Kavita Patel στο Fortune Greece: «Το μεγαλύτερο λάθος στην ηγεσία είναι η παγίδα του “copy-paste”»
Έχοντας αναλάβει τα ηνία της Roche για Ελλάδα και Κύπρο από τον Ιούνιο του 2024, η Kavita Patel, με πολυετή πείρα στη φαρμακοβιομηχανία σε ΗΠΑ και Ευρώπη, έχει καταφέρει να δημιουργήσει σημαντικό αποτύπωμα στη συζήτηση για το πώς μπορεί να διασφαλιστεί η βιώσιμη πρόσβαση των ασθενών στη φαρμακευτική καινοτομία.
Από την πρώτη στιγμή έδωσε προτεραιότητα στο λανσάρισμα νέων θεραπειών στην Ελλάδα, με επενδύσεις 8 εκατ. ευρώ τα τελευταία τρία χρόνια σε 45 κλινικές μελέτες, αγγίζοντας τις ζωές περισσότερων από 830 ασθενών, και μάλιστα σε μια περίοδο στην οποία το πολιτικό κλίμα και οι δείκτες της αγοράς ήταν εξαιρετικά αβέβαιοι ως προς τη φαρμακευτική καινοτομία.
Στη συνέντευξή της στο Fortune Greece, η Kavita Patel περιγράφει ένα σύγχρονο «playbook» ηγεσίας, που περιλαμβάνει την αξιοκρατία, αποφεύγει την παγίδα του «copy-paste» αναγνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες κάθε αγοράς, δίνει βάρος στην ενδυνάμωση των γυναικών στον κλάδο και εξαίρει αξίες όπως το «φιλότιμο», αυτή την ελληνική αίσθηση τιμής και καθήκοντος που δεν εμφανίζεται σε κανέναν ισολογισμό αλλά καθοδηγεί καθετί που κάνουμε, όπως αναφέρει.
Επίσης περιγράφει τον οδηγό για την «καινοτομία του μέλλοντος», που στην περίπτωση της Ελλάδας, όπως τονίζει, απαιτεί να απομακρυνθούμε από μέτρα υπερβολικής φορολόγησης, όπως το clawback, που επιβαρύνουν τη φαρμακευτική καινοτομία, και να δούμε την υγεία ως επένδυση, και όχι ως κόστος.
Παράλληλα, στο πλαίσιο του θεσμικού της ρόλου στο Pharma Innovation Forum (PIF) και στον ΣΦΕΕ, προτείνει την απλοποίηση της γραφειοκρατίας και την οικοδόμηση ενός φιλικότερου, πιο προβλέψιμου θεσμικού πλαισίου, που θα καθιστά την Ελλάδα πραγματικά ελκυστική ως επενδυτικό προορισμό για τις διεθνείς εταιρείες.
Μιλήστε μας για μια συνειδητή επιλογή που έχετε κάνει ως ηγέτιδα για να αναπτύξετε τους ανθρώπους σας, ακόμη και αν αυτή δεν είχε άμεσο επιχειρηματικό όφελος για τη Roche Hellas;
Στη Roche Hellas, η εστίασή μου στρέφεται στην καινοτομία με πράξεις, μια αρχή που ξεκινά θεμελιωδώς από την καλλιέργεια της νοοτροπίας της ομάδας μας. Έχω κάνει τη συνειδητή επιλογή να προσφέρω πραγματικά στους ανθρώπους μας χώρο για πειραματισμό, γνωρίζοντας ότι η ουσιαστική πρόοδος σπάνια είναι αποτέλεσμα αυστηρών διαδικασιών ή μεγάλων προϋπολογισμών, αλλά μάλλον της ευελιξίας που δείχνουμε κάθε ημέρα για την επίλυση προβλημάτων και την ανακάλυψη νέων ευκαιριών.
Πέρα από τους άμεσους επιχειρηματικούς δείκτες, στοχεύω πάντα στην καλλιέργεια μιας κουλτούρας ψυχολογικής ασφάλειας, σε ένα πλαίσιο όπου η αποτυχία μπορεί να επαναπροσδιοριστεί ως μια ζωτική πηγή γνώσης. Ως ηγέτιδα, πιστεύω ότι τα περιβάλλοντα υψηλών απαιτήσεων δεν πρέπει να στερούνται ενσυναίσθηση. Στην πραγματικότητα, το να ενθαρρύνουμε τις ομάδες να αναλογίζονται ανοιχτά τι «δεν δουλεύει» χτίζει μια πνευματική ανθεκτικότητα που τους ακολουθεί πολύ πέρα από την απόδοση της επένδυσης οποιουδήποτε μεμονωμένου έργου.
Αυτή η δέσμευση στην αξιοκρατία και την ενδυνάμωση αντικατοπτρίζεται ξεκάθαρα στην οργανωτική μας δομή, καθώς στη Roche Hellas δεν συζητάμε απλώς για τη διαφορετικότητα, αλλά την βιώνουμε κιόλας. Επί του παρόντος, οι γυναίκες κατέχουν το 40% των θέσεων στην ηγετική ομάδα και το 44% του συνόλου των διοικητικών ρόλων, ενώ παράλληλα έχουμε διασφαλίσει ότι δεν υφίσταται κανένα χάσμα αμοιβών μεταξύ των δύο φύλων εντός του οργανισμού μας.
Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η αξία πρέπει να αναγνωρίζεται και να ανταμείβεται αποκλειστικά βάσει της συνεισφοράς και της αξιοκρατίας. Για μένα, η ενίσχυση της γυναικείας ηγεσίας δεν αποτελεί τυπική υποχρέωση, αλλά συνειδητή στρατηγική επιλογή προκειμένου η ηγεσία μας να αντικατοπτρίζει τη διαφορετικότητα των ασθενών που υπηρετούμε και της κοινωνίας στην οποία λειτουργούμε.
Επιπλέον, προτεραιότητες είναι η μακροπρόθεσμη αναβάθμιση των δεξιοτήτων και η πολύπλευρη ανάπτυξη των ταλέντων των ανθρώπων μας, ακόμη και αν αυτό σημαίνει την ενθάρρυνση εσωτερικών assignments ή τη σκιώδη εργασία σε διαφορετικά τμήματα, δραστηριότητες που ενδέχεται να μετατοπίζουν προσωρινά την εστίαση από τους καθημερινή εργασία.
Στόχος μου είναι να αναπτύξω ηγέτες με υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη και μια ολιστική κατανόηση του οικοσυστήματος υγείας. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι είτε παραμείνουν στη Roche Hellas είτε εξελιχθούν σε διεθνείς ρόλους ή μετακινηθούν στον ευρύτερο κλάδο, θα φέρουν μαζί τους την «ήπια ισχύ» και το στρατηγικό όραμα που απαιτείται για την προώθηση συστημικών αλλαγών.
«H ενίσχυση της γυναικείας ηγεσίας δεν αποτελεί τυπική υποχρέωση, αλλά συνειδητή στρατηγική επιλογή»
Ποια είναι μια πιθανή παγίδα κατά την προσπάθεια εφαρμογής παγκόσμιων μοντέλων ηγεσίας σε μια αγορά όπως η ελληνική, διατηρώντας την τοπική ταυτότητα;
Όλα καταλήγουν στην πολιτισμική ευφυΐα, η οποία, στην πραγματικότητα, δεν είναι τίποτα άλλο από την τέχνη του να κάνεις την παγκόσμια αριστεία να λειτουργεί μέσα σε μια τοπική πραγματικότητα. Το μεγαλύτερο λάθος που μπορεί να κάνει ένας ηγέτης σε αυτή την περίπτωση είναι η παγίδα του «copy-paste»: η πεποίθηση, δηλαδή, ότι ένα μοντέλο ηγεσίας που σχεδιάστηκε αλλού μπορεί απλώς να μεταφερθεί σε μια ομάδα χωρίς να γίνονται σεβαστές οι τοπικές συνθήκες.
