Η ΔΕΗ χτίζει το ελληνικό «AI giga factory» με αμερικανικούς κολοσσούς
- Η ΔΕΗ βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με αμερικανικό hyperscaler για mega data center στην Κοζάνη.
- Η πρώτη φάση αφορά υποδομή 300 MW με συνολικές επενδύσεις που μπορεί να ξεπεράσουν τα 7-10 δισ. ευρώ.
- Σε πλήρη ανάπτυξη, το project θα μπορούσε να εξελιχθεί σε giga-scale campus 1 GW άνω των 20 δισ. ευρώ.
Η παγκόσμια έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers φέρνει τη Δυτική Μακεδονία στο επίκεντρο ενός νέου γεωοικονομικού χάρτη, με τη ΔΕΗ να επιχειρεί να μετατρέψει την Κοζάνη σε έναν από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς και ψηφιακούς κόμβους της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η εταιρεία βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία για συμφωνία με αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό, με τις διαπραγματεύσεις να αφορούν hyperscalers που ανήκουν στους λεγόμενους “big 5” — Meta, Amazon, Microsoft, Google, Oracle και OpenAI.
Το project αποτελεί τη «ναυαρχίδα» του νέου επενδυτικού πλάνου της ΔΕΗ και φαίνεται ότι έχει ήδη περάσει από τη φάση του concept στη φάση της ουσιαστικής προετοιμασίας, με σχεδιασμό, αδειοδοτήσεις και αρχική χωροθέτηση στην περιοχή του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου.
Το mega project των 300 MW και τα δισεκατομμύρια
Η πρώτη φάση του σχεδίου αφορά hyperscale data center ισχύος 300 MW στις πρώην λιγνιτικές περιοχές της Κοζάνης, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028.
Μόνο το ενεργειακό και κατασκευαστικό σκέλος — δηλαδή τα κτίρια, οι υποσταθμοί, τα συστήματα ψύξης και οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές — εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 2,4 δισ. ευρώ, με τη ΔΕΗ να αναλαμβάνει επενδύσεις ύψους 1,2 δισ. ευρώ.
Το μεγαλύτερο μέρος του κόστους αναμένεται ωστόσο να αφορά την ψηφιακή υποδομή:
- Servers και GPU clusters τεχνητής νοημοσύνης
- Cloud υποδομές
- Αποθηκευτικά συστήματα
- Δίκτυα υπερυψηλών ταχυτήτων
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, μόνο αυτό το κομμάτι μπορεί να φτάσει τα 4,8 δισ. ευρώ ή ακόμη και τα 8-10 δισ. ευρώ για εγκατάσταση 300 MW, ανεβάζοντας το συνολικό μέγεθος της επένδυσης σε επίπεδα άνω των 7-10 δισ. ευρώ.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο αμερικανικός εταίρος εξετάζει μοντέλο μακροχρόνιας μίσθωσης της υποδομής, ενώ η τροφοδοσία θα γίνεται μέσω παρακείμενων φωτοβολταϊκών πάρκων της ΔΕΗ με πολυετή συμφωνία αγοράς ενέργειας (PPA).
Το σενάριο του giga-scale campus 1 GW
Το πραγματικά εντυπωσιακό σενάριο αφορά όμως την πλήρη ανάπτυξη του project.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι hyperscalers έχουν ήδη μεταφέρει ενδιαφέρον για ανάπτυξη ακόμη και δύο Giga Data Centers ισχύος 1 GW το καθένα — επίπεδα που θεωρούνται από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη σήμερα.
Σε αυτό το ενδεχόμενο:
- Το κατασκευαστικό σκέλος μπορεί να φτάσει τα 8 δισ. ευρώ
- Η συνολική ψηφιακή υποδομή θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 20 δισ. ευρώ
- Η υλοποίηση θα εξελιχθεί σταδιακά σε ορίζοντα 6-10 ετών
Το project συγκρίνεται ήδη με το “Sines 4.0” στην Πορτογαλία — σήμερα το μεγαλύτερο data center campus στην Ευρώπη — όπου η επένδυση της Microsoft μόνο για το ψηφιακό σκέλος εκτιμάται στα 10 δισ. δολάρια.
Η νέα στρατηγική της ΔΕΗ
Πέρα από το μέγεθος της επένδυσης, η στρατηγική της ΔΕΗ δείχνει ότι η εταιρεία επιχειρεί να μετασχηματιστεί σε operator κρίσιμων ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών και όχι απλώς σε παραδοσιακή utility εταιρεία.
Η διοίκηση υπό τον Γιώργο Στάσση περιγράφει το μοντέλο ως “vertically integrated data center strategy”, όπου ο όμιλος θα ελέγχει:
- Την παραγωγή ενέργειας
- Τις ΑΠΕ και τα συστήματα αποθήκευσης
- Τα δίκτυα και τις οπτικές ίνες
- Τη γη και τις ενεργειακές συμβάσεις
- Την τηλεπικοινωνιακή υποδομή
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου hyperscale campus “behind-the-meter”, όπου η ηλεκτρική ισχύς και η ψηφιακή υποδομή θα λειτουργούν ως ενιαίο βιομηχανικό οικοσύστημα.
Η στρατηγική αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι παραδοσιακοί ευρωπαϊκοί κόμβοι data centers — από το Λονδίνο και τη Φρανκφούρτη μέχρι το Δουβλίνο και το Παρίσι — εμφανίζουν έντονα σημάδια κορεσμού, με τεράστιους χρόνους αναμονής για νέες συνδέσεις ισχύος.
Η AI αλλάζει τον χάρτη των υποδομών
Η ΔΕΗ εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση για data centers θα υπερδιπλασιαστεί μέσα στην επόμενη πενταετία, φτάνοντας από 78 GW το 2025 στα 163 GW το 2030, υπό την ώθηση της τεχνητής νοημοσύνης και των AI workloads.
Στην Ευρώπη ειδικότερα, η ζήτηση αναμένεται να εκτοξευθεί στα 28 GW έως το 2030, όταν σήμερα οι υπό κατασκευή νέες υποδομές φτάνουν μόλις τα 2,7 GW.
Αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο επενδυτικό κενό, το οποίο η ΔΕΗ επιχειρεί να αξιοποιήσει τοποθετώντας την Κοζάνη στον χάρτη των μεγάλων AI και cloud υποδομών της επόμενης δεκαετίας.
