Forvis Mazars: Γιατί η επένδυση έγινε αναγκαιότητα εν μέσω κρίσης

Η πρόσφατη πετρελαϊκή κρίση και η κλιμακούμενη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ένα διαχρονικό ερώτημα για τις αγορές: Πώς τοποθετούνται οι επενδυτές σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας; 

Σύμφωνα με την ανάλυση του Γιώργου Λαγαρία, Chief Economist στη Forvis Mazars, η απάντηση δεν βρίσκεται στην άρνηση του κινδύνου, αλλά ακριβώς στην αποδοχή του. Οι αγορές δεν λειτουργούν παρά την αβεβαιότητα, αλλά εξαιτίας αυτής.

Την ώρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν αποκλεισμένα για εβδομάδες, οι διεθνείς αγορές μετοχών κινούνται σε υψηλά επίπεδα, ενώ το κόστος δανεισμού υποχωρεί. Η στάση αυτή δείχνει ότι οι επενδυτές δεν εστιάζουν μόνο στα άμεσα γεωπολιτικά ρίσκα, αλλά και στις προσδοκίες για μελλοντικές εξελίξεις, όπως πιθανές μειώσεις επιτοκίων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρά τη φαινομενική αντίφαση ανάμεσα στην οικονομική πραγματικότητα και τη συμπεριφορά των αγορών, το φαινόμενο αυτό δεν είναι πρωτοφανές.

Η γεωπολιτική αστάθεια και οι αγορές

Η παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με στρατηγικά λάθη και αυξανόμενη απρόβλεπτη πολιτική στάση από τις ΗΠΑ, δημιουργούν ένα σύνθετο και ασταθές περιβάλλον. 

«Στρατηγικά σφάλματα εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν καταστεί εμφανή, όχι ως μεμονωμένα περιστατικά αλλά ως φυσικές συνέπειες μιας ολοένα και πιο απρόβλεπτης ηγεσίας. Με απλά λόγια, όταν ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών παρουσιάζει τον εαυτό του ως μεσσιανική φιγούρα και, μαζί με τον πολύ νεότερο Αντιπρόεδρό του, προβαίνει σε θεολογικές συγκρίσεις με τον Πάπα, καθίσταται δύσκολο να θεωρηθεί ότι οι στρατηγικές αποφάσεις που προέρχονται από τον Λευκό Οίκο διαθέτουν συνοχή και προβλεψιμότητα, και συνεπώς να προβλεφθεί η επιτυχία τους.

Την ίδια στιγμή, η κατάσχεση του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» του Ιράν, ο οποίος κατευθύνεται κυρίως προς την Κίνα, ενέχει τον κίνδυνο εμπλοκής της δεύτερης μεγαλύτερης υπερδύναμης, περιπλέκοντας περαιτέρω την κατάσταση. Σε αυτό το στάδιο, είναι δύσκολο να μην αναμένει κανείς οικονομικές συνέπειες από τον πόλεμο με το Ιράν που θα εκτείνονται τουλάχιστον έως το τέλος του έτους, αν όχι και πέραν αυτού. 

Η δε παγκόσμια οικονομία είναι πολύ πιθανό να δεχθεί πλήγμα. Τόσο το ΔΝΤ όσο και ο ΟΟΣΑ έχουν αναθεωρήσει τις προβλέψεις τους, λαμβάνοντας υπόψη δυσμενέστερα σενάρια, ιδίως για την Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέταζε την περασμένη εβδομάδα μέτρα ενθάρρυνσης (ή ακόμη και επιβολής) της τηλεργασίας, με στόχο τη μείωση των μετακινήσεων με αυτοκίνητο—ένα μέτρο που, ανάλογα με την κλίμακα εφαρμογής του, θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις συγκρίσιμες, σε κάποιο βαθμό, με εκείνες των lockdown της πανδημίας. Δεν είναι απίθανο και άλλες οικονομίες να ακολουθήσουν.

Ωστόσο, οι αγορές δεν αποτιμούν σενάρια οικονομικής καταστροφής. Γιατί;

Μπορεί κανείς να επικαλεστεί τις συνήθεις εξηγήσεις: είτε ότι «οι αγορές βαδίζουν υπνωτισμένες προς μια παγκόσμια ύφεση», είτε ότι «επικεντρώνονται κυρίως στα εταιρικά κέρδη», αν επιθυμεί μια πιο αισιόδοξη προσέγγιση» γράφει ο επικεφαλής οικονομολόγος της Forvis Mazars.

