ΕΣΠΑ 2021-2027: Πού κατευθύνονται τα 26 δισ. ευρώ – Τα έργα και οι προτεραιότητες
- Η ΕΣΠΑ 2021-2027 κινητοποιεί πόρους 26 δισ. ευρώ για την οικονομία
- Η Ελλάδα κατατάσσεται 4η στην ΕΕ στην απορρόφηση κονδυλίων
- Επενδύσεις σε επιχειρήσεις, κοινωνική πολιτική, περιβάλλον και μεγάλες υποδομές
Το αποτύπωμα των Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ για την περίοδο 2021-2027 αναδεικνύεται ως καθοριστικός μοχλός ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία, με έμφαση σε επενδύσεις, κοινωνική συνοχή και πράσινη μετάβαση.
Κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Ζάππειο Μέγαρο, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης τόνισε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των πρωταγωνιστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταλαμβάνοντας την 4η θέση στην απορρόφηση πόρων.
Στην παρέμβασή του ο κ. Παπαθανάσης υπογράμμισε:
Η χώρα μας δεν είναι πλέον ένας απλός παρατηρητής των εξελίξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά ένας πρωταγωνιστής που συνδιαμορφώνει το αύριο. Σήμερα, η πατρίδα μας κατατάσσεται στην 4η θέση πανευρωπαϊκά στην απορρόφηση κονδυλίων, ενώ κατάφερε να ολοκληρώσει με επιτυχία την προηγούμενη Προγραμματική Περίοδο του ΕΣΠΑ 2014-2020, χωρίς να χαθεί ούτε ένα ευρώ. Αυτή η επιτυχία αποδεικνύει ότι διαθέτουμε πλέον έναν στιβαρό μηχανισμό που μετατρέπει τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες σε εθνικές κατακτήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ολοκληρώσαμε με απόλυτη επιτυχία την ενδιάμεση αναθεώρηση των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027. Η Ελλάδα ανταποκρίθηκε άμεσα στην ενσωμάτωση των νέων στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ε.Ε., εξασφαλίζοντας την ανακατεύθυνση 2,13 δισ. ευρώ σε κρίσιμους τομείς. Με την επίτευξη των στόχων από το σύνολο των Προγραμμάτων μας, διασφαλίσαμε την παράταση της επιλεξιμότητας των δαπανών έως το 2030, καθώς και επιπλέον προκαταβολές ύψους 650 εκατομμυρίων ευρώ. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η έγκριση της πρωτοποριακής δράσης για την προσιτή και βιώσιμη στέγαση, ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ, η οποία περιλαμβάνει την επιδότηση ανακαίνισης κλειστών κατοικιών.
Ειδικότερα, το Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» ύψους 3,8 δισ. ευρώ, που με την υπερδέσμευση ανέρχεται στα 4,6 δισ. ευρώ, αποτελεί την αιχμή του δόρατος για τη στήριξη της υγιούς επιχειρηματικότητας. Επενδύουμε σε τομείς όπου η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα, ενθαρρύνοντας τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν τεχνολογίες αιχμής έτσι ώστε να καταστούν ισχυροί παίκτες στο διεθνές στερέωμα. Με προγράμματα όπως το «Ερευνώ-Καινοτομώ», το «Παράγουμε στην Ελλάδα», το «ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ» ή το «Ξεκινώ Επιχειρηματικά».
Παράλληλα, επειδή η ανάπτυξη δεν έχει νόημα αν δεν αφορά τους πολίτες, μέσα από το Πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή», ύψους 4,2 δισ. ευρώ, που με την υπερδέσμευση ανέρχεται στα 4,5 δισ. ευρώ, υλοποιούνται δράσεις όπως το Πολυκαναλικό 1555, η προώθηση ανέργων στην επιχειρηματικότητα 30-59, η συμπεριληπτική εκπαίδευση, η μαθητεία, ο Περιφερειακός συντονισμός Θεσσαλίας για τις επιπτώσεις του Daniel.
