ΝΑΤΟ και Ορμούζ: Η νέα γεωπολιτική γραμμή πίεσης των ΗΠΑ

Ο Αμερικανός πρόεδρος αυξάνει τις πιέσεις προς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών ζητώντας μεγαλύτερη εμπλοκή του NATO και ευρωπαϊκών χωρών για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει «πολύ κακό μέλλον» εάν οι σύμμαχοι δεν συνδράμουν ενεργά στην προσπάθεια επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν.

Μιλώντας την Κυριακή στους Financial Times, ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε επίσης από μεγάλες δυνάμεις, μεταξύ των οποίων η Κίνα, να συμβάλουν στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

«Νομίζω ότι η Γαλλία θα βοηθήσει»

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 90-95% της ενέργειας που χρησιμοποιούν οι χώρες, βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο συνέντευξης Τύπου του Αμερικανού προέδρου τη Δευτέρα. Ο Τραμπ τόνισε ότι οι σύμμαχοι που εξαρτώνται από την ασφαλή διέλευση θα πρέπει να εμπλακούν ενεργά και ότι, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί απέναντι στο Ιράν, «χρειαζόμαστε βοήθεια εκεί». Παράλληλα, εξέφρασε την απογοήτευσή του για τη διστακτικότητα ορισμένων συμμάχων να συμμετάσχουν σε στρατιωτικές πρωτοβουλίες, τονίζοντας ότι η Αμερική έχει αναλάβει μόνη της την προστασία τους με 45.000 στρατιώτες σε κρίσιμες περιοχές.

«Οι ΗΠΑ καταστρέφουν την ικανότητα του Ιράν να απειλεί την εμπορική ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ. Και τα 30 ναρκοθετικά πλοία του Ιράν έχουν καταστραφεί», είπε, προσθέτοντας ότι δεν γνωρίζει «αν το Ιράν έχει τοποθετήσει νάρκες στα Στενά».

Επανέλαβε δε την έκκληση προς άλλες χώρες να βοηθήσουν στην προσπάθεια για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μιλώντας επκριτικά για εκείνες που δεν έχουν επιδείξει τον ανάλογο… ενθουσιασμό για να παράσχουν βοήθεια. «Ορισμένες είναι πολύ πρόθυμες, άλλες όχι. Κάποιες είναι χώρες που βοηθούσαμε επί πολλά, πολλά χρόνια. Τις προστατεύσαμε από φρικτές εξωτερικές πηγές και δεν ήταν πολύ πρόθυμες. Και για μένα μετρά το επίπεδο προθυμίας», είπε.

Σχέδιο για πολυεθνική ναυτική δύναμη

Σύμφωνα με πληροφορίες διεθνών μέσων, η Ουάσινγκτον επιδιώκει τη συγκρότηση μιας πολυεθνικής ναυτικής δύναμης με τη συμμετοχή περίπου επτά χωρών για τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων στην περιοχή.

Ο Τραμπ έχει αναφέρει ως πιθανούς συμμετέχοντες την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο.

«Όσοι ωφελούνται από τα Στενά πρέπει να συμβάλουν ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα συμβεί κάτι αρνητικό εκεί», δήλωσε.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Επίθεση με drones στο λιμάνι της Φουτζέιρα: Αναστολή φορτώσεων πετρελαίου κοντά στο Ορμούζ

16/03/2026

Επιφυλάξεις από συμμάχους

Η πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών έχει συναντήσει μέχρι στιγμής περιορισμένη ανταπόκριση.

Η Γερμανία έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο συμμετοχής, ενώ η Αυστραλία ανακοίνωσε ότι δεν θα στείλει πολεμικά πλοία στην περιοχή.

Παράλληλα, η Ιαπωνία ξεκαθάρισε ότι δεν σχεδιάζει να συμμετάσχει σε στρατιωτική επιχείρηση για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Κίνδυνος ευρύτερης κλιμάκωσης

Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια επίσημη επιχείρηση του ΝΑΤΟ στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να μετατρέψει την κρίση από κυρίως αμερικανοϊρανική αντιπαράθεση σε ευρύτερη σύγκρουση μεταξύ του Ιράν και της Συμμαχίας.

Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε τον ρόλο του ΝΑΤΟ στην προστασία στρατηγικών θαλάσσιων διαδρόμων, αλλά ταυτόχρονα θα δοκίμαζε την πολιτική συνοχή των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν πιέσεις από την άνοδο των τιμών ενέργειας.

Σύνδεση με τον ανταγωνισμό ΗΠΑ – Κίνας

Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η Ουάσινγκτον χρησιμοποιεί την πιθανότητα νατοϊκής εμπλοκής και ως μοχλό πίεσης προς το Πεκίνο.

Ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αναβάλει προγραμματισμένη σύνοδο με τον Σι Τζινπίνγκ εάν η Κίνα δεν συμβάλει στην αποκλιμάκωση και στην επαναλειτουργία των Στενών.

Σημείο καμπής για το ΝΑΤΟ

Για το ΝΑΤΟ, η κρίση δεν αποτελεί απλώς μια περιφερειακή εξέλιξη αλλά ένα πιθανό σημείο καμπής για τη στρατηγική του.

Η αξιοπιστία της στρατηγικής άμυνας «360 μοιρών» της Συμμαχίας συνδέεται πλέον με την ικανότητά της να διατηρεί ανοιχτές κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες και να περιορίζει τις γεωπολιτικές επιπτώσεις της σύγκρουσης.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η αρχική φάση του πολέμου είναι στρατιωτική, όμως η επόμενη – και καθοριστική – φάση θα αφορά τη διαμόρφωση της νέας περιφερειακής και διεθνούς ισορροπίας ισχύος.