Ο ρόλος της νομισματικής πολιτικής

Παραδοσιακά, σημειώνει ο κ. Λαγαρίας, η πορεία των αγορών συνδέεται στενά με τη νομισματική πολιτική της Fed. Παρά τη συγκρατημένη στάση στα επιτόκια, η επέκταση του ισολογισμού της κεντρικής τράπεζας και οι προσδοκίες για μελλοντική χαλάρωση εκ μέρους του επερχόμενου προέδρου της Fed, Kevin Warsh συνεχίζουν να στηρίζουν το επενδυτικό κλίμα. Ωστόσο, αυτή η εξήγηση δεν επαρκεί από μόνη της για να δικαιολογήσει την ανθεκτικότητα των αγορών.

Η ουσιαστική αλλαγή των τελευταίων ετών είναι η επιστροφή του πληθωρισμού. Σε ένα περιβάλλον όπου οι αποδόσεις των καταθέσεων υπολείπονται αισθητά του πληθωρισμού (επισήμως μεταξύ 2,5% και 3,5%), οι επενδυτές αναγκάζονται να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις. Η διατήρηση ρευστότητας δεν επαρκεί πλέον για την προστασία της αγοραστικής δύναμης.

Ταυτόχρονα, η τεχνολογική εξέλιξη έχει διευκολύνει σημαντικά την πρόσβαση στις αγορές. Οι ψηφιακές πλατφόρμες και η ευρεία διάδοση των ETF έχουν ανοίξει τον δρόμο για μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών, ενισχύοντας τη ρευστότητα και τη δυναμική των αγορών.

Ένα νέο επενδυτικό περιβάλλον

Ο συνδυασμός πληθωρισμού, θεσμικής στήριξης και αυξημένης συμμετοχής δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο, γράφει ο κ. Λαγαρίας. Οι αγορές δεν κινούνται απλώς από αισιοδοξία ή υπερβολή, αλλά από μια βαθύτερη ανάγκη: την αναζήτηση αποδόσεων που υπερβαίνουν τον πληθωρισμό. Αυτό οδηγεί σε μια πιο διαρθρωτική στήριξη των επενδύσεων, ιδιαίτερα σε μετοχικά assets.

Παράλληλα, σημαντικές δυνάμεις συνεχίζουν να λειτουργούν αποπληθωριστικά.

Η παγκοσμιοποίηση, αν και εξασθενημένη, εξακολουθεί να επηρεάζει το κόστος παραγωγής, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να ενισχύσει την παραγωγικότητα. Επιπλέον, η γήρανση του πληθυσμού περιορίζει τη ζήτηση και τη δυναμική της πιστωτικής επέκτασης.

Τι σημαίνει για τις επιχειρήσεις

Οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους, πιθανών διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και μεταβαλλόμενων συνθηκών εργασίας. Η ενίσχυση της τηλεργασίας και η ενεργειακή κρίση μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργική τους αποτελεσματικότητα. Ωστόσο, η σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών λειτουργεί ως αντίβαρο, περιορίζοντας τη μακροπρόθεσμη μεταβλητότητα.

Τι σημαίνει για τους επενδυτές

Για τους επενδυτές, το μήνυμα είναι σαφές: η επένδυση δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά αναγκαιότητα. Η διατήρηση της αγοραστικής δύναμης απαιτεί στρατηγικές που υπερβαίνουν τον πληθωρισμό, με τις μετοχές να παραμένουν βασικός πυλώνας.

Η αυξημένη αβεβαιότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως απειλή, αλλά και ως ευκαιρία. Οι διορθώσεις των αγορών μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία εισόδου, ενώ η ανάπτυξη μηχανισμών έγκαιρης ανίχνευσης κρίσεων καθίσταται κρίσιμη για τη διαχείριση του κινδύνου.

Σε ένα περιβάλλον όπου η γεωπολιτική ένταση και οι οικονομικές μεταβολές συνυπάρχουν, η στρατηγική προσέγγιση και η ψυχραιμία αποτελούν τα βασικά εργαλεία του επενδυτή. Η ιστορία δείχνει ότι οι αγορές προσαρμόζονται — και όσοι κατανοούν τη φύση της αβεβαιότητας είναι αυτοί που τελικά ωφελούνται.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Καμπανάκι» BofA: Γιατί οι αγορές αγνοούν τον κίνδυνο επιβράδυνσης
• Κομισιόν: «Δεν υπάρχουν ελλείψεις καυσίμων» – Σε επιφυλακή η ΕΕ για νέα ενεργειακή κρίση
• Ισχυρό ξεκίνημα για τον τουρισμό: Άλμα 70% στα έσοδα το πρώτο δίμηνο
• CEO Initiative Masterclass στο Delphi: Γεωπολιτική, ενέργεια και defence innovation στο επίκεντρο