Αλέξανδρος Σοφιανόπουλος (GEP): Η ασφάλεια στο εργασιακό περιβάλλον ως αξία, όχι ως υποχρέωση

Όταν η τεχνολογία συναντά την ανθρώπινη ευημερία, η Επαγγελματική Υγεία και Ασφάλεια παύει να είναι απλή υποχρέωση και γίνεται στρατηγική προτεραιότητα.

Η GEP, κορυφαία εταιρεία συμβουλευτικής για ΥΑΕ στην Ελλάδα, συνδυάζει τεχνογνωσία και καινοτομία για να φτιάξει ασφαλή εργασιακά περιβάλλοντα. Με δράση σε βιομηχανία, ενέργεια και κατασκευές, βοηθά εκατοντάδες επιχειρήσεις να κάνουν την ασφάλεια πυλώνα βιωσιμότητας.

Στο τιμόνι αυτής της αποστολής βρίσκεται ο Γενικός Διευθυντής της εταιρείας, Αλέξανδρος Σοφιανόπουλος. Το Fortune Greece μίλησε μαζί του για τη μετάβαση από τη συμβατική ασφάλεια στην εποχή της AI και της ανθρωποκεντρικής κουλτούρας.

Κε Σοφιανόπουλε, περιγράψτε μας τη σημασία της μετάβασης από την παραδοσιακή διαχείριση της ασφάλειας στον εργασιακό χώρο (Safety Management) σε μια κουλτούρα συνειδησιακής ασφάλειας (Safety Conscience).

Η παραδοσιακή διαχείριση της ασφάλειας βασίζεται σε κανόνες, διαδικασίες και συμμόρφωση. Είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί για να δημιουργήσει πραγματικά ασφαλείς οργανισμούς. Η μετάβαση σε μια κουλτούρα συνειδησιακής ασφάλειας σημαίνει ότι η ασφάλεια παύει να αντιμετωπίζεται ως «υποχρέωση» και μετουσιώνεται σε προσωπική στάση, σε εσωτερικευμένη αξία που καθοδηγεί τη συμπεριφορά. Όταν οι άνθρωποι κατανοούν το “γιατί” πίσω από τα μέτρα και αντιλαμβάνονται ότι η ασφάλεια αφορά τους ίδιους, τους συναδέλφους και τη συνολική λειτουργία του οργανισμού, τότε αλλάζει η συμπεριφορά τους, όχι απλώς η τήρηση κανόνων. Η Safety Conscience δημιουργεί οργανισμούς που προλαμβάνουν, αντί να αντιδρούν, ενισχύει την εμπιστοσύνη και συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα και την επιχειρησιακή συνέχεια. Πρόκειται για μια βαθύτερη ωρίμανση που μετατρέπει την ασφάλεια σε στοιχείο κουλτούρας και όχι σε τυπική διαδικασία.

Με ποιον τρόπο συμβάλλει η τεχνολογία σε αυτή τη μετάβαση και πώς έχει ενταχθεί στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων ως προς τη διαχείριση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζόμενων; Με ποια μέσα ενισχύει αυτήν την τεχνολογική εξέλιξη η GEP;

Η τεχνολογία αποτελεί καταλύτη στη μετάβαση προς τις πιο ώριμες και προληπτικές προσεγγίσεις ασφάλειας. Μέσω ψηφιακών εργαλείων, δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και έξυπνων αναλύσεων, η ασφάλεια γίνεται πιο ορατή, πιο μετρήσιμη και πιο ενσωματωμένη στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων. Δεν μιλάμε πλέον για απλή καταγραφή συμβάντων, αλλά για έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων, πρόβλεψη τάσεων και υποστήριξη καλύτερων αποφάσεων. Η ΤΝ και τα προγνωστικά μοντέλα επιτρέπουν στους οργανισμούς να εντοπίζουν πρότυπα συμπεριφοράς και κρίσιμους δείκτες που προειδοποιούν για πιθανούς κινδύνους πριν αυτοί εξελιχθούν σε συμβάντα. Στη GEP αξιοποιούμε ψηφιακές πλατφόρμες, predictive analytics και σύγχρονα εργαλεία εκπαίδευσης που ενισχύουν τη συμμετοχή των εργαζομένων. Για εμάς η τεχνολογία δεν είναι αυτοσκοπός, είναι μέσο για να καλλιεργηθεί επίγνωση, υπευθυνότητα και ουσιαστική πρόληψη σε όλα τα επίπεδα του οργανισμού.

Πώς έχει εξελιχθεί η κουλτούρα ασφάλειας στις ελληνικές επιχειρήσεις την τελευταία δεκαετία;

Την τελευταία δεκαετία, οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν σημειώσει σαφή πρόοδο στην κουλτούρα ασφάλειας, κυρίως σε επίπεδο δομών, διαδικασιών και συμμόρφωσης. Ωστόσο, η μετάβαση σε μια πραγματικά ανθρωποκεντρική προσέγγιση δεν είναι ακόμη ομοιόμορφη. Πολλοί οργανισμοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την ασφάλεια ως κανονιστική απαίτηση και όχι ως στρατηγικό πλεονέκτημα. Οι επιχειρήσεις που ξεχωρίζουν είναι εκείνες που συνδέουν την ασφάλεια με την ηγεσία, την ευημερία και την απόδοση των ανθρώπων τους. Είμαστε κοντά στη μετάβαση, αλλά απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας: από το «να αποφεύγουμε τα πρόστιμα» στο «να προστατεύουμε ουσιαστικά τους ανθρώπους μας». Η ασφάλεια πρέπει να γίνει μέρος της ταυτότητας του οργανισμού, όχι απλώς της συμμόρφωσης.

