Εξωδικαστικός Μηχανισμός: «Κλειδώνει» προστασία πρώτης κατοικίας και ρυθμίσεις χρεών από 5.000 ευρώ
Σε δημόσια διαβούλευση αναμένεται να τεθεί μέσα στην εβδομάδα το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο φέρνει σημαντικές αλλαγές στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών, με στόχο τη διεύρυνση των δυνατοτήτων ρύθμισης για νοικοκυριά και μικρούς οφειλέτες.
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκεται η δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Εξωδικαστικού, αλλά και η μείωση του κατώτατου ορίου οφειλής για ένταξη στον μηχανισμό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.
Μέσω του Εξωδικαστικού, οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα να πετύχουν ρυθμίσεις έως και 240 δόσεων, αλλά και «κούρεμα» μέρους των οφειλών τους, ανάλογα με τα εισοδηματικά και περιουσιακά τους στοιχεία. Το ύψος της δόσης καθορίζεται μέσω του αλγορίθμου της πλατφόρμας, με βάση την οικονομική δυνατότητα κάθε οφειλέτη.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών, οι νέες παρεμβάσεις στοχεύουν στο να καταστήσουν τον μηχανισμό πιο λειτουργικό και προσβάσιμο, ιδιαίτερα για όσους αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους τους.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι αλλαγές που εφαρμόστηκαν τον τελευταίο χρόνο —όπως η διεύρυνση των κριτηρίων για ευάλωτους οφειλέτες και η υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης από τους πιστωτές— συνέβαλαν σημαντικά στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του μηχανισμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι πλέον εγκρίνονται περισσότερες από 8 στις 10 αιτήσεις που υποβάλλονται.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι έως τα τέλη Απριλίου είχαν ολοκληρωθεί 60.388 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αφορούν συνολικές αρχικές οφειλές ύψους 18,64 δισ. ευρώ. Από αυτές, σχεδόν 7.000 αφορούσαν ευάλωτους οφειλέτες, ενώ εκατοντάδες περιπτώσεις σχετίζονταν με άτομα με αναπηρία.
Οι βασικές αλλαγές
- Προστασία πρώτης κατοικίας μέσω Εξωδικαστικού
Για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα στους οφειλέτες να εξαιρούν την κύρια κατοικία τους από τη συνολική περιουσιακή εικόνα που εξετάζεται στη διαδικασία ρύθμισης. Αυτό πρακτικά μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, με βάση την αξία της κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη.
- Ένταξη οφειλών από 5.000 ευρώ
Το νέο πλαίσιο μειώνει το κατώτατο όριο ένταξης στον μηχανισμό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, επιτρέποντας πλέον και σε μικρότερους οφειλέτες να αξιοποιήσουν τη διαδικασία ρύθμισης.
- Άρση κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών
Προβλέπεται δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, εφόσον έχει αποπληρωθεί το 25% της συνολικής οφειλής και οι υπόλοιπες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση έχουν ρυθμιστεί.
- Νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων
Εισάγεται δυνατότητα ρύθμισης έως 72 δόσεων για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές που είχαν δημιουργηθεί έως το τέλος του 2023 και δεν είχαν ενταχθεί σε κάποιο καθεστώς ρύθμισης μέχρι τον Απρίλιο του 2026.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου, η επιλογή να αφορά η ρύθμιση μόνο οφειλές έως το 2023 σχετίζεται τόσο με τη φύση των χρεών της περιόδου της κρίσης όσο και με την ανάγκη να μην επηρεαστεί η εισπραξιμότητα των πάγιων ρυθμίσεων του Δημοσίου.
Όπως σημείωσε πρόσφατα και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, το ιδιωτικό χρέος αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την οικονομία και την κοινωνική συνοχή, τονίζοντας ότι «πίσω από κάθε οφειλή υπάρχουν άνθρωποι, οικογένειες και επιχειρήσεις που προσπαθούν να σταθούν ξανά στα πόδια τους».
