Ακραία ζέστη: Ο νέος «σιωπηλός» κίνδυνος για τις ευρωπαϊκές τράπεζες
Η European Banking Authority ετοιμάζει το πρώτο πανευρωπαϊκό stress test τραπεζών που θα ενσωματώνει ειδική ενότητα για τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής.
Η άσκηση του 2027 θα εξετάσει τόσο τους φυσικούς κινδύνους —όπως οι πλημμύρες— όσο και τους μεταβατικούς κινδύνους που συνδέονται με τη μετάβαση σε οικονομία χαμηλότερων εκπομπών άνθρακα. Η διαβούλευση για τη μεθοδολογία και τα σχετικά υποδείγματα ολοκληρώνεται στις 10 Ιουλίου.
Πρώτο σενάριο οι πλημμύρες
Στο πλαίσιο του νέου κλιματικού module, η EBA προβλέπει σενάριο φυσικού κινδύνου που θα εξετάζει τις επιπτώσεις από ποτάμιες πλημμύρες οι οποίες θα εκδηλώνονται ταυτόχρονα σε χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Η επιλογή αυτή συνδέεται με τη δυνατότητα των τραπεζών να συσχετίζουν γεωγραφικά δεδομένα κινδύνου με τις τοποθεσίες ακινήτων και άλλων εξασφαλίσεων που καλύπτουν τα δάνειά τους. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εκτιμήσουν πιο συγκρίσιμα την έκθεσή τους και τις δυνητικές πιστωτικές ζημιές.
Η EBA έχει διευκρινίσει ότι η ενσωμάτωση του κλίματος στο τεστ του 2027 θα καλύπτει εκθέσεις τραπεζών προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και ακίνητα, δύο κατηγορίες με ιδιαίτερα υψηλή ευαισθησία στους φυσικούς κινδύνους.
Η ζέστη ως ο επόμενος δύσκολος κίνδυνος
Η ακραία ζέστη αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως κίνδυνος με δυνητικά σημαντικές επιπτώσεις για την οικονομία και, κατ’ επέκταση, για τα τραπεζικά χαρτοφυλάκια.
Σε αντίθεση με μια πλημμύρα ή μια πυρκαγιά, η επίδραση ενός καύσωνα είναι δυσκολότερο να αποτυπωθεί άμεσα σε έναν ισολογισμό. Η ζημιά μπορεί να μεταδίδεται μέσω χαμηλότερης παραγωγικότητας, προβλημάτων στην αγροτική παραγωγή, υψηλότερης ενεργειακής ζήτησης, πίεσης σε κλάδους όπως οι κατασκευές και ο τουρισμός ή μειωμένης αξίας περιουσιακών στοιχείων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η EBA αναπτύσσει μεθόδους για να αποτιμήσει τις χρηματοοικονομικές επιπτώσεις της ακραίας ζέστης. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καύσωνες έχουν ήδη ενταχθεί ως ξεχωριστή κατηγορία στο stress test του 2027, αλλά ότι βρίσκονται πλέον στο πεδίο της εποπτικής αξιολόγησης.
Ο λογαριασμός της κλιματικής κρίσης
Η ανάγκη για πιο αυστηρή αποτύπωση των κλιματικών κινδύνων συνδέεται με το ήδη σημαντικό οικονομικό κόστος των ακραίων φαινομένων στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, οι ζημιές από ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ξεπέρασαν τα 208 δισ. ευρώ την περίοδο 2021-2024. Μόνο το 2024, οι εκτιμώμενες απώλειες έφθασαν τα 40,4 δισ. ευρώ.
Οι πλημμύρες αντιστοιχούν στο 47% των συνολικών οικονομικών ζημιών από καιρικούς και κλιματικούς κινδύνους στην Ε.Ε. από το 1980 έως το 2024. Οι καύσωνες αντιστοιχούν σχεδόν στο 18%, με την επίδρασή τους να εκτείνεται πέρα από τις άμεσες καταστροφές σε ακίνητα και υποδομές.
Η EEA προειδοποιεί επίσης ότι, χωρίς ισχυρότερη προσαρμογή, οι ετήσιες ζημιές από παράκτιες πλημμύρες στην Ευρώπη θα μπορούσαν να ξεπεράσουν το 1 τρισ. ευρώ έως το τέλος του αιώνα.
Τι σημαίνει για τις τράπεζες
Η νέα προσέγγιση δεν σημαίνει ότι οι τράπεζες θα υποχρεωθούν άμεσα να αυξήσουν κεφάλαια λόγω ενός συγκεκριμένου κλιματικού αποτελέσματος.
Σημαίνει όμως ότι οι επόπτες θα έχουν πιο συστηματική εικόνα για το κατά πόσο οι δανειοδοτήσεις των τραπεζών είναι εκτεθειμένες σε φυσικούς κινδύνους ή σε εταιρείες που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στη μετάβαση σε οικονομία χαμηλών εκπομπών.
Για τις τράπεζες, το επόμενο βήμα είναι να αποκτήσουν πιο αναλυτικά δεδομένα για την τοποθεσία, τον κλάδο και την ενεργειακή έκθεση των πελατών τους. Για την EBA, το στοίχημα είναι να ενσωματώσει αυτούς τους κινδύνους χωρίς να μετατρέψει το stress test σε άσκηση υπερβολικής πολυπλοκότητας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Νέα σύγκρουση για το DOGE: Ο Έλον Μασκ απειλεί με μήνυση μετά από κατηγορίες για θανάτους παιδιών
- Airbnb: Ξεκινούν έλεγχοι σε 1.500 ακίνητα – Τι ζητούν οι ελεγκτές από τους ιδιοκτήτες
- «Καμπανάκι» από τον ESM: Οι δύο κίνδυνοι που απειλούν την οικονομία της Ευρωζώνης
- Η JPMorgan αναβαθμίζει την Ελλάδα σε «overweight» – Το «παράθυρο» οκτώ μηνών
