Πετρέλαιο: Πώς η νίκη των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ επηρεάζει τις τιμές – Τα τρία σενάρια του ΕΒΕΠ

• Πτώση 8,7% κατέγραψε το Brent στις 4 Νοεμβρίου, κλείνοντας στα 94,62 δολάρια το βαρέλι, καθώς η επικράτηση των Δημοκρατικών στο αμερικανικό Κογκρέσο ενίσχυσε τις προσδοκίες για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν.
• Τρία πιθανά σενάρια εξετάζει ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, με την επιστροφή του Brent στα 110-125 δολάρια να παραμένει πιθανή σε περίπτωση νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
• Η υποχώρηση των διεθνών τιμών δεν μεταφέρεται αυτομάτως στα πρατήρια και στα προϊόντα στην Ελλάδα, καθώς καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων και η ανανέωση των αποθεμάτων.

Νέα δεδομένα στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου δημιουργεί η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς οι επενδυτές επαναξιολογούν τις προοπτικές του πολέμου με το Ιράν και τις πιθανότητες αποκλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Στις επιπτώσεις των πολιτικών εξελίξεων στην Ουάσιγκτον αναφέρεται ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ), Βασίλης Κορκίδης, στο εβδομαδιαίο ενημερωτικό δελτίο του Επιμελητηρίου, παρουσιάζοντας τρία πιθανά σενάρια για την εξέλιξη των διεθνών τιμών του πετρελαίου.

Η επικράτηση των Δημοκρατικών τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία ενισχύει, σύμφωνα με την ανάλυσή του, τις προσδοκίες για μεγαλύτερο πολιτικό έλεγχο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και αυξημένες πιέσεις προς την κυβέρνηση Τραμπ για την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν.

Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν ήδη τις αγορές ενέργειας, καθώς μέρος του γεωπολιτικού κινδύνου που είχε ενσωματωθεί στις τιμές του αργού πετρελαίου φαίνεται να περιορίζεται.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, η πορεία των τιμών παραμένει άμεσα συνδεδεμένη με την εξέλιξη της σύγκρουσης και την ομαλή τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς.

Brent: Πτώση 8,7% μετά τις εκλογές στις ΗΠΑ

Η αντίδραση των αγορών στο αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών ήταν άμεση, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν σημαντικές απώλειες.

Στις 4 Νοεμβρίου, το Brent έκλεισε στα 94,62 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας ημερήσια πτώση 8,7%, ενώ το αμερικανικό αργό WTI υποχώρησε κατά 8,3%, στα 88,12 δολάρια.

Πρόκειται για μια από τις εντονότερες ημερήσιες πτώσεις των τελευταίων μηνών, καθώς οι επενδυτές προεξόφλησαν ότι οι νέες πολιτικές ισορροπίες στο Κογκρέσο θα μπορούσαν να αυξήσουν τις πιθανότητες διπλωματικής λύσης.

Η μεταβολή αυτή συνδέεται με την υποχώρηση του λεγόμενου «πολεμικού ασφαλίστρου», δηλαδή της πρόσθετης επιβάρυνσης που ενσωματώνεται στις τιμές του πετρελαίου λόγω του κινδύνου διακοπής της παραγωγής ή των μεταφορών.

Παρά την έντονη αποκλιμάκωση, οι διακυμάνσεις συνεχίστηκαν και τις επόμενες συνεδριάσεις, με την αγορά να παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στις διπλωματικές και στρατιωτικές εξελίξεις.

Ο Βασίλης Κορκίδης αναφέρεται επίσης στις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης Brent για το πρώτο τρίμηνο του 2027, οι οποίες, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, διαμορφώνονται περίπου στα 93 δολάρια για τον Ιανουάριο, 91 δολάρια για τον Φεβρουάριο και 89 δολάρια για τον Μάρτιο.

Η συγκεκριμένη διαμόρφωση της καμπύλης τιμών αποτυπώνει τις προσδοκίες της αγοράς για σταδιακή αποκλιμάκωση, χωρίς ωστόσο να αποτελεί εγγύηση ότι οι τιμές θα κινηθούν στα αντίστοιχα επίπεδα.

