Πόσες χώρες βάζουν «φρένο» στα social media για ανηλίκους – Το παγκόσμιο κύμα περιορισμών
Τον περασμένο Δεκέμβριο η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα παγκοσμίως που απαγόρευσε την πρόσβαση στα social media για παιδιά κάτω των 16 ετών. Ο νόμος υποχρεώνει πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram, YouTube και Facebook να μπλοκάρουν ανήλικους χρήστες, με πρόστιμα που φτάνουν έως και τα 49,5 εκατ. δολάρια Αυστραλίας σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Στην Αυστρία, η κυβέρνηση σχεδιάζει αντίστοιχη απαγόρευση για παιδιά έως 14 ετών, με τη σχετική νομοθεσία να αναμένεται μέσα στο 2026.
Η Βραζιλία έχει ήδη θέσει σε ισχύ νέο πλαίσιο που απαιτεί από ανηλίκους κάτω των 16 να συνδέουν τους λογαριασμούς τους με κηδεμόνα, ενώ περιορίζει «εθιστικές» λειτουργίες όπως το άπειρο σκρολάρισμα.
Στη Μεγάλη Βρετανία εξετάζεται ένα μοντέλο παρόμοιο με της Αυστραλίας, με πιθανή απαγόρευση για κάτω των 16 και αυστηρότερους κανόνες και για AI chatbots. Παράλληλα, δοκιμάζονται στην πράξη μέτρα όπως χρονικοί περιορισμοί και «απαγορεύσεις» στη χρήση εφαρμογών.
Η Κίνα έχει ήδη εφαρμόσει ένα από τα πιο αυστηρά συστήματα, με «minor mode» που επιβάλλει περιορισμούς χρήσης ανά ηλικία σε επίπεδο συσκευής και εφαρμογών.
Στην Δανία και τη Γαλλία προωθούνται απαγορεύσεις κάτω των 15 ετών, ενώ στη Γερμανία επιτρέπεται η χρήση μόνο με γονική συναίνεση για ηλικίες 13-16.
Η Ελλάδα πρόσφατα ανακοίνωσε ότι από 1/1/2027 θα απαγορεύεται η πρόσβαση σε social media για παιδιά κάτω των 15 ετών.
Στην Ινδία, η πολιτεία Karnataka πρωτοπορεί με απαγόρευση κάτω των 16, ενώ και άλλες περιοχές εξετάζουν αντίστοιχα μέτρα. Στην Ινδονησία ήδη εφαρμόζονται περιορισμοί, με σταδιακή απενεργοποίηση λογαριασμών ανηλίκων σε «υψηλού ρίσκου» πλατφόρμες.
Η Ιταλία απαιτεί γονική συναίνεση έως τα 14, ενώ η Μαλαισία σχεδιάζει πλήρη απαγόρευση κάτω των 16 από το 2026.
Στη Νορβηγία και την Πολωνία προωθούνται νομοθετικές πρωτοβουλίες με έμφαση στην επαλήθευση ηλικίας και την ευθύνη των πλατφορμών. Αντίστοιχα, Πορτογαλία και Σλοβενία κινούνται προς αυστηρότερες ρυθμίσεις.
Η Ισπανία σχεδιάζει απαγόρευση κάτω των 16, ενώ η Τουρκία έχει ήδη περάσει σχετική νομοθεσία για περιορισμούς κάτω των 15.
Στις ΗΠΑ, η προστασία ανηλίκων βασίζεται κυρίως στον νόμο COPPA, που περιορίζει τη συλλογή δεδομένων για παιδιά κάτω των 13, ενώ αρκετές πολιτείες επιχειρούν να εισαγάγουν αυστηρότερους κανόνες — συχνά όμως συναντούν νομικά εμπόδια.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει καλέσει για ενιαίο ηλικιακό όριο, προτείνοντας τα 16 έτη για πρόσβαση στα social media, αν και οι αποφάσεις δεν είναι δεσμευτικές.
Την ίδια στιγμή, οι ίδιες οι πλατφόρμες —όπως TikTok, Facebook και Snapchat— διατηρούν ως ελάχιστο όριο ηλικίας τα 13 έτη. Ωστόσο, οργανώσεις προστασίας παιδιών επισημαίνουν ότι οι έλεγχοι είναι ανεπαρκείς, με μεγάλο αριθμό παιδιών μικρότερων των 13 να χρησιμοποιούν κανονικά social media.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ταχέως μεταβαλλόμενο τοπίο, όπου κυβερνήσεις και εταιρείες προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην προστασία των ανηλίκων και την ελευθερία στο διαδίκτυο — με την τελική μορφή των κανόνων να παραμένει ακόμη ανοιχτή.
