NASA: Το Voyager 2 «κέρδισε» νέα ζωή με έναν τολμηρό ελιγμό σχεδόν 50 χρόνια μετά την εκτόξευσή του
- 08/08/2026, 20:00
- SHARE
- Το Voyager 2, που εκτοξεύθηκε το 1977, κατάφερε να εξοικονομήσει πολύτιμη ενέργεια έπειτα από έναν ιδιαίτερα σύνθετο τεχνικό ελιγμό της NASA.
- Η επιχείρηση, με την ονομασία «Big Bang», αναμένεται να κρατήσει σε λειτουργία τα τρία εναπομείναντα επιστημονικά του όργανα για τουλάχιστον έναν ακόμη χρόνο.
- Η NASA σχεδιάζει να εφαρμόσει την ίδια διαδικασία και στο Voyager 1, καθώς τα δύο διαστημόπλοια χάνουν περίπου 4 watt ισχύος κάθε χρόνο.
Σχεδόν μισό αιώνα μετά την εκτόξευσή του, το Voyager 2 εξακολουθεί να ταξιδεύει στο διαστρικό διάστημα και να στέλνει επιστημονικά δεδομένα πίσω στη Γη.
Και τώρα, χάρη σε έναν ιδιαίτερα τολμηρό ελιγμό μηχανικών της NASA, η ιστορική αποστολή του αναμένεται να διαρκέσει ακόμη περισσότερο.
Η ομάδα του Jet Propulsion Laboratory πραγματοποίησε με επιτυχία μια διαδικασία που έχει πάρει το παρατσούκλι «Big Bang», με στόχο να εξοικονομήσει την ελάχιστη πλέον διαθέσιμη ηλεκτρική ενέργεια του σκάφους χωρίς να θέσει σε κίνδυνο κρίσιμα συστήματά του.
Σύμφωνα με τη NASA, η κίνηση θα επιτρέψει στο Voyager 2 να συνεχίσει να λειτουργεί τρία επιστημονικά όργανα για τουλάχιστον έναν επιπλέον χρόνο.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα των Voyager: Η ενέργεια τελειώνει
Τα Voyager δεν χρησιμοποιούν ηλιακούς συλλέκτες.
Τροφοδοτούνται από ραδιοϊσοτοπικές θερμοηλεκτρικές γεννήτριες, οι οποίες μετατρέπουν τη θερμότητα από τη ραδιενεργή διάσπαση πλουτωνίου σε ηλεκτρική ενέργεια.
Όσο περνούν τα χρόνια, όμως, η διαθέσιμη ενέργεια μειώνεται.
Κάθε Voyager χάνει περίπου 4 watt παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος τον χρόνο, γεγονός που έχει αναγκάσει τη NASA να απενεργοποιεί σταδιακά όργανα και άλλα μη απαραίτητα συστήματα.
Μετά από σχεδόν 50 χρόνια στο διάστημα, τα περιθώρια έχουν γίνει πλέον εξαιρετικά μικρά.
Από το 2024, η μείωση της διαθέσιμης ενέργειας ανάγκασε τη NASA να απενεργοποιήσει δύο επιστημονικά όργανα σε κάθε Voyager.
Χωρίς τη νέα παρέμβαση, ένα ακόμη όργανο του Voyager 2 θα έπρεπε να σταματήσει να λειτουργεί πριν από το τέλος του 2026.
Τι ακριβώς είναι το «Big Bang»
Η διαδικασία περιλάμβανε μια προσεκτικά σχεδιασμένη ανακατανομή της διαθέσιμης ενέργειας.
Οι μηχανικοί απενεργοποίησαν συγκεκριμένες συσκευές και τις αντικατέστησαν με εναλλακτικές χαμηλότερης κατανάλωσης, προσπαθώντας ταυτόχρονα να εξασφαλίσουν ότι το διαστημόπλοιο θα παραμείνει αρκετά ζεστό ώστε να συνεχίσει να λειτουργεί.
Αυτό είναι κρίσιμο, επειδή στο Voyager σχεδόν κάθε ενεργό σύστημα παράγει πλέον θερμότητα που βοηθά στην επιβίωση του σκάφους.
Το πρόβλημα δεν είναι επομένως μόνο η ηλεκτρική ενέργεια.
