Η Sanae Takaichi είναι η πιο ισχυρή γυναίκα του κόσμου – Απέκτησε μια ευκαιρία, θα την αρπάξει;

Το Κόμμα Φιλελεύθερων Δημοκρατών (LDP) κυριαρχεί στην ιαπωνική πολιτική από την ίδρυσή του το 1955. Ποτέ όμως δεν είχε νικήσει τόσο εμφατικά όσο στις πρόωρες εκλογές της 8ης Φεβρουαρίου, όταν κατέλαβε σχεδόν το 70% των εδρών στην κάτω Βουλή του κοινοβουλίου. Η Takaichi Sanae, η θριαμβεύουσα πρωθυπουργός, έχει τώρα μια ιστορική ευκαιρία να μεταμορφώσει τη χώρα της. Δεν πρέπει να τη σπαταλήσει, σημειώνει ο Economist.

Για να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που δημιούργησε η τεράστια νίκη της, η Takaichi πρέπει να σκεφτεί πιο μεγάλα και ευρύτερα πράγματα. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τη θητεία της ως ρουτίνα· πρέπει να αντιμετωπίσει κατάματα τις μακροπρόθεσμες δημογραφικές και οικονομικές προκλήσεις της Ιαπωνίας. Πρέπει επίσης να αναγνωρίσει ότι η χώρα της έχει καθοριστικό ρόλο ως σταθεροποιητική δύναμη σε έναν ταραχώδη κόσμο. Και πρέπει να είναι ηγέτιδα για ολόκληρη την Ιαπωνία, όχι μόνο για τους δεξιούς οπαδούς της. Με λίγα λόγια, πρέπει να ρισκάρει ξανά.

Διαθέτει στήριξη. Η υποστήριξη για την Takaichi ήρθε από όλη τη χώρα. Το LDP εξασφάλισε 316 έδρες από τις 465 στην κάτω Βουλή, από 198 προηγουμένως, αποκτώντας την υπερπλειοψηφία των δύο τρίτων, η οποία θα της επιτρέψει να παρακάμψει μια άνω Βουλή που δεν ελέγχει. Η Takaichi αξιοποίησε τις επιθυμίες των Ιαπώνων ψηφοφόρων για ασφάλεια και αλλαγή. Προσέφερε ρεαλισμό με αποφασιστικότητα για μια σκληρή εποχή. Ταυτόχρονα προσωποποιεί μια ρήξη με τη παλαιά φρουρά. Είναι η ευθύλογη κόρη μιας μεσοαστικής οικογένειας, όχι η καλοκουμπωμένη απόγονος μιας πολιτικής δυναστείας, όπως πολλοί από τους προκατόχους της. Και είναι γυναίκα, η πρώτη που ηγείται της δημοκρατικής Ιαπωνίας.

Μια ιστορική εκλογή ανοίγει ιστορικές ευκαιρίες — εάν η Takaichi είναι αρκετά θαρραλέα για να τις αρπάξει. Το πιο κρίσιμο είναι ότι βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση για να επιταχύνει τη μεταμόρφωση της άμυνας της Ιαπωνίας. Ο αείμνηστος Abe Shinzo, πρωθυπουργός από το 2012 έως το 2020, άρχισε να ενισχύει τις ένοπλες δυνάμεις ως αντίδραση στην αυξανόμενη επιθετικότητα της Κίνας και την αναξιοπιστία της Αμερικής. Αλλά ο κόσμος έχει αλλάξει πιο γρήγορα από την Ιαπωνία.

Η Takaichi έχει ήδη φέρει στο τρέχον οικονομικό έτος την προγραμματισμένη αύξηση των δαπανών για την άμυνα στο 2% του ΑΕΠ, η οποία αρχικά προοριζόταν για το 2027· αλλά δεν είναι αρκετό. Επιπλέον, η αύξηση του προϋπολογισμού είναι μόνο μέρος της λύσης. Η Ιαπωνία χρειάζεται μια αναμέτρηση με τη νέα παγκόσμια αταξία. Η προθυμία της πρωθυπουργού να σπάσει τα ταμπού, ανοίγοντας συζήτηση ακόμη και για πυρηνικά όπλα, είναι υγιής. Έχει τις σωστές ιδέες όσον αφορά την απελευθέρωση της αμυντικής βιομηχανίας, την προώθηση της καινοτομίας στην άμυνα και την ενίσχυση των πληροφοριακών δυνατοτήτων της χώρας.

Αυτό θα απαιτήσει διπλωματία με ανάληψη πρωτοβουλιών. Όπως οι Αμερικανοί σύμμαχοι, η Ιαπωνία έχει ταραχτεί από την επιστροφή του Donald Trump στην προεδρία. Αλλά, ακόμη περισσότερο από τα μέλη του NATO, η Ιαπωνία δεν μπορεί να αποξενώσει την Αμερική. Περιβάλλεται από εχθρούς με πυρηνικά όπλα στην Κίνα, τη Ρωσία και τη Βόρεια Κορέα, και βασίζεται στην πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ.

Η Takaichi έχει κάνει αξιοθαύμαστη δουλειά μένοντας στην καλή πλευρά του Trump (τον έπεισε να τη στηρίξει πριν από την ψηφοφορία). Ωστόσο, παρότι συνεργάζεται με την Αμερική, δεν πρέπει να διστάσει να δουλέψει και γύρω από αυτήν, όπως έκανε ο Abe όταν έσωσε τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου CPTPP. Αυτή τη φορά, η Ιαπωνία πρέπει να ηγηθεί των προσπαθειών για τη σύνδεση του CPTPP με την Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργώντας ένα εμπορικό μπλοκ που καλύπτει πάνω από το 30% της παγκόσμιας παραγωγής.

Η Ιαπωνία θα πρέπει να ηγηθεί σε μια στιγμή που οι εσωτερικοί πόροι είναι πιεσμένοι. Ο πληθυσμός που μειώνεται και γερνάει αποτελεί το κύριο εμπόδιο στην ανάπτυξή της. Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Οι οικογένειες δεν είναι μια γραμμή παραγωγής που μπορεί να επιταχυνθεί εύκολα. Αντιθέτως, η δημογραφική αλλαγή, όπως και η κλιματική αλλαγή, απαιτεί συνεχή προσαρμογή. Η συντριπτική εκλογική νίκη δίνει στην Takaichi τον χώρο να πάρει σκληρές αποφάσεις που άλλοι έχουν αποφύγει μέχρι τώρα.

Πρέπει να επικεντρωθεί στην απελευθέρωση της δύναμης των ανθρώπων της Ιαπωνίας και στη δημιουργία ενός πιο φιλόξενου περιβάλλοντος για τους νέους κατοίκους. Το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης χρειάζεται επειγόντως μεταρρυθμίσεις. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να μεταβούν σε πιο ευέλικτα συστήματα βασισμένα στη θέση εργασίας. Οι πατριαρχικές δομές που αποθαρρύνουν το γάμο και κρατούν τις γυναίκες σε χαμηλά αμειβόμενη εργασία πρέπει να αλλάξουν. Η Ιαπωνία θα πρέπει να προσελκύει μετανάστες, όχι να τους δαιμονοποιεί. Και καθώς οι απαιτήσεις για δαπάνες σε άμυνα και κοινωνική πρόνοια αυξάνονται, η Ιαπωνία θα πρέπει να διαβεβαιώσει τις αγορές ότι μπορεί να χρηματοδοτήσει τα προγράμματα που χρειάζεται. Τώρα μπορεί να είναι μια κατάλληλη στιγμή να πάρει σταδιακά κέρδη από ξένα περιουσιακά στοιχεία, ώστε να μειωθεί το συνολικό χρέος.

Είναι η Takaichi έτοιμη για έργα; Από τότε που ανέλαβε τον Οκτώβριο, παραμένει αναξιολόγητη. Μπορεί να ερμηνεύσει την ευρεία στήριξη ως άδεια για να προωθήσει τους στενούς ιδεολογικούς στόχους της. Πατριώτισσα με πάθος, θα μπορούσε να επισκεφθεί τον Ναό Yasukuni, που τιμά τους νεκρούς του πολέμου της Ιαπωνίας, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκρατορικών ηγετών, μερικοί από τους οποίους ήταν εγκληματίες πολέμου.

Αυτό θα ενέτεινε τις σχέσεις με την Κίνα και θα καταστρέψει την εύθραυστη προσέγγιση με τη Νότια Κορέα, ουσιώδη για την αντιμετώπιση της ανόδου της Κίνας. Ως συντηρητική, θα μπορούσε να ενισχύσει το αντι-ξένο συναίσθημα, απωθώντας τους μετανάστες που η Ιαπωνία χρειάζεται για να αντισταθμίσει τον μειούμενο πληθυσμό της και τους τουρίστες που ενισχύουν την οικονομία της.

Ως οικονομική περιστέρα, η Takaichi θα μπορούσε να ακολουθήσει ένα πρόγραμμα μεγάλης δαπάνης που θα τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό και θα πανικοβάλει τους κατόχους ομολόγων. Μια δοκιμασία θα είναι η λαϊκίστικη προεκλογική υπόσχεση να ανασταλεί ο φόρος πωλήσεων 8% στα τρόφιμα για δύο χρόνια, χωρίς νέα έκδοση χρέους. Αν και οι ψηφοφόροι μπορεί να πίστεψαν σε τέτοιο μαγικό σκεπτικό, οι αγορές γνωρίζουν καλύτερα. Θα πρέπει να βρει έναν τρόπο να πληρώσει για την παραχώρηση ή να την ακυρώσει.

Η εκκίνηση της πρωθυπουργού είναι αποθαρρυντική. Δεν είναι περίεργο που οι Ιάπωνες ανησυχούν. Η Takaichi ρώτησε τους ψηφοφόρους αν θέλουν να τους καθοδηγήσει σε αυτούς τους ταραχώδεις καιρούς. Η απάντηση ήταν ένα ηχηρό ναι. Αλλά αν σπαταλήσει τη θητεία της σε συμβολισμό και λαϊκισμό, θα ανθίσουν πιο διαβρωτικές εναλλακτικές. Και η Ιαπωνία δεν θα δώσει σύντομα σε κανέναν ηγέτη μια τόσο μεγάλη ευκαιρία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί τα πτυχία χάνουν τη δύναμή τους – Τι ζητούν οι εργοδότες σύμφωνα με τη «νονά» της Τεχνητής Νοημοσύνης
• Deepfakes, προπαγάνδα και κυβερνοεπιθέσεις: Η σκοτεινή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης
• Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό ρεύματος της τεχνητής νοημοσύνης