Αποταμιεύεις πραγματικά ή απλώς αναβάλλεις τα έξοδα;
Πολλές φορές νιώθουμε πως κάναμε κάτι σωστό οικονομικά επειδή δεν αγοράσαμε κάτι. Βλέπουμε τον τραπεζικό μας λογαριασμό λίγο πιο γεμάτο και σκεφτόμαστε πως “γλιτώσαμε χρήματα”. Η πραγματικότητα όμως, δεν είναι πάντα τόσο απλή.
Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην πραγματική αποταμίευση και στην απλή αναβολή ενός εξόδου. Και αν δεν καταλάβουμε αυτή τη διαφορά, μπορεί να νομίζουμε ότι βελτιώνουμε τα οικονομικά μας ενώ στην ουσία απλώς μεταφέρουμε το πρόβλημα στο μέλλον.
Η πραγματική αποταμίευση αυξάνει την οικονομική μας ασφάλεια και μας δίνει περισσότερες επιλογές για το μέλλον. Αντίθετα, η αναβολή εξόδων συχνά οδηγεί σε μεγαλύτερα κόστη αργότερα.
Τι σημαίνει πραγματική αποταμίευση;
Αποταμιεύουμε πραγματικά όταν τα χρήματα που δεν ξοδεύουμε πηγαίνουν σε κάτι χρήσιμο. Δηλαδή όταν:
- Χτίζουμε ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης.
- Αποπληρώνουμε χρέη ή πιστωτικές κάρτες.
- Επενδύουμε για το μέλλον.
- Δημιουργούμε ένα κεφάλαιο για κάποιον σημαντικό στόχο.
Με λίγα λόγια, τα χρήματα δεν “μένουν απλά στην άκρη”, αλλά χρησιμοποιούνται για να βελτιώσουν τη συνολική οικονομική μας κατάσταση.
Αυτό είναι κάτι που έχουμε ξαναδεί και στη σημασία της αποταμίευσης και των επενδύσεων. Η αποταμίευση μάς προσφέρει ασφάλεια, ενώ οι επενδύσεις μάς βοηθούν να χτίσουμε μακροπρόθεσμο πλούτο.
Πότε απλώς αναβάλλουμε ένα έξοδο;
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν εξοικονομούμε πραγματικά χρήματα. Απλώς καθυστερούμε μια αγορά που αργά ή γρήγορα θα χρειαστεί να κάνουμε.
Μερικά πολύ συνηθισμένα παραδείγματα είναι:
- Αναβάλλουμε το service του αυτοκινήτου.
- Καθυστερούμε μια επίσκεψη στον οδοντίατρο ή στον γιατρό.
- Συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε συσκευές που χαλάνε συνεχώς.
- Πληρώνουμε μόνο την ελάχιστη δόση της πιστωτικής κάρτας.
- Αγνοούμε μικρές επισκευές στο σπίτι.
Το πρόβλημα είναι πως τέτοιες κινήσεις συνήθως κοστίζουν περισσότερο αργότερα. Ένα μικρό πρόβλημα μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε μια πολύ μεγαλύτερη και ακριβότερη ζημιά.
Και κάπου εδώ πολλοί πέφτουν σε μια παγίδα: βλέπουν τον λογαριασμό τους να έχει περισσότερα χρήματα προσωρινά και νομίζουν πως τα οικονομικά τους βελτιώνονται. Στην πραγματικότητα όμως, απλώς μεταφέρουν το έξοδο στο μέλλον.
Ένας εύκολος τρόπος να καταλάβουμε τη διαφορά
Υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος για να καταλάβουμε αν αποταμιεύουμε ή αν απλώς καθυστερούμε μια δαπάνη.
Ρωτάμε τον εαυτό μας:
“Θα χρειαστεί τελικά να ξοδέψω χρήματα γι’ αυτό;”
Αν η απάντηση είναι “ναι”, τότε πιθανότατα δεν πρόκειται για αποταμίευση αλλά για αναβολή.
