Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο: Πού θα πάνε τα 4,77 δισ. ευρώ για την Ελλάδα

Από την ενεργειακή αναβάθμιση μιας κατοικίας μέχρι την πρόσβαση σε ηλεκτρικό αυτοκίνητο με προσιτό μίσθωμα, το Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο της Ελλάδας προβλέπει παρεμβάσεις συνολικού ύψους 4,77 δισ. ευρώ, με στόχο να περιορίσει το ενεργειακό και μεταφορικό κόστος για όσους δυσκολεύονται περισσότερο να ανταποκριθούν.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό σχέδιο, το πέμπτο και μεγαλύτερο μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Η χρηματοδότηση καλύπτει την περίοδο 2026–2032, με το 75% να προέρχεται από ευρωπαϊκούς πόρους και το 25% από την Ελλάδα.

Στο επίκεντρο βρίσκονται ευάλωτα νοικοκυριά, χρήστες μεταφορών και πολύ μικρές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη μετάβαση σε καθαρότερη ενέργεια και μετακινήσεις.

Ανακαινίσεις σε 62.000 κατοικίες

Οι παρεμβάσεις στα σπίτια αποτελούν έναν από τους βασικούς άξονες του σχεδίου. Προβλέπεται χρηματοδότηση για 62.000 ενεργειακές ανακαινίσεις κατοικιών, καθώς και για την εγκατάσταση τουλάχιστον 200.000 συστημάτων ενεργειακά αποδοτικού εξοπλισμού, όπως αντλίες θερμότητας και ηλιακά συστήματα θέρμανσης νερού.

Ο προϋπολογισμός της συγκεκριμένης δράσης ανέρχεται σε 1,748 δισ. ευρώ. Στόχος είναι να μειωθούν η κατανάλωση ενέργειας και η εξάρτηση από παλαιότερο εξοπλισμό που χρησιμοποιεί ορυκτά καύσιμα.

Η λογική της παρέμβασης είναι να περιοριστεί διαχρονικά η έκθεση των νοικοκυριών στο ενεργειακό κόστος, μέσα από αλλαγές στα ίδια τα κτίρια και στα συστήματα που χρησιμοποιούν.

Κοινωνική κατοικία και φοιτητικές εστίες

Το σχέδιο συνδέει την ενεργειακή αναβάθμιση με την πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή στέγη.

Για την κοινωνική κατοικία προβλέπονται 487,5 εκατ. ευρώ, με στόχο τη διάθεση 2.800 κατοικιών. Από αυτές, οι 2.350 θα δημιουργηθούν σε νέα κτίρια μηδενικών εκπομπών, ενώ άλλες 450 θα προκύψουν από ανακαίνιση δημόσιων κτιρίων.

Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά τις δημόσιες φοιτητικές εστίες. Με χρηματοδότηση 226,6 εκατ. ευρώ, προβλέπεται η ανακαίνιση 15 εστιών σε 10 πανεπιστήμια, για τη στήριξη 5.930 φοιτητών.

Κοινωνική μίσθωση ηλεκτρικών αυτοκινήτων

Στις μετακινήσεις, μία από τις πιο άμεσα αναγνωρίσιμες δράσεις είναι το social leasing ηλεκτρικών οχημάτων για 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά, με προϋπολογισμό 165,3 εκατ. ευρώ.

Η κοινωνική μίσθωση αποσκοπεί στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε όχημα μηδενικών εκπομπών μέσω προσιτού κόστους χρήσης. Δεν αποτελεί, όμως, ανακοίνωση δωρεάν παραχώρησης αυτοκινήτου ή αυτόματης ένταξης όλων των ενδιαφερομένων.

Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης 4.400 δημόσια προσβάσιμα σημεία φόρτισης, με έμφαση σε περιοχές όπου η αγορά δεν προσφέρει επαρκή κάλυψη.

