Η «δίψα» της Τεχνητής Νοημοσύνης: Μέχρι το 2030 θα καταναλώνει νερό για 1,3 δισ. ανθρώπους

Η «δίψα» της Τεχνητής Νοημοσύνης: Μέχρι το 2030 θα καταναλώνει νερό για 1,3 δισ. ανθρώπους
Intricate fusion of nature and technology with glowing circuits amidst tree roots in a surreal landscape Photo: Shutterstock
Νέα έκθεση του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών προειδοποιεί ότι έως το τέλος της δεκαετίας οι ανάγκες των συστημάτων AI σε νερό και ηλεκτρική ενέργεια θα φτάσουν σε πρωτοφανή επίπεδα, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της επόμενης ψηφιακής εποχής.
  • Έκθεση του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών προειδοποιεί για το αυξανόμενο περιβαλλοντικό αποτύπωμα της Τεχνητής Νοημοσύνης.
  • Έως το 2030 τα συστήματα AI ενδέχεται να καταναλώνουν νερό ισοδύναμο με τις ετήσιες ανάγκες 1,3 δισ. ανθρώπων.
  • Τα data centers προβλέπεται να καταναλώνουν 945 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως.
  • Οι υποδομές AI θα μπορούσαν να παράγουν έως 2,5 εκατ. τόνους ηλεκτρονικών αποβλήτων τον χρόνο.

Η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται να μεταμορφώσει την οικονομία και την καθημερινότητα, όμως το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα μεγαλώνει με ανησυχητικό ρυθμό. Νέα έκθεση του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών προειδοποιεί ότι έως το τέλος της δεκαετίας οι ανάγκες των συστημάτων AI σε νερό και ηλεκτρική ενέργεια θα φτάσουν σε πρωτοφανή επίπεδα, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της επόμενης ψηφιακής εποχής.

Η αθέατη περιβαλλοντική πλευρά της AI

Η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη επικεντρώνεται συνήθως στις δυνατότητες παραγωγικότητας, καινοτομίας και οικονομικής ανάπτυξης. Ωστόσο, ερευνητές του Ινστιτούτου Υδάτων, Περιβάλλοντος και Υγείας του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών (UNU-INWEH) υποστηρίζουν ότι η πραγματική περιβαλλοντική επίδραση της AI παραμένει σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένη.

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση, μέχρι το 2030 τα κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης θα καταναλώνουν περίπου 945 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, ποσότητα σχεδόν τριπλάσια από τη συνδυασμένη κατανάλωση χωρών όπως το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές και η Νιγηρία. Παράλληλα, το υδατικό τους αποτύπωμα θα ισοδυναμεί με τις βασικές ετήσιες οικιακές ανάγκες νερού 1,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων στην υποσαχάρια Αφρική.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Όχι μόνο άνθρακας, αλλά και νερό και γη

Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν ότι μέχρι σήμερα η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται κυρίως στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται με την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.

Ωστόσο, κάθε κιλοβατώρα που απαιτείται για τη λειτουργία ενός συστήματος AI συνδέεται και με κατανάλωση νερού για ψύξη και παραγωγή ενέργειας, καθώς και με χρήση γης για ενεργειακές εγκαταστάσεις και αλυσίδες εφοδιασμού. Μάλιστα, ορισμένες επιλογές που μειώνουν το ανθρακικό αποτύπωμα μπορεί να επιβαρύνουν δραματικά τη χρήση νερού και γης, δημιουργώντας νέα περιβαλλοντικά διλήμματα.

Η έκθεση εκτιμά επίσης ότι έως το 2030 οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να παράγουν έως και 2,5 εκατομμύρια τόνους ηλεκτρονικών αποβλήτων ετησίως, προσθέτοντας νέα πίεση στα συστήματα διαχείρισης απορριμμάτων παγκοσμίως.

Οι ενεργειακές απαιτήσεις πίσω από κάθε ερώτηση

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της μελέτης αφορά τη διαφοροποίηση της κατανάλωσης ενέργειας ανάλογα με το είδος της εργασίας που εκτελεί ένα σύστημα AI.

Σύμφωνα με τους ερευνητές:

  • Μια τυπική συνομιλία απαιτεί περίπου 200 φορές περισσότερη ενέργεια από μια απλή ταξινόμηση κειμένου.
  • Η δημιουργία μίας εικόνας μέσω AI μπορεί να καταναλώσει έως και 1.450 φορές περισσότερη ενέργεια.
  • Ένα σύντομο βίντεο που παράγεται από AI μπορεί να απαιτεί ενέργεια ισοδύναμη με την επεξεργασία περίπου 200.000 ανεπιθύμητων μηνυμάτων (spam).

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι οι περισσότεροι χρήστες δεν έχουν ορατότητα σε αυτές τις καταναλώσεις, καθώς οι σχετικές επιλογές καθορίζονται από προεπιλεγμένες ρυθμίσεις των ίδιων των πλατφορμών.

Η γεωπολιτική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης

Η έκθεση αναδεικνύει και ένα σημαντικό ζήτημα περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Μόλις 32 χώρες φιλοξενούν εξειδικευμένα data centres τεχνητής νοημοσύνης, ενώ περίπου το 90% της διαθέσιμης υπολογιστικής ισχύος συγκεντρώνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Ταυτόχρονα, πολλές χώρες που συμμετέχουν στην εξόρυξη κρίσιμων πρώτων υλών ή στη διαχείριση ηλεκτρονικών αποβλήτων επωμίζονται σημαντικό περιβαλλοντικό κόστος χωρίς να απολαμβάνουν ανάλογα οικονομικά οφέλη.

Οι ερευνητές καλούν κυβερνήσεις και επιχειρήσεις να προχωρήσουν σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης που θα βασίζεται στη διαφάνεια, την αποδοτικότητα, τη βιώσιμη χρήση πόρων, τη διεθνή συνεργασία και την περιβαλλοντική δικαιοσύνη. Όπως σημειώνουν, το ζήτημα πλέον δεν είναι αν η AI θα αλλάξει τον κόσμο, αλλά αν αυτή η αλλαγή θα πραγματοποιηθεί με τρόπο βιώσιμο και δίκαιο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: