Γεν και αμερικανικά ομόλογα ανησυχούν τις αγορές – Φόβοι για νέα «Μαύρη Δευτέρα»
Η απότομη μεταβολή στην ισοτιμία του ιαπωνικού γεν έναντι του δολαρίου επαναφέρει στο προσκήνιο έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τις διεθνείς αγορές: τι θα συμβεί εάν η Ιαπωνία αναγκαστεί να λάβει επιθετικότερα μέτρα για να στηρίξει το νόμισμά της;
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Ιαπωνία. Η χώρα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κατόχους αμερικανικού κρατικού χρέους, ενώ εδώ και δεκαετίες το χαμηλό κόστος δανεισμού σε γεν έχει τροφοδοτήσει επενδύσεις σε αμερικανικά ομόλογα, μετοχές και άλλα περιουσιακά στοιχεία σε ολόκληρο τον κόσμο, το λεγόμενο carry trade.
Έτσι, μια απότομη αλλαγή στη νομισματική πολιτική της Τράπεζας της Ιαπωνίας θα μπορούσε να έχει συνέπειες πολύ πέρα από το Τόκιο.
Η μεγάλη υποχώρηση του γεν έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση μεταξύ επενδυτών και αναλυτών. Η βασική ανησυχία είναι ότι μια παρατεταμένη αδυναμία του ιαπωνικού νομίσματος θα μπορούσε να αυξήσει τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ιαπωνία και να υποχρεώσει τις αρχές να κινηθούν πιο αποφασιστικά.
Το πρόβλημα είναι ότι οι διαθέσιμες επιλογές έχουν σημαντικό κόστος.
Η Τράπεζα της Ιαπωνίας μπορεί να αυξήσει τα επιτόκια, ενισχύοντας θεωρητικά το γεν. Ωστόσο, υψηλότερα επιτόκια σημαίνουν αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης για μια οικονομία με πολύ υψηλό δημόσιο χρέος.
Παράλληλα, η Ιαπωνία μπορεί να παρέμβει στην αγορά συναλλάγματος αγοράζοντας γεν. Μια τέτοια κίνηση μπορεί να περιορίσει προσωρινά την υποτίμηση, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει απαραίτητα τα θεμελιώδη μεγέθη που πιέζουν το νόμισμα.
Ακριβώς γι’ αυτό, το γεν αντιμετωπίζεται από ορισμένους αναλυτές ως ένα είδος «καναρινιού στο ανθρακωρυχείο» για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται το μεγάλο χαρτοφυλάκιο αμερικανικών κρατικών τίτλων που διατηρεί η Ιαπωνία.
Σε περίπτωση που το Τόκιο χρειαστεί να συγκεντρώσει δολάρια για να στηρίξει το γεν, ένα από τα θεωρητικά σενάρια είναι η μείωση των τοποθετήσεων σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Μια σημαντική και απότομη πώληση Treasuries θα μπορούσε να πιέσει προς τα πάνω τις αποδόσεις τους, καθώς η αγορά θα έπρεπε να απορροφήσει μεγαλύτερη προσφορά τίτλων.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ΗΠΑ, οι οποίες αντιμετωπίζουν ήδη υψηλές ανάγκες χρηματοδότησης και αναχρηματοδότησης του δημόσιου χρέους.
Με απλά λόγια, υψηλότερες αποδόσεις στα αμερικανικά ομόλογα σημαίνουν υψηλότερο κόστος δανεισμού για την αμερικανική οικονομία. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να μεταφερθεί στην αγορά στεγαστικών δανείων, στις επιχειρηματικές επενδύσεις και γενικότερα στις χρηματοπιστωτικές συνθήκες – για αυτό και οι ΗΠΑ σπεύδουν σε κάθε περίπτωση να στηρίξουν το γεν.
Το τέλος του φθηνού γεν και το carry trade
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας είναι το λεγόμενο carry trade. Για χρόνια, επενδυτές μπορούσαν να δανείζονται σε γεν με πολύ χαμηλό κόστος και να τοποθετούν τα κεφάλαια σε περιουσιακά στοιχεία με υψηλότερες αποδόσεις στο εξωτερικό.
Η στρατηγική αυτή ευνοήθηκε από τη μακρά περίοδο εξαιρετικά χαμηλών ιαπωνικών επιτοκίων.
Εάν όμως τα ιαπωνικά επιτόκια συνεχίσουν να αυξάνονται, η εικόνα αλλάζει. Ο δανεισμός σε γεν γίνεται ακριβότερος, ενώ τα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα γίνονται περισσότερο ελκυστικά για τους εγχώριους επενδυτές.
Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι η επιστροφή κεφαλαίων στην Ιαπωνία.