Η ηγεσία είναι κάτι πολύ παραπάνω από στατιστικά στοιχεία· είναι η ανθρώπινη «γέφυρα» που χτίζουμε. Ενώ αξιοποιούμε την παγκόσμια καινοτομία και τη στρατηγική της Roche, η επιτυχία εξαρτάται από την προσαρμογή αυτών των μοντέλων, ώστε να ταιριάζουν στο DNA της ομάδας.
Φιλτράροντας τις παγκόσμιες κατευθυντήριες γραμμές μέσα από την τοπική ματιά, διασφαλίζουμε ότι η στρατηγική μας δεν αποτελεί απλώς μια εταιρική εντολή, αλλά κάτι που πραγματικά βρίσκει απήχηση στους ανθρώπους μας.
Χρησιμοποιούμε ένα υβριδικό μοντέλο βάσει του οποίου η παγκόσμια τεχνογνωσία συναντά την τοπική αίσθηση. Αυτό σημαίνει ότι επιδεικνύουμε βαθύ σεβασμό σε αξίες όπως το «φιλότιμο», αυτή την ελληνική αίσθηση τιμής και καθήκοντος που δεν εμφανίζεται σε κανέναν ισολογισμό αλλά καθοδηγεί καθετί που κάνουμε. Όταν συνδυάζεις την τεχνογνωσία παγκόσμιας κλάσης με αυτού του είδους την προσωπική σύνδεση, επιτυγχάνεις επίπεδο αφοσίωσης και εμπιστοσύνης που ένα τυπικό εταιρικό εγχειρίδιο απλώς δεν μπορεί να δημιουργήσει.
Πείτε μας για μια φορά που έπρεπε να λάβετε μια δύσκολη απόφαση χωρίς πλήρη δεδομένα. Τι καθόρισε την τελική σας επιλογή;
Η ηγεσία σε σύνθετα περιβάλλοντα απαιτεί συχνά τη διαχείριση σημαντικού κενού πληροφόρησης. Μία από τις πιο δύσκολες αποφάσεις που κλήθηκα να λάβω αφορούσε τον στρατηγικό σχεδιασμό διαδικασιών, ομάδων και προϋπολογισμών, προκειμένου να συνεχίσουμε να δίνουμε προτεραιότητα στην καινοτομία και στο λανσάρισμα νέων θεραπειών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δείκτες της αγοράς και το πολιτικό κλίμα ήταν εξαιρετικά αβέβαιοι και ολοένα πιο εχθρικοί προς τη φαρμακευτική καινοτομία. Σε τέτοιες στιγμές, η ηγεσία δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην ψυχρή λογική των αριθμών· αντίθετα, απαιτεί την ενσυναίσθηση και τη συλλογική νοημοσύνη ολόκληρης της ομάδας.
Αυτό που καθόρισε την επιλογή μου να συνεχίσουμε να φέρνουμε νέες θεραπείες της Roche στην Ελλάδα, παρά την έλλειψη ενός «τέλειου data set» ή ενός προβλέψιμου περιβάλλοντος, ήταν η αδιαπραγμάτευτη δέσμευσή μας προς τους ασθενείς που βασίζονται σε εμάς.
Επέλεξα να δώσω προτεραιότητα στη μακροπρόθεσμη στρατηγική ανθεκτικότητα έναντι των βραχυπρόθεσμων διακυμάνσεων, έχοντας την πεποίθηση ότι το μεγαλύτερο πλεονέκτημά μας σε περιόδους ασάφειας είναι μια ευέλικτη, ενδυναμωμένη ομάδα που εμπνέεται από έναν σαφή σκοπό. Για μένα, αυτό σήμαινε την αναγνώριση ότι, ενώ τα δεδομένα παρέχουν μια εικόνα του παρελθόντος, μόνο μια ισχυρή κουλτούρα με επίκεντρο τον αντίκτυπο όσων κάνουμε στον ασθενή μπορεί να είναι πλοηγός για το μέλλον.