Εάν ορισμένα σημεία του διαστημοπλοίου ψυχθούν υπερβολικά, κρίσιμα εξαρτήματα – όπως οι γραμμές καυσίμου των προωθητήρων – ενδέχεται να σταματήσουν να λειτουργούν.
Γι’ αυτό και η εξοικονόμηση ενέργειας έπρεπε να γίνει χωρίς να διαταραχθεί η θερμική ισορροπία του Voyager.
Μηχανική χωρίς… εγχειρίδιο
Το γεγονός ότι τα Voyager λειτουργούν ακόμη δημιουργεί ένα εντελώς διαφορετικό είδος πρόκλησης για τη NASA.
Τα δύο διαστημόπλοια σχεδιάστηκαν τη δεκαετία του 1970 και οι υπολογιστές τους προέρχονται από μια εποχή που η τεχνολογία ήταν ασύγκριτα πιο περιορισμένη από τη σημερινή.
Κανείς δεν περίμενε ότι θα εξακολουθούσαν να λειτουργούν σχεδόν 50 χρόνια αργότερα.
Αυτό σημαίνει ότι οι μηχανικοί καλούνται σήμερα να αντιμετωπίσουν προβλήματα που οι αρχικοί σχεδιαστές των αποστολών δεν είχαν καν προβλέψει.
Για παράδειγμα, ορισμένες περιοχές που σήμερα θεωρούνται κρίσιμες για τη θερμοκρασία του σκάφους δεν διαθέτουν αισθητήρες, επειδή η πιθανότητα να παγώσουν δεν θεωρούνταν σημαντικός κίνδυνος κατά την αρχική αποστολή.
Η ομάδα πρέπει επομένως να παίρνει αποφάσεις χρησιμοποιώντας περιορισμένα δεδομένα και τεχνολογία ηλικίας σχεδόν μισού αιώνα.
Μια αποστολή που ξεκίνησε το 1977
Το Voyager 2 εκτοξεύθηκε στις 20 Αυγούστου 1977, λίγες εβδομάδες πριν από το Voyager 1.
Η αρχική του αποστολή ήταν να εξερευνήσει τους εξωτερικούς πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του πέρασε από τον Δία και τον Κρόνο, ενώ αργότερα πραγματοποίησε κάτι που κανένα άλλο διαστημόπλοιο δεν έχει επαναλάβει μέχρι σήμερα: τις μοναδικές κοντινές διελεύσεις από τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα.
Στη συνέχεια συνέχισε το ταξίδι του προς τα εξωτερικά όρια του Ηλιακού Συστήματος.
Το 2018 έγινε το δεύτερο ανθρώπινο κατασκεύασμα, μετά το Voyager 1, που πέρασε στο διαστρικό διάστημα.
Σήμερα συνεχίζει να μελετά το περιβάλλον πέρα από την ηλιόσφαιρα, σε μια περιοχή όπου η επίδραση του ηλιακού ανέμου έχει υποχωρήσει σημαντικά.
Επόμενο το Voyager 1
Μετά την επιτυχία στο Voyager 2, η NASA σχεδιάζει να πραγματοποιήσει την ίδια διαδικασία και στο Voyager 1, το οποίο βρίσκεται ακόμη πιο μακριά από τη Γη.
Η υπηρεσία αναφέρει ότι η σχετική επιχείρηση αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους μήνες.
Η προσπάθεια αποκτά ακόμη μεγαλύτερη συμβολική σημασία καθώς τα δύο Voyager πλησιάζουν την 50ή επέτειο από την εκτόξευσή τους το 2027.
Για μια αποστολή που σχεδιάστηκε αρχικά για να εξερευνήσει τους γιγάντιους πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος, η ίδια η επιβίωσή της έχει μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της διαστημικής μηχανικής.
Κάθε επιπλέον μήνας λειτουργίας σημαίνει ότι τα Voyager μπορούν να συνεχίσουν να συλλέγουν δεδομένα από μια περιοχή του Διαστήματος όπου κανένα άλλο ενεργό ανθρώπινο διαστημόπλοιο δεν έχει φτάσει.
Και σχεδόν 50 χρόνια μετά την έναρξη του ταξιδιού τους, η NASA εξακολουθεί να βρίσκει τρόπους να κρατά τα δύο ιστορικά σκάφη ζωντανά.