FT: Η Ελλάδα στρέφεται στο Διάστημα για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών
- 08/08/2026, 16:42
- SHARE
- Η Ελλάδα δοκιμάζει το Hellenic Fire System, έναν αστερισμό τεσσάρων θερμικών δορυφόρων ειδικά σχεδιασμένων για την ανίχνευση πυρκαγιών.
- Το σύστημα μπορεί να εντοπίζει θερμικές εστίες ακόμη και 4 επί 4 μέτρα και να εκτιμά πώς μπορεί να εξαπλωθεί μια φωτιά.
- Το σύστημα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία τον Σεπτέμβριο, ενώ ήδη παρέχει δεδομένα στις ελληνικές Αρχές.
Στο Διάστημα στρέφεται η Ελλάδα στην προσπάθειά της να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα τις δασικές πυρκαγιές, σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, καθώς οι ολοένα και πιο ακραίες συνθήκες καθιστούν τις φωτιές πιο δύσκολες στην πρόληψη και την κατάσβεση.
Με πυρκαγιές να έχουν πλήξει τις τελευταίες εβδομάδες περιοχές της Αττικής αλλά και δημοφιλή ελληνικά νησιά, οι ελληνικές Αρχές δοκιμάζουν ένα νέο σύστημα θερμικών δορυφόρων που φιλοδοξεί να προσφέρει στους πυροσβέστες ταχύτερη προειδοποίηση και σαφέστερη εικόνα των ενεργών μετώπων.
Το Hellenic Fire System αποτελείται από τέσσερις μικρούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, σχεδιασμένους ειδικά για την παρακολούθηση πυρκαγιών.
Οι πρώτες εικόνες έφτασαν τον Ιούνιο
Οι τέσσερις δορυφόροι μετέδωσαν τις πρώτες εικόνες τους στη Γη τον Ιούνιο, ενώ το σύστημα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία τον Σεπτέμβριο.
Μέχρι τότε συνεχίζεται η εκπαίδευση των στελεχών της Πυροσβεστικής ώστε να μπορούν να αξιοποιούν τα νέα δεδομένα σε πραγματικές επιχειρήσεις.
Παρά το γεγονός ότι το σύστημα δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στην καθημερινή λειτουργία, ήδη παρέχει δεδομένα στις ελληνικές Αρχές για πυρκαγιές που έχουν ξεσπάσει σε Αττική και νησιωτικές περιοχές.
Το στοίχημα πλέον είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας
Όπως επισημαίνει στους Financial Times ο Δημήτρης Μπιλζιώτης, Earth Observation programme manager στο Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, η τεχνολογική λύση υπάρχει, αλλά το επόμενο δύσκολο βήμα είναι η υιοθέτησή της στην πράξη.
Η Πυροσβεστική, όπως εξηγεί, έχει μάθει να λειτουργεί με συγκεκριμένα εργαλεία και δεδομένα, επομένως απαιτείται εκπαίδευση ώστε τα στελέχη της να μπορούν να επεξεργάζονται σωστά τα νέα είδη πληροφοριών που παρέχουν οι δορυφόροι.
Ανίχνευση εστιών μόλις 4 επί 4 μέτρα
Η τεχνολογία αναπτύχθηκε από τη γερμανική εταιρεία δορυφόρων OroraTech σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.
Οι δορυφόροι περνούν συχνά πάνω από τις ίδιες περιοχές, αναζητώντας ενεργές πυρκαγιές αλλά και μικρότερα θερμικά σημεία που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε σοβαρές εστίες.
Σύμφωνα με τον Ιωάννη Λαντούρη, επικεφαλής επιχειρήσεων της OroraTech στην Ελλάδα, το σύστημα μπορεί να ανιχνεύσει πηγή θερμότητας μεγέθους μόλις 4 επί 4 μέτρα.
Το σημαντικό είναι ότι οι δορυφόροι δεν περιορίζονται απλώς στη λήψη εικόνων.
Η επεξεργασία ξεκινά ήδη πάνω στον ίδιο τον δορυφόρο, πριν τα δεδομένα μεταδοθούν στη Γη.
Πώς ξεχωρίζει μια πραγματική φωτιά από έναν ψευδή συναγερμό
Το λογισμικό του συστήματος αναλύει τα θερμικά σήματα και εξετάζει εάν πρόκειται πιθανότατα για πραγματική πυρκαγιά ή για ψευδή συναγερμό.
Στη συνέχεια, συνδυάζει τις πληροφορίες με δεδομένα για:
το ανάγλυφο του εδάφους,
την ένταση της εστίας
και
τις τοπικές συνθήκες
ώστε να υπολογίσει προς ποια κατεύθυνση και με ποια ταχύτητα θα μπορούσε να κινηθεί η φωτιά.
