Πόλεμος στο Ιράν: Πώς η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή απειλεί την παγκόσμια οικονομία
- Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτοξεύονται, πλήττοντας νοικοκυριά και βιομηχανία.
- Η διατάραξη των εφοδιαστικών αλυσίδων απειλεί τρόφιμα, λιπάσματα, φάρμακα και μικροτσίπ.
- Ο παρατεταμένος πόλεμος μπορεί να επιβραδύνει την παγκόσμια ανάπτυξη και να αυξήσει τον πληθωρισμό.
Αρχικά, μετά τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, οι αγορές πίστευαν ότι οι οικονομικές επιπτώσεις θα ήταν προσωρινές. Η Goldman Sachs και η UniCredit εκτιμούσαν ότι οι τιμές του πετρελαίου θα περιορίζονταν στα 80 δολάρια ανά βαρέλι.
Τρεις εβδομάδες αργότερα, η προοπτική ενός παρατεταμένου πολέμου έχει αλλάξει την εικόνα:
- Το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
- Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν διπλασιαστεί.
- Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται για αύξηση του κόστους ζωής.
Κεντρικές τράπεζες όπως η Federal Reserve, η Τράπεζα της Αγγλίας και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιούν για πληθωριστικές πιέσεις και επιβράδυνση της ανάπτυξης.
Στενά του Ορμούζ: Το στρατηγικό πέρασμα που κινδυνεύει
Το Ιράν απειλεί να μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ και να εκτοξεύσει την τιμή του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι. Οι αναλυτές προειδοποιούν για σοβαρές διαταραχές στις αγορές ενέργειας, καθώς και στην παραγωγή λιπασμάτων, πλαστικών, χημικών και φαρμάκων.
Η πιθανή μακροχρόνια διακοπή θα μπορούσε να προκαλέσει σοκ στην εφοδιαστική αλυσίδα, αντίστοιχο με την πανδημία Covid-19 και τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας.
Μακροπρόθεσμες οικονομικές συνέπειες
Ο παρατεταμένος πόλεμος θα επηρεάσει:
- Την παγκόσμια ανάπτυξη, η οποία εκτιμάται χαμηλότερη κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε ένα σενάριο υψηλών τιμών πετρελαίου.
- Τον γενικό πληθωρισμό, που μπορεί να αυξηθεί κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες.
- Την ασφάλεια και τη διαθεσιμότητα βασικών προϊόντων, με κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού.
Οι οικονομολόγοι υπογραμμίζουν ότι η παγκόσμια οικονομία σήμερα είναι πιο διασυνδεδεμένη και ευάλωτη σε γεωπολιτικές εντάσεις, ενώ η τάση προς nearshoring και friendshoring αυξάνεται για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.