Την ίδια στιγμή, με στόχο την πρόληψη και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, μέσα από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή», ύψους 3,6 δισ. ευρώ, που με υπερδέσμευση ανέρχεται στα 5,7 δις ευρώ, με πόρους του ΕΣΠΑ υλοποιούνται δράσεις, όπως το «Εξοικονομώ», η διευθέτηση του ρέματος Ραφήνας, η αστική ανάπλαση Φαληρικού Όρμου, η δημιουργία μονάδων ανάκτησης και ανακύκλωσης και πιλοτικά προγράμματα ολιστικής διαχείρισης υδάτων και λυμάτων, τα νέα εθνικά θαλάσσια Πάρκα, δίκτυα ποδηλατοδρόμων και ηλεκτρικών ποδηλάτων, καθώς και το Greco Islands.
Επίσης, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Πολιτική Προστασία», ύψους 713 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτούνται το Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Κρίσεων και Εθνική Βάση Δεδομένων, η προμήθεια Πυροσβεστικού Αεροσκάφους DHC-515, η ψηφιακή πλατφόρμα εκπαίδευσης ΕΜΔΚΑΚ και πληθυσμού κ.α.
Δράσεις που σχετίζονται με την ενίσχυση των υποδομών και τη βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και μέσω του Προγράμματος «Μεταφορές», ύψους 2,2 δισ. ευρώ, που με υπερδέσμευση ανέρχεται στα 4,1 δισ. ευρώ. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν η κατασκευή της γραμμής 4 του Μετρό Αθήνας στο τμήμα Άλσος Βεΐκου – Γουδή, η αναβάθμιση-αναδιάρθρωση δικτύου και ανάπτυξη στόλων λεωφορείων μηδενικών εκπομπών στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, ο προαστιακός σιδηρόδρομος Δυτικής Θεσσαλονίκης, η κατασκευή νέας διπλής σιδηροδρομικής Γραμμής Αθήνας (ΣΚΑ) – Πάτρας, στο τμήμα Ροδοδάφνη – Ρίο, η κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Πάτρα – Πύργος, ο οδικός άξονας Θερμοπύλες-Μπράλος-Άμφισσα-Αγ. Νικόλαος -Αντίρριο, στο τμήμα Μπράλος– Άμφισσα, η οδική σύνδεση Εγνατίας Οδού με τον Λιμένα Αλεξανδρούπολης.
Ταυτόχρονα, ενισχύονται οι περιοχές της δίκαιης μετάβασης, μέσα από προγράμματα όπως του Προγράμματος ΔΑΜ στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027 ύψους 1,6 δισ. ευρώ και με υπερδέσμευση στα 1,9 δισ. ευρώ, του Ειδικού Προγράμματος ΔΑΜ στο πλαίσιο του ΕΠΑ, ύψους 186,7 εκ. ευρώ και του δανειακού μηχανισμού στο πλαίσιο του Πυλώνα ΙΙΙ του ευρωπαϊκού Μηχανισμού ΔΑΜ μέσω 2 συμβάσεων συνολικού προϋπολογισμού 313 εκατ. ευρώ. Οι πόροι που έχουν διασφαλιστεί για την υλοποίηση έργων και επενδύσεων σε όλες τις περιοχές ΔΑΜ ξεπερνούν τα 2,1 δις ευρώ. Ενδεικτικές δράσεις αποτελούν ο Κόμβος Υδρογόνου του ΕΚΕΤΑ στην Πτολεμαΐδα, τα «έξυπνα εργαστήρια» του Κόμβου Βιοοικονομίας στην ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης, η επένδυση υδροπονίας της Wonderplant στη Δυτ. Μακεδονία, το πιλοτικό πρόγραμμα για τη μετατροπή της Μεγαλόπολης και του Αμύνταιου σε green / smart cities.