Η επιστροφή της προσφοράς από τον Περσικό Κόλπο

Πέρα από τις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ, σημαντικό ρόλο στην πτώση των τιμών διαδραματίζει και η σταδιακή αποκατάσταση της προσφοράς πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με εκτίμηση της JPMorgan, την οποία επικαλείται ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου επέστρεψε σε πλεόνασμα περίπου 1,4 εκατ. βαρελιών ημερησίως τον Οκτώβριο.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην ανάκαμψη των εξαγωγών από την περιοχή του Περσικού Κόλπου, αλλά και στην υποχώρηση της παγκόσμιας ζήτησης έπειτα από μια παρατεταμένη περίοδο υψηλών τιμών.

Η αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς μειώνει την πίεση στην αγορά και περιορίζει τον κίνδυνο ελλείψεων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν νέες διαταραχές στις μεταφορές.

Ωστόσο, η γεωπολιτική αβεβαιότητα παραμένει ισχυρή, ιδιαίτερα λόγω της στρατηγικής σημασίας των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται μεγάλο μέρος των ενεργειακών εξαγωγών της περιοχής.

Τα τρία σενάρια του ΕΒΕΠ για τις τιμές του πετρελαίου

Ο Βασίλης Κορκίδης παρουσιάζει τρεις πιθανές εξελίξεις για την αγορά πετρελαίου, ανάλογα με την πορεία της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και τη δυνατότητα αποκατάστασης των ενεργειακών ροών.

1. Διπλωματική πρόοδος και περαιτέρω αποκλιμάκωση

Το πρώτο σενάριο προβλέπει πρόοδο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών και σταθερή αποκατάσταση των εξαγωγών πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η αγορά θα μπορούσε να περιορίσει περαιτέρω το ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου που έχει ενσωματωθεί στις τιμές.

Η σταθερότερη προσφορά και η μείωση της αβεβαιότητας θα δημιουργούσαν τις προϋποθέσεις για πρόσθετη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών.

2. Παράταση του αδιεξόδου και έντονες διακυμάνσεις

Το δεύτερο σενάριο αφορά τη συνέχιση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, χωρίς ουσιαστική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις αλλά και χωρίς νέα μεγάλη στρατιωτική κλιμάκωση.

Σε αυτή την περίπτωση, οι εξαγωγές πετρελαίου θα μπορούσαν να συνεχιστούν, ωστόσο οι τιμές θα παρέμεναν ευάλωτες σε ειδήσεις για τη σύγκρουση, τις ενεργειακές υποδομές και τις θαλάσσιες μεταφορές.

Η αγορά θα μπορούσε έτσι να εμφανίζει έντονες βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις, χωρίς σαφή κατεύθυνση.

3. Νέα στρατιωτική κλιμάκωση και άνοδος στα 110-125 δολάρια

Το τρίτο και δυσμενέστερο σενάριο αφορά μια νέα κλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης, η οποία θα προκαλούσε προβλήματα στις εξαγωγές πετρελαίου ή στη διέλευση φορτίων από κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.

Σύμφωνα με εκτίμηση της Eurasia Group, την οποία επικαλείται το ΕΒΕΠ, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει το Brent εκ νέου στην περιοχή των 110 έως 125 δολαρίων το βαρέλι.

Η επιστροφή σε αυτά τα επίπεδα θα περιόριζε τα οφέλη της πρόσφατης πτώσης, ασκώντας νέες πιέσεις στο ενεργειακό κόστος και στις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις διεθνείς τιμές καυσίμων.

Τι σημαίνει η πτώση του πετρελαίου για την Ελλάδα

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι εξελίξεις για την ελληνική οικονομία, καθώς οι διακυμάνσεις των διεθνών τιμών πετρελαίου επηρεάζουν το κόστος μεταφορών, τη βιομηχανία και την τελική τιμολόγηση πολλών προϊόντων.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΒΕΠ, μια διατηρήσιμη αποκλιμάκωση των τιμών θα μπορούσε να περιορίσει αρχικά τις πιέσεις στις νέες προμήθειες καυσίμων και στη συνέχεια στο μεταφορικό κόστος.