Νέα λεωφορεία και παρεμβάσεις στο Μετρό

Η ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών περιλαμβάνει την προμήθεια 211 νέων λεωφορείων μηδενικών εκπομπών για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, σε γραμμές που εξυπηρετούν περιοχές με αυξημένη συγκοινωνιακή ευαλωτότητα.

Για το Μετρό της Αθήνας προβλέπονται αναβάθμιση 10 συρμών της Γραμμής 1 και προμήθεια 12 νέων συρμών για τις Γραμμές 2 και 3.

Παράλληλα, σχεδιάζονται υπηρεσίες μετακίνησης κατόπιν ζήτησης για αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου οι συμβατικές συγκοινωνίες δεν καλύπτουν εύκολα τις ανάγκες των κατοίκων.

Η προσβασιμότητα αποτελεί ξεχωριστό σκέλος: προβλέπονται παρεμβάσεις σε 33 σιδηροδρομικούς και 65 σταθμούς Μετρό, ενίσχυση για βοηθήματα ατομικής κινητικότητας 13.200 ατόμων με αναπηρία, καθώς και λεωφορεία μηδενικών εκπομπών για τη μεταφορά μαθητών με αναπηρία.

Οι παρεμβάσεις για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις

Για τις ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις προβλέπονται διαφορετικές δράσεις, ανάλογα με τις ενεργειακές και μεταφορικές ανάγκες τους.

Στις κτιριακές εγκαταστάσεις, 396 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε ενεργειακές ανακαινίσεις και αποδοτικότερο εξοπλισμό, με στόχο περίπου 9.350 επιχειρήσεις.

Στις μετακινήσεις, 373,7 εκατ. ευρώ προορίζονται για τη στήριξη περίπου 15.550 πολύ μικρών επιχειρήσεων στην αγορά ή μίσθωση οχημάτων χαμηλών και μηδενικών εκπομπών. Οι αριθμοί αφορούν διαφορετικές δράσεις και δεν πρέπει να αθροίζονται αυτομάτως ως μοναδικοί δικαιούχοι.

Προβλέπεται επίσης η δημιουργία 13 σημείων ενιαίας εξυπηρέτησης, που θα παρέχουν δωρεάν καθοδήγηση σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Τι σημαίνει η έγκριση — Και πότε μπορούν να αρχίσουν οι πληρωμές

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο έχει σχεδιαστεί για να περιορίσει τις κοινωνικές επιπτώσεις του ETS2, του νέου συστήματος τιμολόγησης εκπομπών από καύσιμα στα κτίρια, στις οδικές μεταφορές και σε πρόσθετους τομείς. Συνδυάζει επενδύσεις που μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με τη δυνατότητα προσωρινής εισοδηματικής στήριξης.

Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου δεν ισοδυναμεί με άνοιγμα αιτήσεων για όλες τις δράσεις. Η συμμετοχή θα εξαρτάται από τους ειδικούς όρους, τα κριτήρια και τις διαδικασίες κάθε προγράμματος.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Ελλάδα θα μπορεί να ζητήσει την πρώτη πληρωμή το α΄ τρίμηνο του 2027, εφόσον έχει ξεκινήσει η υλοποίηση και έχουν επιτευχθεί τα προβλεπόμενα πρώτα αποτελέσματα. Πρόκειται για αίτημα χρηματοδότησης της χώρας προς την Επιτροπή, όχι για κοινή ημερομηνία καταβολής χρημάτων στους τελικούς δικαιούχους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Η αβεβαιότητα απέκτησε τιμή»: Πόσα δισεκατομμύρια έχει κοστίσει ο πόλεμος στην ελληνική οικονομία
• Το εργαλείο που αυξάνει τις πωλήσεις στον κλάδο του Retail
• Πώς θα φορολογούνται τα κέρδη από κρυπτονομίσματα – Το σχέδιο του ΥΠΕΘΟ
• AI στη δουλειά: Πόσες ώρες κερδίζουν κάθε εβδομάδα οι εργαζόμενοι και τι δείχνει η ΕΚΤ;