Για μένα, η ηγεσία σημαίνει να οδηγείσαι από έναν σκοπό, να έχεις το θάρρος να ενεργείς μπροστά στην αβεβαιότητα και να μετατρέπεις την πολυπλοκότητα σε μια ξεκάθαρη αποστολή: τη διασφάλιση ότι η φαρμακευτική καινοτομία φτάνει εγκαίρως σε εκείνους που τη χρειάζονται περισσότερο. Ελπίζω ειλικρινά ότι η Πολιτεία θα βελτιώσει τις συνθήκες για την εισαγωγή νέων καινοτόμων θεραπειών στην Ελλάδα, ώστε να μπορούμε να συνεχίσουμε να λαμβάνουμε την ίδια απόφαση και στο μέλλον.
«Η ηγεσία είναι κάτι πολύ παραπάνω από στατιστικά στοιχεία· είναι η ανθρώπινη “γέφυρα” που χτίζουμε»
Ως μέλος του Pharma Innovation Forum (PIF) και του ΣΦΕΕ, πώς αντιλαμβάνεστε τον θεσμικό σας ρόλο και ποιο μήνυμα στέλνετε στην Πολιτεία;
Στο πλαίσιο του θεσμικού μου ρόλου στο Pharma Innovation Forum (PIF) και στον ΣΦΕΕ, δεν βλέπω τον εαυτό μου απλώς ως υποστηρίκτρια του κλάδου, αλλά ως εταίρο του συστήματος υγείας σε μια ζωτικής σημασίας αποστολή: τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος βασισμένου στην αξία, το οποίο θα διασφαλίζει τη βιώσιμη πρόσβαση των ασθενών στη φαρμακευτική καινοτομία.
Αυτό απαιτεί μια τολμηρή, πρωτοποριακή προσέγγιση: την αξιοποίηση πρόσθετων και εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης για τη γεφύρωση του σημερινού χρηματοδοτικού κενού και την προστασία του συστήματος υγείας μας, προωθώντας ταυτόχρονα βαθιές, διαρθρωτικές νομοθετικές μεταρρυθμίσεις. Στόχος όλων οφείλει να είναι ένα σύστημα πιο γρήγορο και διαφανές, διασφαλίζοντας τελικά ότι κάθε νέα πολιτική λειτουργεί πραγματικά προς όφελος των ασθενών.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι επιτακτική ανάγκη να θεσπιστούν ρεαλιστικά ανώτατα όρια στις υποχρεωτικές επιστροφές και να απομακρυνθούμε από μέτρα υπερβολικής φορολόγησης, όπως το clawback, που επιβαρύνουν τη φαρμακευτική καινοτομία.
Με αυτόν τον τρόπο, κάνουμε κάτι παραπάνω από το να θωρακίζουμε απλώς την οικονομική ανάπτυξη και να ενισχύουμε την εμπιστοσύνη των επενδυτών· διασφαλίζουμε το μέλλον της κοινωνίας μας, αναβαθμίζοντας τη δημόσια υγεία, εγγυώμενοι ότι το σύστημα υγείας μας υπηρετεί κάθε ασθενή με τη συνέπεια, τη φροντίδα και την αξιοπρέπεια που του αξίζει.
Με το νοσοκομειακό clawback να εκτοξεύεται στο 76%, ποια θεωρείτε τη σημαντικότερη αλλαγή που έχει συντελεστεί από τότε που αναλάβατε και ποια θα μπορούσε να είναι μια άμεση πολιτική παρέμβαση που εκκρεμεί για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας και των επενδύσεων στον κλάδο;
Με το νοσοκομειακό clawback να εκτοξεύεται στο 76%, γινόμαστε μάρτυρες μιας φαρμακευτικής αγοράς που ωθείται στα όρια της αποσταθεροποίησης. Αυτό το επίπεδο υποχρεωτικών επιστροφών προς το κράτος έχει δημιουργήσει ένα μη βιώσιμο περιβάλλον που απειλεί άμεσα όχι μόνο την άφιξη νέων, σωτήριων θεραπειών, αλλά και τη συνέχιση διαθεσιμότητας των υπαρχουσών.
Παρόλο που αναγνωρίζουμε ότι η Πολιτεία έχει λάβει μέτρα για τον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής πολιτικής, μένουν πολλά ακόμη να γίνουν προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόσβαση των ασθενών στην Ελλάδα στη φαρμακευτική καινοτομία. Η σημαντικότερη αλλαγή από τότε που ανέλαβα είναι αυτό το παράδοξο: το κράτος έχει αρχίσει να εκφράζει τη δέσμευσή του για τη διασφάλιση της πρόσβασης των ασθενών στις πιο σύγχρονες θεραπείες, αλλά ταυτόχρονα καθυστερεί να άρει ή ακόμα και δημιουργεί επιπλέον συνθήκες που θέτουν σε κίνδυνο αυτή την πρόσβαση, τόσο σήμερα όσο και στο μέλλον.
Για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του κλάδου και του συστήματος υγείας, απαιτείται άμεση και αποφασιστική πολιτική παρέμβαση: να θεσπίσουμε έναν τεκμηριωμένο και επαρκή φαρμακευτικό προϋπολογισμό, σε συνδυασμό με ένα ισχυρό πλαίσιο κινήτρων που θα επιτρέπει στις εταιρείες να συμψηφίζουν το κόστος των επενδύσεών τους με αυτές τις υποχρεωτικές επιστροφές.
Είναι καιρός να σταματήσουμε να κατηγοριοποιούμε το φάρμακο απλά ως λογιστικό κόστος και να αρχίσουμε να το αντιμετωπίζουμε έμπρακτα ως μια στρατηγική επένδυση για την υγεία και την ευημερία της χώρας μας.
Η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει ένα εκσυγχρονισμένο πλαίσιο αξιολόγησης και αποζημίωσης που θα αναγνωρίζει και θα ανταμείβει πραγματικά την ευρύτερη κοινωνική και οικονομική αξία των καινοτόμων θεραπειών. Μόνο με την εξασφάλιση αυτής της προβλεψιμότητας, της διαφάνειας και της βιωσιμότητας μπορούμε να προστατεύσουμε την πρόσβαση των ασθενών και να διατηρήσουμε τη θέση της Ελλάδας ως βιώσιμου προορισμού για φαρμακευτικές επενδύσεις.
«Το “φιλότιμο” δεν εμφανίζεται σε κανέναν ισολογισμό, αλλά καθοδηγεί καθετί που κάνουμε»
Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρό επιστημονικό δυναμικό, αλλά παραμένει σε χαμηλά επίπεδα στην προσέλκυση επενδύσεων σε κλινική έρευνα. Πού εντοπίζετε το βασικό «κενό» μεταξύ δυναμικής και αξιοποίησης;
Για την περαιτέρω προσέλκυση διεθνών επενδύσεων, η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει το σημαντικό επιστημονικό της δυναμικό, ανταποκρινόμενη σε δύο κρίσιμα μέτωπα: πρώτον, προσφέροντας συγκεκριμένα κίνητρα, με κυριότερο τη θωράκιση και την επέκταση του «επενδυτικού clawback» για τις κλινικές δοκιμές, και δεύτερον, θεσπίζοντας το βιώσιμο περιβάλλον για τη φαρμακευτική καινοτομία που επί του παρόντος μας λείπει.
