενοι μεταπηδούν σε υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια.
Όπως επισημαίνει η Μιράντα Ξαφά, μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΚΕΦΙΜ, η άρνηση της πολιτείας να προχωρήσει σε τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας σημαίνει ότι το κράτος εισπράττει περισσότερα μέσω του πληθωρισμού, μειώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα. Η υπερφορολόγηση αυτή λειτουργεί ως αντικίνητρο για την εργασία και την παραγωγικότητα, πλήττοντας κυρίως τα μεσαία και υψηλά εισοδήματα που επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος.
Υψηλή φορολογία και στην κατανάλωση
Πέρα από την εργασία, η μελέτη αναδεικνύει και την υψηλή φορολόγηση στην κατανάλωση. Η Ελλάδα κατατάσσεται στη 14η θέση στην ΕΕ ως προς τον πραγματικό φορολογικό συντελεστή κατανάλωσης, ο οποίος αγγίζει το 17,8%. Ο συνδυασμός υψηλών φόρων στην εργασία και υψηλού ΦΠΑ δημιουργεί ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τα νοικοκυριά, περιορίζοντας την κατανάλωση και φρενάροντας την αναπτυξιακή δυναμική. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η φορολογική πολιτική πρέπει να επαναξιολογηθεί, με στόχο ένα δικαιότερο σύστημα που θα ενθαρρύνει τις επενδύσεις και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
