Ανατροπή στο σύστημα αποζημιώσεων από courier
Τι αποζημίωση δικαιούται κανείς όταν ένα δέμα χάνεται, καθυστερεί ή καταστρέφεται; Από τον Αύγουστο του 2026, το πλαίσιο αλλάζει. Με νέα απόφαση της ΕΕΤΤ, αναδιαμορφώνεται το σύστημα ευθύνης των ταχυδρομικών επιχειρήσεων και καθορίζονται εκ νέου τα ανώτατα ποσά αποζημίωσης, οι προϋποθέσεις διεκδίκησης και τα χρονικά όρια μέσα στα οποία ο χρήστης οφείλει να κινηθεί.
Στον πυρήνα της ρύθμισης βρίσκεται η έννοια της κατ’ αποκοπή αποζημίωσης. Πρόκειται για ένα προκαθορισμένο ανώτατο ποσό που καταβάλλεται σε περίπτωση απώλειας, κλοπής, ολικής καταστροφής ή σοβαρής καθυστέρησης, ανεξάρτητα από το αν η πραγματική ζημία υπερβαίνει το όριο αυτό. Με άλλα λόγια, η απόφαση θέτει ένα σαφές «ταβάνι» ευθύνης για τους παρόχους, περιορίζοντας παράλληλα και το εύρος των προσδοκιών των καταναλωτών. Η αποζημίωση καλύπτει κάθε σχετική απαίτηση ακόμη και για ηθική βλάβη εκτός εάν αποδειχθεί δόλος της επιχείρησης, περίπτωση κατά την οποία αίρεται ο περιορισμός.
Η ρύθμιση διακρίνει ρητά μεταξύ δύο κατηγοριών παρόχων. Εκείνων που λειτουργούν με ειδική άδεια (στην οποία περιλαμβάνεται και ο φορέας καθολικής υπηρεσίας) και εκείνων που δραστηριοποιούνται με γενική άδεια, όπου εντάσσονται κατά κανόνα οι ιδιωτικές εταιρείες ταχυμεταφορών (courier).
Για τις επιχειρήσεις με ειδική άδεια, τα ποσά είναι συγκεκριμένα και προκαθορισμένα. Σε περίπτωση απώλειας συστημένου εσωτερικού αντικειμένου, η αποζημίωση ορίζεται στα 36 ευρώ. Για απώλεια απλού δέματος εσωτερικού, προβλέπεται αποζημίωση έως 235 ευρώ, με βάση την αποδεδειγμένη αξία του περιεχομένου. Αν το αντικείμενο έχει δηλωμένη ή ασφαλισμένη αξία, η αποζημίωση ισούται με το ποσό που έχει δηλωθεί, προσφέροντας έτσι ουσιαστική προστασία για αντικείμενα υψηλής οικονομικής σημασίας.
Στην περίπτωση των επιχειρήσεων με γενική άδεια, η αποζημίωση υπολογίζεται ως πολλαπλάσιο του καταβληθέντος ταχυδρομικού τέλους. Για απώλεια φακέλου εσωτερικού, ο χρήστης μπορεί να λάβει έως δέκα φορές το τέλος που πλήρωσε, επιπλέον της επιστροφής του ίδιου του τέλους. Για απώλεια δέματος εσωτερικού, η αποζημίωση φθάνει έως οκτώ φορές το τέλος, επίσης με επιστροφή του κόστους αποστολής. Ωστόσο το συνολικό ποσό δεν μπορεί να υπερβαίνει την αποδεδειγμένη αξία αγοράς ή αντικατάστασης του περιεχομένου. Το σύστημα αυτό επιχειρεί να συνδέσει την ευθύνη με το ύψος της συναλλαγής, διατηρώντας παράλληλα έναν μηχανισμό αναλογικότητας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για καθυστερήσεις, ένα ζήτημα που αγγίζει άμεσα την καθημερινότητα του ηλεκτρονικού εμπορίου. Εάν μια αποστολή παραδοθεί με καθυστέρηση άνω των τριών εργάσιμων ημερών από τη συμφωνημένη ημερομηνία, ο χρήστης δικαιούται αποζημίωση ίση με δύο ταχυδρομικά τέλη. Αν η καθυστέρηση παρατείνεται, το ποσό αυξάνεται αναλογικά. Μετά την πάροδο 15 εργάσιμων ημερών, η αποστολή τεκμαίρεται ως απολεσθείσα, ενεργοποιώντας τις σχετικές διατάξεις περί απώλειας.
Η απώλεια ή καθυστέρηση απλών ταχυδρομικών αντικειμένων, χωρίς συστημένη ή ασφαλισμένη αποστολή, δεν γεννά δικαίωμα αποζημίωσης. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις απαλλάσσονται από ευθύνη σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας, εγκληματικών ενεργειών, κατάσχεσης από δημόσιες αρχές ή πλημμελούς συσκευασίας από τον αποστολέα. Αν ο χρήστης δεν υποβάλει γραπτή όχληση εντός έξι μηνών από την κατάρτιση της σύμβασης, η επιχείρηση απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη.
Ως προς το ποιος λαμβάνει την αποζημίωση, ο γενικός κανόνας είναι ότι το ποσό καταβάλλεται στον αποστολέα, εκτός εάν αυτός παραιτηθεί ρητά υπέρ του παραλήπτη. Η πληρωμή οφείλει να ολοκληρώνεται εντός είκοσι εργάσιμων ημερών από την έγκριση της καταβολής, εισάγοντας ένα σαφές χρονοδιάγραμμα διεκπεραίωσης.
Αξιοσημείωτη είναι και η πρόβλεψη για τις ειδικές συμβάσεις. Οι νέοι κανόνες δεν εφαρμόζονται σε περιπτώσεις όπου έχουν συναφθεί ειδικές συμφωνίες μεταξύ παρόχου και πελάτη κάτι που αφορά κυρίως μεγάλες επιχειρήσεις και ηλεκτρονικά καταστήματα που διαπραγματεύονται εξατομικευμένους όρους. Αν όμως μια τέτοια σύμβαση δεν προβλέπει ρητά καθεστώς αποζημίωσης, τότε ενεργοποιείται αυτομάτως το κανονιστικό πλαίσιο της απόφασης.
Η νέα ρύθμιση, η οποία δημοσιεύθηκε χθες στο ΦΕΚ και τίθεται σε ισχύ σε έξι μήνες, δηλαδή τον Αύγουστο, αντικαθιστά το καθεστώς που ίσχυε από το 2013.