Μετά κάνουμε και μια δεύτερη ερώτηση:
“Αν το καθυστερήσω, θα μου κοστίσει περισσότερο αργότερα;”
Αν η απάντηση είναι επίσης “ναι”, τότε μάλλον πρέπει να το αντιμετωπίσουμε άμεσα και να το βάλουμε στον προϋπολογισμό μας.
Αυτός είναι και ο λόγος που ένα σωστό οικονομικό πλάνο πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο τα μηνιαία έξοδα, αλλά και τα έκτακτα ή”ξεχασμένα” έξοδα που αργά ή γρήγορα θα εμφανιστούν.
Η παγίδα των “αόρατων” εξόδων
Οι περισσότεροι άνθρωποι οργανώνουν αρκετά καλά τα σταθερά μηνιαία έξοδα όπως:
- Ενοίκιο
- Λογαριασμούς
- Σούπερ μάρκετ
- Καύσιμα
Όμως συχνά ξεχνάμε έξοδα όπως:
- Συντηρήσεις
- Επισκευές
- Ιατρικά έξοδα
- Αλλαγές συσκευών
- Έξοδα αυτοκινήτου
Και όταν αυτά εμφανίζονται, μοιάζουν “ξαφνικά”, ενώ στην πραγματικότητα ήταν απολύτως αναμενόμενα.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να δημιουργούμε ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης που να καλύπτει τουλάχιστον 3 έως 6 μήνες βασικών εξόδων.
Επιπλέον, μπορούμε να έχουμε και έναν ξεχωριστό λογαριασμό για μελλοντικά έξοδα. Για παράδειγμα:
- Service αυτοκινήτου
- Ασφάλειες
- Διακοπές
- Επισκευές σπιτιού
- Αντικατάσταση ηλεκτρικών συσκευών
Έτσι, όταν έρθει η στιγμή να πληρώσουμε, δεν θα χρειαστεί να πιεστούμε οικονομικά.
Πώς να αποφύγουμε την παγίδα της αναβολής
Υπάρχουν μερικές πολύ απλές κινήσεις που μπορούν να μας βοηθήσουν:
1. Μεταφέρουμε άμεσα τα χρήματα
Αν αποφασίσουμε να μην αγοράσουμε κάτι, μεταφέρουμε αμέσως αυτά τα χρήματα:
- σε αποταμίευση,
- σε επενδύσεις,
- ή στην αποπληρωμή χρεών.
Αν τα αφήσουμε απλώς στον λογαριασμό μας, συνήθως θα καταλήξουν να ξοδευτούν αλλού.
2. Προγραμματίζουμε τα “μελλοντικά” έξοδα
Δεν περιμένουμε να χαλάσει κάτι για να αρχίσουμε να μαζεύουμε χρήματα.
Βάζουμε κάθε μήνα ένα μικρό ποσό στην άκρη ώστε να είμαστε προετοιμασμένοι όταν χρειαστεί.
3. Δεν αγνοούμε μικρά προβλήματα
Μικρές ζημιές, προβλήματα υγείας ή οικονομικές εκκρεμότητες σπάνια εξαφανίζονται από μόνες τους. Συνήθως μεγαλώνουν όσο τις αναβάλλουμε.
Το να ξοδεύουμε λιγότερα από όσα κερδίζουμε είναι εξαιρετικό. Αυτό όμως μετατρέπεται σε πραγματική αποταμίευση μόνο όταν τα χρήματα αποκτούν έναν συγκεκριμένο σκοπό.
Αν απλώς αποφεύγουμε έξοδα που θα εμφανιστούν αργότερα, τότε δεν χτίζουμε πραγματικό πλούτο. Απλώς καθυστερούμε το αναπόφευκτο.
Η λύση είναι απλή:
- οργανώνουμε σωστά τον προϋπολογισμό μας,
- προετοιμαζόμαστε για τα έκτακτα έξοδα,
- δημιουργούμε ταμείο ασφαλείας,
- και μεταφέρουμε άμεσα τα χρήματα που δεν ξοδεύουμε προς κάποιον ουσιαστικό οικονομικό στόχο.
Και κάπως έτσι, οι καλές οικονομικές συνήθειες παύουν να είναι μια ψευδαίσθηση και αρχίζουν πραγματικά να χτίζουν ένα καλύτερο οικονομικό μέλλον.
