Nεανική ανεργία: Για πρώτη φορά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ
Για πρώτη φορά από τότε που άρχισε η συστηματική καταγραφή στοιχείων, η νεανική ανεργία στην Ελλάδα υποχώρησε κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σηματοδοτώντας μια ιστορική καμπή για την αγορά εργασίας. Τον Δεκέμβριο, το ποσοστό ανεργίας στις ηλικίες 15–24 ετών διαμορφώθηκε στο 13%, έναντι 14,7% στην ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat.
Αν και τα δεδομένα δημοσιεύθηκαν στα τέλη Ιανουαρίου, η ανάλυση των χρονοσειρών δείχνει ότι πρόκειται για την πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2000 –δηλαδή εδώ και 26 χρόνια– που η Ελλάδα καταγράφει καλύτερη επίδοση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στη νεανική ανεργία.
Από το ναδίρ της κρίσης σε ιστορική σύγκλιση
Η εξέλιξη αυτή επισφραγίζει τη ραγδαία ανάκαμψη της απασχόλησης των νέων την τελευταία εξαετία, ιδίως μετά το τέλος της πανδημίας. Υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης το χάσμα εις βάρος της Ελλάδας είχε φτάσει ακόμη και τις 37,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Το χαμηλότερο σημείο καταγράφηκε τον Μάιο του 2013, όταν η νεανική ανεργία στη χώρα εκτοξεύθηκε στο 62,5%, έναντι περίπου 25% στην ΕΕ. Το ποσοστό παρέμεινε πάνω από το 40% έως τα μέσα του 2018, με την Ελλάδα να φιγουράρει σταθερά στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης.
Η ουσιαστική αλλαγή πορείας ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2019, όταν η ανεργία των νέων κινούνταν ακόμη κοντά στο 38%. Η πανδημία ανέκοψε προσωρινά τη δυναμική, ωστόσο από τα τέλη του 2022 και μετά, με την επανεκκίνηση της οικονομίας και την άνοδο των επενδύσεων, ο δείκτης ακολούθησε σταθερά πτωτική τροχιά.
Το 2024 η ανεργία των νέων έσπασε το «φράγμα» του 20%, ενώ μέσα στο 2025 επιταχύνθηκε περαιτέρω, υποχωρώντας κατά σχεδόν οκτώ μονάδες μόνο στο τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Η συμβολή της πραγματικής οικονομίας και των πολιτικών απασχόλησης
Η βελτίωση αποτυπώνεται και στα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ. Μεταξύ 2019 και 2025, ο αριθμός των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα έως 24 ετών αυξήθηκε κατά 64.900 άτομα. Σε σύνολο 563.000 νέων θέσεων εργασίας, οι νέοι αντιπροσώπευσαν το 11,5% των προσλήψεων.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η εξέλιξη αυτή δεν οφείλεται μόνο στη γενικότερη αναπτυξιακή δυναμική, αλλά και σε ένα συνεκτικό πλέγμα πολιτικών, όπως:
- η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 μονάδες από το 2019,
- η ψηφιακή κάρτα εργασίας, που περιόρισε αδήλωτες υπερωρίες,
- και οι φοροελαφρύνσεις της ΔΕΘ, οι οποίες εξασφαλίζουν μηδενική φορολογία για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ σε εργαζόμενους έως 25 ετών.
Όπως σημειώνουν στελέχη της αγοράς, οι νέοι εργαζόμενοι είναι παραδοσιακά πιο ευάλωτοι σε αθέμιτες πρακτικές, γεγονός που καθιστά τις παρεμβάσεις αυτές κρίσιμες για τη βιωσιμότητα της απασχόλησής τους.
Ελλάδα vs Ισπανία: Η ανατροπή των δεδομένων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση με την Ισπανία, με την οποία η Ελλάδα είχε παρόμοια εικόνα την περίοδο της κρίσης. Από το 2023 και μετά, ωστόσο, η Ελλάδα καταγράφει σαφώς καλύτερες επιδόσεις. Τον περασμένο Δεκέμβριο, η νεανική ανεργία στην Ισπανία ανήλθε στο 23,4%, δηλαδή πάνω από 10 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από την ελληνική.
Ανώτερο στέλεχος του λιανεμπορίου σχολιάζει ότι η ταχύτητα αποκλιμάκωσης της ανεργίας των νέων στην Ελλάδα είναι εντυπωσιακή, καθώς «οι πληγές στην αγορά εργασίας συνήθως χρειάζονται πολλά χρόνια για να επουλωθούν».