«Η τεχνολογία δεν είναι αυτοσκοπός, είναι μέσο για να καλλιεργηθεί επίγνωση, υπευθυνότητα και ουσιαστική πρόληψη»

Ποιες ηγετικές στάσεις ή συμπεριφορές κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στη θεωρία και την πραγματική ενσωμάτωση της ασφάλειας ως αξίας;

Η διαφορά δεν βρίσκεται στις πολιτικές, αλλά στη συμπεριφορά της ηγεσίας. Οι ηγέτες που κάνουν τη διαφορά είναι εκείνοι που δείχνουν συνέπεια, προσωπική δέσμευση και αυθεντικό ενδιαφέρον για τους ανθρώπους τους. Όταν η ασφάλεια αποτελεί μέρος της καθημερινής συζήτησης, όταν οι αποφάσεις λαμβάνουν υπόψη τον ανθρώπινο παράγοντα ακόμη και υπό πίεση χρόνου ή κόστους, τότε η ασφάλεια μετατρέπεται σε αξία. Η ενεργή παρουσία της ηγεσίας στο πεδίο, η ενθάρρυνση του διαλόγου, η ενδυνάμωση των εργαζομένων και η αποδοχή της αναφοράς κινδύνων χωρίς φόβο είναι κρίσιμες στάσεις. Η ασφάλεια δεν «επιβάλλεται», εμπνέεται. Και η ηγεσία είναι καθοριστικός παράγοντας αυτής της έμπνευσης.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει ραγδαία τη λειτουργία των οργανισμών. Ποιες είναι, κατά τη γνώμη σας, οι μεγαλύτερες ευκαιρίες αλλά και οι ηθικές παγίδες της εφαρμογής της στην ΥΑΕ;

Η Τεχνητή Νοημοσύνη προσφέρει τεράστιες ευκαιρίες στην ΥΑΕ, κυρίως στην πρόβλεψη κινδύνων, στην ανάλυση σύνθετων δεδομένων και στην υποστήριξη έγκαιρων παρεμβάσεων. Μπορεί να μετατρέψει την ασφάλεια από αντιδραστική σε προληπτική και να ενισχύσει τη λήψη αποφάσεων με βάση τα διαθέσιμα data. Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχουν ηθικές παγίδες, ηθικές προκλήσεις. Ο κίνδυνος υπερβολικής αυτοματοποίησης, η απώλεια ανθρώπινης κρίσης ή η αδιαφάνεια στους αλγορίθμους μπορεί να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη και να οδηγήσουν σε λανθασμένα συμπεράσματα. Η AI πρέπει να λειτουργεί με σαφή όρια, διαφάνεια, επεξηγησιμότητα και ανθρώπινη επίβλεψη. Στην ΥΑΕ, η τεχνολογία οφείλει να υπηρετεί την αξία της ανθρώπινης ζωής  – όχι να την υποκαθιστά.

Πώς διασφαλίζει η GEP ότι η τεχνολογία – και ειδικά το AI – ενισχύει και δεν αντικαθιστά τον ανθρώπινο παράγοντα στην πρόληψη και την λήψη κρίσιμων αποφάσεων για την ασφάλεια;

Στη GEP αντιμετωπίζουμε την τεχνολογία και την AI ως εργαλεία ενίσχυσης του ανθρώπινου παράγοντα, όχι αντικατάστασής του. Όλα τα συστήματα που αναπτύσσουμε έχουν σχεδιαστεί ώστε να υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων, όχι να τη μεταφέρουν αποκλειστικά σε αλγορίθμους. Η ανθρώπινη εμπειρία, η κρίση και η ηθική ευθύνη παραμένουν στον πυρήνα της πρόληψης. Επενδύουμε σε λύσεις που προσφέρουν διαφάνεια, επεξηγησιμότητα και ενεργή συμμετοχή των χρηστών. Για εμάς, η πραγματική καινοτομία δεν είναι το πιο «έξυπνο» σύστημα, αλλά εκείνο που βοηθά τους ανθρώπους να εργάζονται πιο ασφαλείς, πιο συνειδητά και με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη.

«Η τεχνολογία οφείλει να υπηρετεί την αξία της ανθρώπινης ζωής — όχι να την υποκαθιστά»

Η συζήτηση με τον Αλέξανδρο Σοφιανόπουλο ξεπερνάει τα στενά όρια της απλής συμμόρφωσης με κανόνες. Φέρνει στο προσκήνιο ένα νέο μοντέλο ηγεσίας, όπου η ασφάλεια και η φροντίδα για τον άνθρωπο γίνονται αναπόσπαστο κομμάτι των αποφάσεων, των πολιτικών και, πάνω απ’ όλα, της καθημερινής κουλτούρας κάθε οργανισμού.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, με την τεχνητή νοημοσύνη και την καινοτομία να αναδιαμορφώνουν το εργασιακό τοπίο, η GEP δείχνει πως το μέλλον της ΥΑΕ δεν είναι ούτε τεχνοκρατικό ούτε θεωρητικό· είναι βαθιά ανθρώπινο. Και αυτό είναι, τελικά, το θεμέλιο κάθε επιχείρησης που θέλει να δημιουργεί αξία με διάρκεια.