Η τεχνητή νοημοσύνη αποκάλυψε εκατοντάδες «κρυφούς» σεισμούς κάτω από την Ανταρκτική

Η τεχνητή νοημοσύνη αποκάλυψε εκατοντάδες «κρυφούς» σεισμούς κάτω από την Ανταρκτική
Photo: Shutterstock
Εκατοντάδες άγνωστοι μέχρι σήμερα σεισμοί εντοπίστηκαν κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής χάρη στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, με τους επιστήμονες να κάνουν λόγο για ανακάλυψη που ενδέχεται να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για την τεκτονική των πλακών και τη σεισμική δραστηριότητα της ηπείρου.
  • Επιστήμονες εντόπισαν εκατοντάδες άγνωστους μέχρι σήμερα σεισμούς κάτω από τον παγετώνα David στην Ανταρκτική, αξιοποιώντας τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης και ανάλυσης σεισμικών δεδομένων.
  • Οι σεισμοί καταγράφηκαν σε βάθη άνω των 70 χιλιομέτρων, πολύ κάτω από τον γήινο φλοιό, σε περιοχή όπου μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ότι επικρατούσε περιορισμένη σεισμική δραστηριότητα.
  • Τα ευρήματα ενδέχεται να οδηγήσουν σε αναθεώρηση ορισμένων θεωριών για την τεκτονική των πλακών, καθώς οι δονήσεις δεν προέρχονται από τα συνήθη όρια των πλακών αλλά από το εσωτερικό τους.

Κάτω από το τεράστιο στρώμα πάγου που καλύπτει την Ανταρκτική, οι επιστήμονες εντόπισαν μια απροσδόκητη γεωλογική δραστηριότητα που μέχρι σήμερα περνούσε απαρατήρητη.

Αξιοποιώντας αλγορίθμους βαθιάς μάθησης (deep learning), ερευνητές ανακάλυψαν εκατοντάδες μικρούς σεισμούς κάτω από τον David Glacier, έναν από τους μεγαλύτερους παγετώνες της Ανταρκτικής, ο οποίος εκτείνεται σε μήκος άνω των 1.100 χιλιομέτρων.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science και βασίστηκε στην επανεξέταση δύο μεγάλων σεισμολογικών βάσεων δεδομένων που καλύπτουν τις περιόδους 2001-2004 και 2012-2015.

Σεισμοί εκεί όπου δεν θα έπρεπε να υπάρχουν

Οι δονήσεις που εντοπίστηκαν δεν ήταν ιδιαίτερα ισχυρές, με μέγεθος από 1,6 έως 3,5 Ρίχτερ. Αυτό που προκάλεσε το ενδιαφέρον των επιστημόνων ήταν το βάθος τους.

Οι σεισμοί σημειώθηκαν σε βάθη μεγαλύτερα από 70 χιλιόμετρα, πολύ χαμηλότερα από το σημείο όπου ο γήινος φλοιός μεταβαίνει στον μανδύα.

Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν αυτά τα φαινόμενα ως ενδοπλακικούς σεισμούς ενδιάμεσου βάθους (Intraplate Intermediate-Depth Earthquakes), οι οποίοι είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εξηγηθούν με βάση τα παραδοσιακά μοντέλα τεκτονικής των πλακών.

Ένα νέο γεωλογικό μυστήριο

Οι περισσότεροι σεισμοί στη Γη συμβαίνουν στα όρια όπου συγκρούονται ή απομακρύνονται οι τεκτονικές πλάκες.

Στην περίπτωση της Ανταρκτικής, όμως, οι δονήσεις καταγράφηκαν στο εσωτερικό της πλάκας και όχι σε κάποια ζώνη σύγκλισης ή υποβύθισης.

Η ομάδα εκτιμά ότι το φαινόμενο συνδέεται με την αλληλεπίδραση διαφορετικών γεωλογικών δομών κάτω από την ήπειρο.

Συγκεκριμένα, η σχετικά θερμή λιθόσφαιρα κάτω από τη Δυτική Ανταρκτική φαίνεται να ωθείται προς τα πάνω, ενώ κάτω από την Ανατολική Ανταρκτική υπάρχει μια ψυχρότερη και λεπτότερη λιθόσφαιρα.

Η απότομη μετάβαση μεταξύ αυτών των δύο περιοχών ενδέχεται να δημιουργεί τάσεις αρκετά ισχυρές ώστε να προκαλούν τους συγκεκριμένους σεισμούς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Ανταρκτική ίσως είναι πολύ πιο «ζωντανή» από όσο πιστεύαμε

Ο επικεφαλής της μελέτης, Long Ho από το University of Alabama, δήλωσε ότι η ερευνητική ομάδα εντυπωσιάστηκε από τον μεγάλο αριθμό σεισμών που εντοπίστηκαν.

Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η Ανταρκτική ενδέχεται να είναι σημαντικά πιο σεισμικά ενεργή από ό,τι θεωρούσε μέχρι σήμερα η επιστημονική κοινότητα.

Παράλληλα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι παρόμοια φαινόμενα μπορεί να συμβαίνουν και σε άλλες περιοχές του πλανήτη χωρίς να έχουν ακόμη εντοπιστεί.

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης

Καθοριστικό ρόλο στην ανακάλυψη έπαιξε η χρήση προηγμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία μπόρεσαν να αναγνωρίσουν σεισμικά σήματα που είχαν διαφύγει από τις συμβατικές μεθόδους ανάλυσης.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι παρόμοια εργαλεία θα μπορούσαν να αποκαλύψουν πως οι συγκεκριμένοι σεισμοί είναι πολύ συχνότεροι παγκοσμίως από όσο πιστεύαμε μέχρι σήμερα.

Όπως σημειώνεται στη μελέτη, οι νέες δυνατότητες ανίχνευσης ενδέχεται να μεταμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες κατανοούν τη γεωδυναμική του πλανήτη.

Μια νέα εικόνα για το εσωτερικό της Γης

Η ανακάλυψη έρχεται λίγους μήνες μετά τον εντοπισμό ενός άλλου ασυνήθιστου τύπου σεισμών, γνωστών ως «σεισμοί του ηπειρωτικού μανδύα», σε βάθη περίπου 90 χιλιομέτρων κάτω από τον πυθμένα των ωκεανών.

Αν και τα δύο φαινόμενα εμφανίζονται σε παρόμοια βάθη, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι προκαλούνται από διαφορετικούς γεωλογικούς μηχανισμούς.

Τα νέα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι το εσωτερικό της Γης παραμένει πολύ πιο πολύπλοκο και λιγότερο κατανοητό από όσο θεωρούσε μέχρι σήμερα η επιστήμη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: