Αλλαγές στις μεταβιβάσεις των ακινήτων – Βελτιώσεις σε αγοραπωλησίες αλλά και γονικές παροχές
- 02/07/2026, 12:15
- SHARE
Χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να προχωρήσουν σε πώληση της περιουσίας τους λόγω οφειλών προς την Εφορία ή άλλων φορολογικών εκκρεμοτήτων αποκτούν πλέον μια νέα δυνατότητα.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο που προωθείται επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ακόμη και τη μεταβίβαση ακινήτων που βρίσκονται σε καθεστώς κατάσχεσης, ενώ ταυτόχρονα αναμορφώνει συνολικά τη διαδικασία των μεταβιβάσεων με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ταχύτερη ολοκλήρωση των συναλλαγών.
Ειδικότερα, το επόμενο διάστημα αναμένεται η έκδοση απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ, η οποία θα θέσει σε εφαρμογή τη νέα διαδικασία άρσης κατασχέσεων. Όπως έχει αναφέρει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, η απόφαση θα καθορίζει τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας και τη δυνατότητα είσπραξης της υπόλοιπης οφειλής, με βάση τα οποία θα προσδιορίζεται το ποσοστό παρακράτησης από το τίμημα της πώλησης. Το ποσοστό αυτό δεν θα μπορεί να πέσει κάτω από το 25% της οφειλής, ενώ στόχος είναι να διευκολύνονται οι πολίτες χωρίς να ζημιώνεται το Δημόσιο.
Ο συμβολαιογράφος σε ρόλο «one-stop shop»
Κομβικό ρόλο στο νέο σύστημα θα έχει ο συμβολαιογράφος, ο οποίος μετατρέπεται ουσιαστικά σε ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης για κάθε μεταβίβαση ακινήτου. Θα μπορεί να αντλεί ηλεκτρονικά όλα τα απαραίτητα έγγραφα από τις αρμόδιες υπηρεσίες, να υπολογίζει και να αποδίδει φόρους, να παρακρατεί τυχόν οφειλές προς την ΑΑΔΕ από το τίμημα, να διεκπεραιώνει τις πληρωμές και να ολοκληρώνει την εγγραφή στο Κτηματολόγιο. Έτσι, οι περισσότερες διαδικασίες συγκεντρώνονται σε ένα στάδιο, περιορίζοντας σημαντικά τον χρόνο και τις μετακινήσεις των πολιτών.
Η νέα προσέγγιση αναμένεται να κάνει τις μεταβιβάσεις πιο γρήγορες και ψηφιοποιημένες, καθώς αρκετά από τα βήματα που μέχρι σήμερα απαιτούσαν ξεχωριστές ενέργειες θα πραγματοποιούνται πλέον συγκεντρωμένα μέσω του συμβολαιογράφου.
Πώληση ακόμη και για ακίνητα με κατάσχεση
Η πιο ουσιαστική αλλαγή αφορά τα ακίνητα που έχουν δεσμευτεί λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών. Μέχρι σήμερα, η ύπαρξη κατάσχεσης συχνά οδηγούσε σε πλήρη αδυναμία αξιοποίησης ή πώλησης, ακόμη και όταν ο ιδιοκτήτης επιθυμούσε να εξοφλήσει τις οφειλές του.
Με το νέο πλαίσιο εισάγεται για πρώτη φορά ένας μηχανισμός που επιτρέπει την πώληση υπό όρους. Μέρος του ποσού της συναλλαγής θα παρακρατείται αυτόματα και θα αποδίδεται στην ΑΑΔΕ, γεγονός που θα επιτρέπει την άρση της κατάσχεσης και την ολοκλήρωση της μεταβίβασης. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται τόσο η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας όσο και η είσπραξη των χρεών από το Δημόσιο.
Προϋποθέσεις για την άρση της κατάσχεσης
Η δυνατότητα μεταβίβασης δεν θα είναι ανεξάρτητη όρων. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί ο ιδιοκτήτης να πληροί τα κριτήρια για φορολογική ενημερότητα ή βεβαίωση οφειλής, ενώ το τίμημα δεν θα μπορεί να είναι χαμηλότερο από την εμπορική αξία του ακινήτου. Σε περίπτωση που η αντικειμενική αξία είναι μεγαλύτερη, θα υπερισχύει αυτή, ενώ για παλαιές κατασχέσεις άνω της πενταετίας θα απαιτείται νέα εκτίμηση από πιστοποιημένο εκτιμητή.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η παρακράτηση ποσού από το τίμημα, το οποίο θα αποδίδεται απευθείας στο Δημόσιο μέσω του συμβολαιογράφου. Το ποσοστό θα εξαρτάται από τη φορολογική συνέπεια και την πιθανότητα είσπραξης του υπολοίπου, αλλά δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το 25% της οφειλής. Αν τα κριτήρια οδηγούν σε υψηλότερη παρακράτηση, θα ισχύει το μεγαλύτερο ποσό, ενώ αν η οφειλή υπερβαίνει την αξία της πώλησης, θα αποδίδεται ολόκληρο το τίμημα για να ολοκληρωθεί η μεταβίβαση.
Παράλληλα, προϋπόθεση αποτελεί να μην υπάρχουν άλλα εμπράγματα βάρη υπέρ τρίτων, ενώ σε περιπτώσεις όπου οι οφειλές καλύπτονται ήδη από εγγυήσεις ή ασφάλειες προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις. Στόχος είναι να διασφαλιστεί τόσο η ομαλή ολοκλήρωση των συναλλαγών όσο και η προστασία των δημοσίων εσόδων.
Αλλαγές σε κληρονομιές και γονικές παροχές
Βελτιώσεις προβλέπονται και στις κληρονομικές μεταβιβάσεις. Ο φόρος κληρονομιάς θα μπορεί πλέον να εξοφλείται απευθείας από το τίμημα της πώλησης του ακινήτου, διευκολύνοντας περιπτώσεις όπου οι κληρονόμοι δεν είχαν τη δυνατότητα άμεσης πληρωμής.
Επιπλέον, σε περιοχές όπου έχει ολοκληρωθεί το Κτηματολόγιο και υπάρχει κυρωμένη πράξη εφαρμογής, δεν θα απαιτείται πλέον η σύνταξη νέου τοπογραφικού διαγράμματος, κάτι που μειώνει τόσο το κόστος όσο και τον χρόνο ολοκλήρωσης των διαδικασιών. Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να επιταχύνουν σημαντικά όχι μόνο τις αγοραπωλησίες αλλά και τις γονικές παροχές, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.