Προκειμένου η Ελλάδα να βελτιστοποιήσει το όφελος που μπορεί να πάρει από το επιστημονικό της ταλέντο, οφείλει να υιοθετήσει ολικά ένα τολμηρό όραμα για την «Καινοτομία του Μέλλοντος». Αυτό σημαίνει απλοποίηση της γραφειοκρατίας και οικοδόμηση ενός φιλικότερου, πιο προβλέψιμου θεσμικού πλαισίου, το οποίο θα καθιστά την Ελλάδα πραγματικά ελκυστική ως επενδυτικό προορισμό για τις διεθνείς εταιρείες. Μια τέτοια εξέλιξη θα έστελνε ένα ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης στην παγκόσμια επενδυτική κοινότητα.
Στη Roche δίνουμε το παράδειγμα προς αυτό. Με τις παγκόσμιες επενδύσεις σε Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) να υπερβαίνουν τα 14 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024, διατηρούμε ισχυρό αποτύπωμα στην Ελλάδα, έχοντας επενδύσει 8 εκατομμύρια ευρώ τα τελευταία τρία χρόνια σε 45 κλινικές μελέτες, αγγίζοντας τις ζωές περισσότερων από 830 ασθενών. Είμαι πεπεισμένη ότι η Ελλάδα διαθέτει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να αναδειχθεί σε έναν κορυφαίο, αξιόπιστο προορισμό για έρευνα και ανάπτυξη. Είναι καιρός να ευθυγραμμίσουμε τις πολιτικές μας με τις υπάρχουσες δυνατότητές μας, διασφαλίζοντας ότι η επιστημονική μας αριστεία μεταφράζεται σε απτή πρόοδο για τους ασθενείς και για την οικονομία.
Ποιο θα θέλατε να είναι το προσωπικό και το εταιρικό σας αποτύπωμα καθώς πλοηγείστε στις προκλήσεις του τομέα της υγείας;
Το όραμά μου και η αποστολή της Roche Hellas είναι να λειτουργούμε ως συνδημιουργοί ενός πιο ανθεκτικού μέλλοντος για την υγεία. Μέσω του έργου μου στο PIF και στον ΣΦΕΕ, στοχεύω να λειτουργήσω ως καταλύτης για μια νέα εποχή διατομεακής συνεργασίας, για να αντιμετωπίσουμε την αβεβαιότητα με ένα κοινό στρατηγικό όραμα και συστημικές αλλαγές που θα θέτουν σε προτεραιότητα τον ασθενή.
Αυτός ο μετασχηματισμός απαιτεί τη συνένωση δυνάμεων σε ολόκληρο τον φαρμακευτικό κλάδο, διασφαλίζοντας ότι οι κοινοί μας στόχοι συνοδεύονται από μια δέσμευση προς τους ανθρώπους που τους υλοποιούν. Δεσμεύομαι για μια αποφασιστική προσέγγιση απέναντι στην πολυπλοκότητα, μια προσέγγιση που αποδεικνύει ότι η επιχειρηματική βιωσιμότητα και ένα ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας είναι έννοιες αλληλένδετες.
Κεντρικός πυλώνας αυτού του αποτυπώματος είναι η ενδυνάμωση των γυναικών σε όλο το φάσμα του κλάδου. Φιλοδοξώ να συνεχίσω να καλλιεργώ ένα περιβάλλον το οποίο θα τους περιλαμβάνει όλους, και όπου η ηγεσία χωρίς αποκλεισμούς θα αποτελεί τον κανόνα, και όχι την εξαίρεση. Τελικά, ευθύνη μου είναι να διασφαλίσω ότι η καινοτομία αποτελεί μια σταθερή, δομική δύναμη που καθιστά το οικοσύστημα υγείας πιο δίκαιο και έτοιμο για τις προκλήσεις του αύριο.
