Συναγερμός για την ενέργεια: Τα αποθέματα πετρελαίου καταρρέουν, καθώς η κρίση στο Ορμούζ απειλεί την παγκόσμια οικονομία
- Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με ρυθμούς-ρεκόρ λόγω της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ και των περιορισμών στις ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο.
- Morgan Stanley και JPMorgan προειδοποιούν για κίνδυνο ελλείψεων καυσίμων, νέας έκρηξης τιμών και αυξημένη πιθανότητα παγκόσμιας ύφεσης.
- Πιέσεις καταγράφονται ήδη σε Ασία, Ευρώπη και ΗΠΑ, με μείωση αποθεμάτων βενζίνης, αεροπορικών καυσίμων και στρατηγικών ενεργειακών αποθεμάτων.
Ο κόσμος καταναλώνει τα στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα πετρελαίου με τον ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί εδώ και δεκαετίες, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν έχει περιορίσει δραματικά τις ροές ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο και ιδιαίτερα από το Στενό του Ορμούζ — το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Η ταχεία μείωση των αποθεμάτων προκαλεί ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία στις αγορές, καθώς περιορίζεται το «μαξιλάρι ασφαλείας» που διαθέτουν κυβερνήσεις και επιχειρήσεις για να απορροφήσουν νέες διαταραχές στην προσφορά. Δύο μήνες μετά τον σχεδόν πλήρη αποκλεισμό του Ορμούζ, περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου έχουν ουσιαστικά χαθεί από την παγκόσμια τροφοδοσία.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Morgan Stanley, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά περίπου 4,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως μεταξύ 1ης Μαρτίου και 25ης Απριλίου — επίπεδο που ξεπερνά κάθε προηγούμενο ιστορικό ρυθμό απομείωσης αποθεμάτων σε τριμηνιαία βάση, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA). Περίπου το 60% της μείωσης αφορά αργό πετρέλαιο και το υπόλοιπο διυλισμένα καύσιμα.
Τα αποθέματα πλησιάζουν σε κρίσιμα όρια παγκοσμίως
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το πόσο πετρέλαιο απομένει, αλλά και το λεγόμενο «λειτουργικό ελάχιστο» — το κατώτατο δηλαδή επίπεδο αποθεμάτων που απαιτείται ώστε να συνεχίσουν να λειτουργούν ομαλά αγωγοί, δεξαμενές και τερματικοί σταθμοί.
«Τα αποθέματα λειτουργούν ως αμορτισέρ του παγκόσμιου πετρελαϊκού συστήματος. Όμως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάθε διαθέσιμο βαρέλι», προειδοποίησε η Natasha Kaneva, επικεφαλής έρευνας εμπορευμάτων της JPMorgan.
Παρότι η Goldman Sachs εκτιμά ότι ο ρυθμός μείωσης ίσως έχει επιβραδυνθεί ελαφρώς τις τελευταίες ημέρες, κυρίως λόγω ασθενέστερης ζήτησης από την Κίνα, τα ορατά παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου βρίσκονται ήδη κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2018.
Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται κυρίως σε ασιατικές οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές καυσίμων, όπως η Ινδονησία, το Βιετνάμ, το Πακιστάν και οι Φιλιππίνες, όπου traders προειδοποιούν ότι τα διαθέσιμα αποθέματα ενδέχεται να φτάσουν σε κρίσιμα επίπεδα ακόμη και μέσα στον επόμενο μήνα.
Παράλληλα, τα αποθέματα αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη μειώνονται με ταχύ ρυθμό λίγο πριν την κορύφωση της θερινής τουριστικής περιόδου, με ορισμένους αναλυτές να εκτιμούν ότι μπορεί να προκύψουν σοβαρές ελλείψεις ήδη από τον Ιούνιο.
Η JPMorgan προειδοποιεί ότι τα αποθέματα πετρελαίου στις χώρες του ΟΟΣΑ ενδέχεται να φτάσουν σε επίπεδα «λειτουργικής πίεσης» ήδη από τον επόμενο μήνα, εφόσον τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν ουσιαστικά κλειστά, ενώ μέχρι τον Σεπτέμβριο μπορεί να αγγίξουν το λεγόμενο «λειτουργικό ελάχιστο».
Οι αγορές φοβούνται νέο ενεργειακό σοκ και παγκόσμια ύφεση
Την ίδια στιγμή, ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες —που τα τελευταία χρόνια λειτουργούν ως ο βασικός προμηθευτής έκτακτης ανάγκης της παγκόσμιας αγοράς— βλέπουν τα εγχώρια αποθέματα αργού και καυσίμων να υποχωρούν κάτω από τους ιστορικούς μέσους όρους, καθώς οι εξαγωγές αυξάνονται.
Οι εξελίξεις έχουν ήδη οδηγήσει σε εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου και καυσίμων, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για νέα άνοδο του πληθωρισμού και αυξάνοντας τον κίνδυνο παγκόσμιας ύφεσης.
Η κρίση έχει ήδη προκαλέσει ελλείψεις υγραερίου στην Ινδία, ακυρώσεις πτήσεων από αεροπορικές εταιρείες και σημαντικές αυξήσεις στις τιμές βενζίνης στις ΗΠΑ, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι, όσο τα αποθέματα πλησιάζουν σε κρίσιμα επίπεδα, οι τιμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν προκειμένου να περιοριστεί η παγκόσμια ζήτηση και να επανέλθει ισορροπία στην αγορά.
«Μεγάλο μέρος των αποθεμάτων και της εφεδρικής παραγωγικής ικανότητας έχει ήδη εξαντληθεί», δήλωσε στο Bloomberg TV η οικονομική διευθύντρια της Chevron, Eimear Bonner, προειδοποιώντας ότι αρκετές χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές καυσίμων ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρές ελλείψεις μέσα στο καλοκαίρι.