Ωστόσο, η μείωση της διεθνούς τιμής του αργού δεν μεταφέρεται αυτομάτως στην αντλία.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν τρεις παράγοντες: οι διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου και ο χρόνος ανανέωσης των αποθεμάτων από τις επιχειρήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Καθώς οι αγορές πετρελαίου πραγματοποιούνται κυρίως σε δολάρια, οι διακυμάνσεις της συναλλαγματικής ισοτιμίας μπορούν να ενισχύσουν ή να περιορίσουν το όφελος που προκύπτει από την πτώση των διεθνών τιμών.

Παράλληλα, τα καύσιμα που βρίσκονται ήδη στις δεξαμενές έχουν αγοραστεί σε προηγούμενες τιμές, γεγονός που δημιουργεί χρονική υστέρηση μέχρι να εμφανιστούν οι νέες συνθήκες στις λιανικές τιμές.

Πότε μπορεί να φανεί η αποκλιμάκωση στα καύσιμα και στα προϊόντα

Ο Βασίλης Κορκίδης επισημαίνει ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται αρκετές ημέρες σταθερά χαμηλότερων διεθνών τιμών προτού αναθεωρήσουν την κοστολόγησή τους.

Αυτό σημαίνει ότι μια μεμονωμένη συνεδρίαση με μεγάλη πτώση δεν αρκεί για να οδηγήσει άμεσα σε μειώσεις τιμών σε ολόκληρη την αγορά.

Εφόσον η αποκλιμάκωση διατηρηθεί, οι πρώτες επιπτώσεις αναμένεται να καταγραφούν στις προμήθειες καυσίμων και στο κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων.

Στη συνέχεια, η μείωση των λειτουργικών δαπανών θα μπορούσε να περιορίσει μέρος των ανατιμητικών πιέσεων σε τρόφιμα και μη διατροφικά προϊόντα.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το ΕΒΕΠ, ο πληθωρισμός κινείται στο 5,6%, ενισχύοντας τις πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Ωστόσο, η μεταφορά των χαμηλότερων ενεργειακών τιμών στον τελικό καταναλωτή εξαρτάται και από άλλες παραμέτρους, όπως τα περιθώρια κέρδους, ο ανταγωνισμός, οι φορολογικές επιβαρύνσεις και η πορεία του υπόλοιπου λειτουργικού κόστους.

Το στοίχημα της ενεργειακής σταθερότητας

Οι εξελίξεις στην αγορά πετρελαίου καταδεικνύουν πόσο στενά συνδέονται πλέον οι πολιτικές αποφάσεις στις ΗΠΑ, οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και το κόστος ενέργειας στην Ευρώπη.

Η επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο έχει δημιουργήσει προσδοκίες για μεγαλύτερη πίεση προς μια διπλωματική διευθέτηση της σύγκρουσης με το Ιράν, ωστόσο η εξέλιξη των διαπραγματεύσεων παραμένει αβέβαιη.

Ταυτόχρονα, η σταδιακή αποκατάσταση της προσφοράς από τον Περσικό Κόλπο αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα αποκλιμάκωσης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα σημειωθούν νέες διαταραχές.

Για την ελληνική οικονομία, το βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η πρόσκαιρη πτώση του Brent, αλλά η διατήρηση χαμηλότερων τιμών για αρκετό χρονικό διάστημα, ώστε τα οφέλη να μεταφερθούν στις επιχειρήσεις και τελικά στους καταναλωτές.

Όπως αναδεικνύει η ανάλυση του ΕΒΕΠ, η αγορά παραμένει αντιμέτωπη με τρία διαφορετικά ενδεχόμενα: περαιτέρω αποκλιμάκωση, παρατεταμένη μεταβλητότητα ή νέα άνοδο των τιμών λόγω στρατιωτικής κλιμάκωσης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Παγκόσμιο κραχ στις αγορές: Πώς ο φόβος για πάγωμα των data centers πυροδότησε το sell-off στα τσιπ
• BofA: Η άνοδος του πετρελαίου μπορεί να εκτινάξει τα επιτόκια σε Ευρώπη και ΗΠΑ
• Έλον Μασκ: Έχασε 33 δισ. δολάρια σε μία ημέρα – Παραμένει 490 δισ. πλουσιότερος από τον Τζεφ Μπέζος
• Charlotte Foucteau στο Drive Your Legacy: «Ηγεσία είναι να αφήνεις τους ανθρώπους γύρω σου πιο δυνατούς»