Ευθύμιος Λέκκας στο Business Monitor: Γιατί τα ακραία φυσικά φαινόμενα γίνονται πιο συχνά και πιο έντονα
Η παρουσία του Ευθύμιου Λέκκα στο Business Monitor έφερε στο προσκήνιο μια από τις πιο κρίσιμες, και συχνά παρεξηγημένες, συζητήσεις της εποχής: αν η κλιματική κρίση είναι πράγματι μια νέα πραγματικότητα ή μέρος ενός φυσικού κύκλου.
Μέσα από τη συζήτησή του με τον Τάσο Ζάχο, CEO/Editor in Chief, του Fortune Greece, και τη Μαρία Ακριβού, Senior Editor του Fortune Greece, η απάντησή του ήταν κατηγορηματική. Δεν πρόκειται για μια ακόμη φυσική μεταβολή, αλλά για μια επιταχυνόμενη κρίση με σαφή ανθρωπογενή χαρακτηριστικά.
Η «ανωμαλία» που έγινε κανονικότητα
Όπως εξηγεί ο Ομότιμος Καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο ΕΚΠΑ, ο πλανήτης έχει περάσει από αλλεπάλληλες κλιματικές αλλαγές σε βάθος εκατομμυρίων ετών. Αυτές, ωστόσο, ακολουθούσαν συγκεκριμένους φυσικούς ρυθμούς. Σήμερα, η εικόνα είναι διαφορετική. Αντί για σταδιακές μεταβολές, καταγράφεται αύξηση της θερμοκρασίας μέσα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα, με τον ανθρώπινο παράγοντα να παίζει καθοριστικό ρόλο.
Η μετατόπιση αυτή, που άρχισε να διαφαίνεται ήδη από τη δεκαετία του 1990 και έγινε σαφής μετά το 2000, οδήγησε σε μια κρίσιμη διαπίστωση το 2015. Η κλιματική κρίση δεν ανήκει στο μέλλον, αλλά στο παρόν, κάτι που επιβεβαιώνεται μέσα από γεγονότα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ακραίες εξαιρέσεις.
Όταν τα «φαινόμενα χιλιετίας» επαναλαμβάνονται
Η περίπτωση της Θεσσαλίας αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η κακοκαιρία Ιανός καταγράφηκε ως φαινόμενο «χιλιετίας», με βάση τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Λίγα χρόνια αργότερα, το φαινόμενο Daniel επανέλαβε την ίδια κλίμακα καταστροφής. Δύο γεγονότα τέτοιου μεγέθους μέσα σε τρία χρόνια δεν συνιστούν σύμπτωση, αλλά ένδειξη μιας βαθύτερης μεταβολής.
Σε αυτό το νέο πλαίσιο, τα ακραία καιρικά φαινόμενα αναμένεται να γίνουν συχνότερα και εντονότερα. Η αύξηση της θερμοκρασίας, οι παρατεταμένοι καύσωνες, οι δασικές πυρκαγιές και οι έντονες βροχοπτώσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι φυσικές καταστροφές αποκτούν μεγαλύτερη έκταση και ένταση. Το τελικό αποτέλεσμα, όπως προειδοποιεί, μπορεί να είναι η ερημοποίηση ολόκληρων περιοχών.
Από την περιβαλλοντική κρίση στις γεωπολιτικές πιέσεις
Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται στο περιβάλλον. Η κλιματική κρίση επηρεάζει άμεσα την οικονομία, την αγροτική παραγωγή και τη γεωπολιτική ισορροπία. Μια μικρή αύξηση της μέσης θερμοκρασίας σε ευάλωτες περιοχές, όπως η υποσαχάρια Αφρική, μπορεί να οδηγήσει σε δραστική μείωση της παραγωγής και, κατ’ επέκταση, σε μεγάλες μεταναστευτικές ροές.
Οι εκτιμήσεις για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους που ενδέχεται να κινηθούν προς τη Νότια Ευρώπη τα επόμενα χρόνια αποτυπώνουν το εύρος του προβλήματος. Σε αυτό το περιβάλλον, η έλλειψη διεθνούς συντονισμού καθιστά την αντιμετώπιση ακόμη πιο σύνθετη, καθώς τα κράτη ακολουθούν διαφορετικές προτεραιότητες και αναπτυξιακές στρατηγικές.
Τα όρια της τεχνολογίας
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η τεχνολογία προβάλλεται συχνά ως βασική λύση, ωστόσο, ο Ευθύμιος Λέκκας παραμένει επιφυλακτικός. Όπως τόνισε, τα δεδομένα, οι δορυφόροι και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να ενισχύσουν την πρόγνωση και τη διαχείριση των φαινομένων, αλλά δεν μπορούν να τα αποτρέψουν.
Όπως σημειώνει, τα φυσικά φαινόμενα μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προβλεφθούν, όχι όμως να περιοριστεί η έντασή τους. Η αξία της τεχνολογίας έγκειται κυρίως στη δυνατότητα προστασίας ανθρώπινων ζωών και στη μείωση των επιπτώσεων. Προϋπόθεση, ωστόσο, είναι η σωστή αξιολόγηση των δεδομένων από την επιστημονική κοινότητα, καθώς η άκριτη χρήση τους μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Μια κρίση που απαιτεί συλλογική απάντηση
Η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης δεν μπορεί να είναι ούτε ατομική ούτε αποκλειστικά εθνική υπόθεση. Παρά τη σημασία των καθημερινών πρακτικών, από τη διαχείριση της ενέργειας και του νερού μέχρι τη μείωση των απορριμμάτων, η ουσιαστική αλλαγή απαιτεί συντονισμένες δράσεις σε διεθνές επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, η κατανόηση του προβλήματος παραμένει περιορισμένη. Όπως επισημαίνει ο Ευθύμιος Λέκκας, η επιστημονική γνώση εξακολουθεί να υπολείπεται της πολυπλοκότητας των φυσικών φαινομένων, με τη φύση να «τρέχει» ταχύτερα από την ικανότητα του ανθρώπου να την ερμηνεύσει.
Σε αυτή τη συνθήκη, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η πρόβλεψη, αλλά η προσαρμογή. Και κυρίως, η έγκαιρη συνειδητοποίηση ότι η κρίση δεν αποτελεί πλέον μια μελλοντική απειλή, αλλά μια παρούσα πραγματικότητα που διαμορφώνει ήδη τις εξελίξεις.
Δείτε τη συζήτηση εδώ:
Δείτε όλα τα επεισόδια της εκπομπής Business Monitor στο Youtube.
Δείτε highlights όλων των κύκλων της εκπομπής στο Youtube του Fortune Greece.
Παραγωγή: Forward Media
Εκτέλεση Παραγωγής: Αrtecniko Productions
Παρουσίαση: Τάσος Ζάχος
Αρχισυνταξία: Βασίλης Σαμούρκας
Συντακτική Ομάδα: Μαρία Ακριβού, Ιωάννα Θωμά, Βασίλης Σαμούρκας