Η δυνατότητα αυτή μπορεί να προσφέρει στις επιχειρησιακές ομάδες κρίσιμα λεπτά ή ακόμη και περισσότερο χρόνο για την οργάνωση της επέμβασης.
Γιατί οι υπάρχοντες δορυφόροι δεν αρκούν
Οι δορυφόροι χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια για την παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών.
Ωστόσο, οι περισσότεροι δεν έχουν σχεδιαστεί ειδικά γι’ αυτόν τον σκοπό ούτε αποτελούν μέρος ενός αποκλειστικού δικτύου πυρανίχνευσης.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι υπάρχει συχνά ένας συμβιβασμός ανάμεσα στη συχνότητα επανεπίσκεψης μιας περιοχής και στην ικανότητα εντοπισμού μικρών πυρκαγιών.
Όσο πιο μακριά βρίσκεται ένας δορυφόρος, τόσο μεγαλύτερη περιοχή μπορεί να καλύψει, αλλά τόσο πιο δύσκολο γίνεται να εντοπίσει μικρότερες θερμικές εστίες με ακρίβεια.
Γιατί ο αστερισμός δίνει πλεονέκτημα στην Ελλάδα
Το Hellenic Fire System επιχειρεί να λύσει ακριβώς αυτό το πρόβλημα.
Επειδή οι δορυφόροι κινούνται ως αστερισμός, μπορούν να περνούν διαδοχικά πάνω από την Ελλάδα, αυξάνοντας τη συχνότητα παρακολούθησης.
Όπως εξηγεί ο Thomas Smith, associate professor in environmental geography στο London School of Economics, όταν η Ελλάδα βγαίνει από το οπτικό πεδίο του ενός δορυφόρου, μπορεί να μπαίνει σχεδόν αμέσως στο πεδίο κάλυψης του επόμενου.
Αυτό επιτρέπει στις ελληνικές Αρχές να παρακολουθούν περιοχές υψηλού κινδύνου πιο συχνά και σε χρόνους που έχουν μεγαλύτερη επιχειρησιακή σημασία.
Θερμικοί αισθητήρες που «βλέπουν» μέσα από τον καπνό
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα είναι η χρήση θερμικών αισθητήρων.
Οι αισθητήρες μπορούν να ανιχνεύουν θερμικές πηγές ακόμη και όταν η ορατότητα περιορίζεται δραματικά από τον καπνό.
Για τους πυροσβέστες, αυτό μπορεί να σημαίνει πιο καθαρή εικόνα του πραγματικού μετώπου μιας πυρκαγιάς ακόμη και σε συνθήκες όπου οι συμβατικές κάμερες ή τα εναέρια μέσα δυσκολεύονται.
Από την ανθρώπινη ειδοποίηση στην αυτόματη ανίχνευση
Η μεγάλη αλλαγή που φιλοδοξεί να φέρει το σύστημα είναι ότι ο εντοπισμός μιας φωτιάς δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από την ανθρώπινη παρατήρηση ή από μια τηλεφωνική κλήση στην Πυροσβεστική.
Οι δορυφόροι μπορούν να εντοπίζουν αυτόματα θερμικά σημεία και να μεταφέρουν την πληροφορία στις Αρχές.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε:
απομακρυσμένες περιοχές,
δασικούς όγκους,
δύσβατες εκτάσεις
και περιοχές όπου μια φωτιά μπορεί να εξελιχθεί σημαντικά πριν γίνει ορατή από κατοίκους ή περαστικούς.
Η διεθνής εμπειρία της OroraTech
Η OroraTech δεν περιορίζεται μόνο στο ελληνικό project.
Η εταιρεία εκτόξευσε την προηγούμενη χρονιά έναν αστερισμό οκτώ δορυφόρων για την παρακολούθηση πυρκαγιών σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η ελληνική εκδοχή, ωστόσο, είναι προσανατολισμένη ειδικά στις ανάγκες της χώρας και δίνει στις Αρχές μεγαλύτερο έλεγχο ως προς το πού, πότε και πόσο συχνά θα παρακολουθούνται οι περιοχές υψηλού κινδύνου.
Ένα νέο εργαλείο απέναντι στις πυρκαγιές
Καθώς η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση των ακραίων πυρκαγιών στη Μεσόγειο, ο χρόνος αντίδρασης αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Το Hellenic Fire System δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις επίγειες και εναέριες πυροσβεστικές δυνάμεις.
Μπορεί όμως να τους δώσει ένα πιο έγκαιρο και ακριβές εργαλείο πληροφόρησης.
Όπως σημειώνει η OroraTech, η τεχνολογία έχει τη δυνατότητα να αλλάξει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο οι Αρχές αντιλαμβάνονται και διαχειρίζονται τις πυρκαγιές.
Το μεγάλο στοίχημα για την Ελλάδα είναι πλέον να μετατρέψει τα δεδομένα που έρχονται από το Διάστημα σε ταχύτερες αποφάσεις στο έδαφος.