Εμπόριο χωρίς τις ΗΠΑ; Πώς οι σύμμαχοι «μειώνουν τον κίνδυνο» χωρίς ρήξη
- Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ αναζητούν εμπορικές εναλλακτικές χωρίς πλήρη αποδέσμευση
- Το «de-risking» από την αμερικανική αγορά κερδίζει έδαφος
- Η ΕΕ επιταχύνει εμπορικές συμφωνίες με Ινδία και Mercosur
Η εμπορική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών λειτουργεί ως καταλύτης για την αναδιάταξη του παγκόσμιου εμπορικού χάρτη. Αν και καμία χώρα δεν επιχειρεί σοβαρά να αποκοπεί από την αμερικανική αγορά —τη μεγαλύτερη και πιο προσοδοφόρα στον κόσμο— ολοένα και περισσότεροι σύμμαχοι στρέφονται σε μια πιο προσεκτική στρατηγική «μείωσης κινδύνου» (de-risking) στις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ.
Η προσέγγιση αυτή δεν στοχεύει στη ρήξη, αλλά στη μείωση της εξάρτησης. Σύμφωνα με το Reuters, πρόκειται για έναν όρο που μέχρι πρόσφατα χρησιμοποιούνταν κυρίως σε σχέση με την Κίνα, όμως πλέον αποκτά νέο περιεχόμενο, καθώς οι εμπορικές απειλές και οι δασμολογικές παρεμβάσεις της Ουάσιγκτον επηρεάζουν συμμάχους και εταίρους.
Το κόστος της προσαρμογής είναι υπαρκτό: αναδιάρθρωση εφοδιαστικών αλυσίδων, επενδύσεις σε νέες αγορές και πολιτικά ευαίσθητοι συμβιβασμοί. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, τα οικονομικά βάρη εμφανίζονται διαχειρίσιμα. Όπως επισημαίνει ο Alexander George, διευθυντής γεωπολιτικής στο Tony Blair Institute for Global Change, το εμπόριο είναι ίσως ο τομέας όπου οι «μεσαίες δυνάμεις» διαθέτουν τις περισσότερες επιλογές κινήσεων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για το εμπόριο φαίνεται να επιτάχυναν τις διεργασίες, οδηγώντας σε πρόοδο συμφωνιών με τη Mercosur και την Ινδία. Παρότι οι συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου παραμένουν σύνθετες και απαιτούν χρόνο για να επικυρωθούν, η πολιτική κατεύθυνση έχει ήδη δοθεί.
Οι επιχειρήσεις, από την πλευρά τους, δεν περιμένουν να ξεκαθαρίσει πλήρως το νέο τοπίο. Η Ένωση Ιρλανδικού Ουίσκι χαρακτήρισε τη συμφωνία ΕΕ–Ινδίας «κρίσιμη» για την αναζήτηση νέων αγορών, ώστε να αντισταθμιστεί ο δασμός 15% που επιβλήθηκε στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις γερμανικών επιχειρήσεων στην Κίνα έφτασαν πέρυσι σε υψηλό τετραετίας, ενισχύοντας τοπικές αλυσίδες εφοδιασμού ως απάντηση στην πιο επιθετική αμερικανική εμπορική στάση.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters σε 220 οικονομολόγους, η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 3% φέτος, παρά τις αναπροσαρμογές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν μάλιστα ότι η διαφοροποίηση αυτή μπορεί να αποδειχθεί ωφέλιμη μακροπρόθεσμα. Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός του Καναδά Mark Carney έχει καλέσει τις «μεσαίες δυνάμεις» να οικοδομήσουν ένα πλέγμα συμμαχιών μεταξύ τους.
Η κυρίαρχη επιλογή για τις περισσότερες χώρες παραμένει η διαφοροποίηση και όχι η ανοιχτή αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον. Όπως σημειώνει ο Mujtaba Rahman του Eurasia Group, η εμπορική αναδιάταξη βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, αν και παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν η Ευρώπη θα μπορέσει να εξελιχθεί σε πιο αξιόπιστο οικονομικό πόλο τα επόμενα χρόνια.