Το ΕΣΠΑ 2021-2027 δεν είναι απλώς ένας προϋπολογισμός έργων· είναι το συμβόλαιο μας για μια Ελλάδα ισχυρή, σύγχρονη και, πάνω από όλα, δίκαιη ενώ δική μας υποχρέωση είναι μην χαθεί ούτε ένα ευρώ, σημείωσε ο κ. Παπαθανάσης.
Ο Γ.Γ. ΕΤΠΑ, ΕΚΤ,ΤΣ Βασίλης Σιαδήμας, μεταξύ άλλων, τόνισε: «Σήμερα βρισκόμαστε στο σημείο αιχμής της υλοποίησης αυτού του νέου και φιλόδοξου σχεδιασμού. Τα προγράμματα είναι πλήρως ενεργά. Οι προσκλήσεις τρέχουν με εντατικούς ρυθμούς σε όλα τα επίπεδα. Τα έργα υλοποιούνται και οι στόχοι δαπανών που είχαν τεθεί για το 2025, έχουν επιτευχθεί. Το σχέδιό μας σταδιακά αλλά σταθερά μετατρέπεται σε απτό αποτέλεσμα. Η συνολική δημόσια χρηματοδότηση για Τομεακά Προγράμματα της Γενικής μας Γραμματείας: την Ανταγωνιστικότητα, το Ανθρώπινο Δυναμικό & Κοινωνική Συνοχή, το Περιβάλλον & Κλιματική Αλλαγή, τις Μεταφορές και την Πολιτική Προστασία, ανέρχεται στο ποσό των 14,5 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα 26 δισεκατομμύρια του ΕΣΠΑ για την χώρα μας. Τα πέντε αυτά Τομεακά Προγράμματα έχουν ήδη αναλάβει νομικές δεσμεύσεις ύψους 9,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι τα δύο τρίτα του συνολικού προϋπολογισμού τους έχουν ήδη δεσμευτεί σε συγκεκριμένα έργα και δράσεις. Παράλληλα, οι δαπάνες ανέρχονται πλέον σε 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ, γεγονός που αποδεικνύει ότι το ένα τέταρτο των πόρων έχει ήδη πληρωθεί και διοχετευθεί στην πραγματική οικονομία. Σε αυτή τη διημερίδα, θέλουμε να σας ακούσουμε. Είναι μια ευκαιρία να αξιολογήσουμε τα πεπραγμένα και να ανανεώσουμε την καταγραφή των αναγκών σας. Να προσαρμόσουμε το χρηματοδοτικό χώρο που μας έχει απομείνει στις προτεραιότητες που έχουν ανάγκη οι τοπικές κοινωνίες. Είναι επίσης μια καλή ευκαιρία να φέρουμε πιο κοντά όλα τα εμπλεκόμενα μέρη στην υλοποίηση των έργων.»
Ο Διοικητής της ΕΥΔΑΜ Πελοπίδας Καλλίρης, μεταξύ άλλων, σημείωσε: «Η συστηματική και επίμονη δουλειά όλων μας, για την αποτελεσματική αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου ευρωπαϊκού και εθνικού πόρου προς όφελος των περιοχών Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, έχει πλέον μετρήσιμα αποτελέσματα. Πάνω από 2,2 δις ευρώ έχουν διασφαλιστεί και χρηματοδοτούν αυτή την περίοδο σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις και έργα υποδομής που θα δώσουν νέα αναπτυξιακή προοπτική στις περιοχές που έχουν επηρεαστεί δυσανάλογα από την ενεργειακή μετάβαση της χώρας μας. Το γεγονός αυτό μας δίνει το κίνητρο να συνεχίσουμε να επιτελούμε με το ίδιο αίσθημα ευθύνης το έργο μας».
Στην εκδήλωση έλαβαν χώρα συζητήσεις για την πορεία υλοποίησης των εν θέματι προγραμμάτων στις οποίες παρενέβησαν ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου και ο Υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος. Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Υπουργείων και φορέων της Αυτοδιοίκησης.