Ένα απότομο «ξετύλιγμα» του carry trade θα μπορούσε να οδηγήσει σε πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων σε άλλες αγορές, να αυξήσει τη μεταβλητότητα και να περιορίσει τη διαθέσιμη ρευστότητα.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι εξελίξεις στην αγορά συναλλάγματος του γεν παρακολουθούνται τόσο στενά από τη Wall Street.
Οι νομισματικές παρεμβάσεις μπορούν να αποδειχθούν αποτελεσματικές όταν στόχος είναι ο περιορισμός ακραίων κινήσεων στην αγορά.
Ωστόσο, η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι μια παρέμβαση από μόνη της δεν μπορεί εύκολα να αλλάξει μια μακροπρόθεσμη τάση, εάν τα θεμελιώδη οικονομικά δεδομένα εξακολουθούν να λειτουργούν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Αυτό σημαίνει ότι η Ιαπωνία βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη ισορροπία.
Από τη μία πλευρά, χρειάζεται ένα ισχυρότερο γεν για να περιορίσει το κόστος των εισαγωγών και τις πληθωριστικές πιέσεις. Από την άλλη, μια επιθετική αύξηση των επιτοκίων μπορεί να επιβαρύνει την οικονομία και τα δημόσια οικονομικά.
Η αγορά, επομένως, δεν παρακολουθεί μόνο την ισοτιμία γεν/δολαρίου. Παρακολουθεί ταυτόχρονα τις αποδόσεις των ιαπωνικών ομολόγων, τις αποφάσεις της Τράπεζας της Ιαπωνίας και τις κινήσεις των μεγάλων θεσμικών επενδυτών.
Ο ρόλος της Fed και των μηχανισμών ρευστότητας
Σε ένα σενάριο έντονης αναταραχής, σημαντικό ρόλο θα μπορούσαν να διαδραματίσουν οι μηχανισμοί παροχής δολαριακής ρευστότητας.
Ένας από αυτούς είναι η Foreign and International Monetary Authorities Repo Facility (FIMA) της Federal Reserve Bank of New York, η οποία επιτρέπει σε επιλέξιμες ξένες νομισματικές αρχές να αποκτούν προσωρινά δολάρια χρησιμοποιώντας ως εγγύηση αμερικανικούς κρατικούς τίτλους.
Η λογική ενός τέτοιου μηχανισμού είναι σημαντική: εάν μια κεντρική τράπεζα χρειάζεται δολάρια, δεν είναι απαραίτητο να πουλήσει άμεσα στην αγορά τα αμερικανικά ομόλογα που κατέχει.
Έτσι μπορεί να περιοριστεί ο κίνδυνος μιας μεγάλης, απότομης εκποίησης αμερικανικών κρατικών τίτλων σε περίοδο ήδη αυξημένης μεταβλητότητας.
Είναι πιθανή μια νέα «Μαύρη Δευτέρα»;
Η σύνδεση των εξελίξεων στην Ιαπωνία με το ενδεχόμενο μιας νέας παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης χρειάζεται προσοχή.
Μια μεγάλη πτώση του γεν δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι παγκόσμιες αγορές οδηγούνται σε κατάρρευση. Αντίστοιχα, μια πιθανή μείωση των ιαπωνικών τοποθετήσεων σε αμερικανικά ομόλογα δεν συνεπάγεται από μόνη της μια νέα κρίση χρέους.
Το πραγματικό ρίσκο βρίσκεται στον συνδυασμό πολλών παραγόντων.
Εάν η Ιαπωνία αυξήσει σημαντικά τα επιτόκια, το carry trade μπορεί να αρχίσει να αντιστρέφεται. Εάν παράλληλα αυξηθούν οι πωλήσεις αμερικανικών ομολόγων, οι αποδόσεις τους μπορεί να δεχθούν πρόσθετες πιέσεις. Εάν η μεταβλητότητα εξαπλωθεί σε μετοχές και άλλες αγορές υψηλότερου κινδύνου, τότε η διαδικασία μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι επομένως εάν οι αγορές μπορούν να απορροφήσουν αυτές τις μεταβολές χωρίς μια απότομη κρίση ρευστότητας.
Η Ιαπωνία βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο νομισματικό δίλημμα.
Η στήριξη του γεν απαιτεί αποφασιστικές κινήσεις, όμως κάθε επιλογή έχει πιθανές παρενέργειες. Η αύξηση των επιτοκίων μπορεί να στηρίξει το νόμισμα, αλλά αυξάνει το κόστος δανεισμού. Η παρέμβαση στην αγορά συναλλάγματος μπορεί να αγοράσει χρόνο, αλλά δεν αλλάζει απαραίτητα τα θεμελιώδη δεδομένα. Η διατήρηση χαλαρότερης πολιτικής μπορεί να προστατεύσει την οικονομία, αλλά να εντείνει τις πιέσεις στο γεν.
Για τις διεθνείς αγορές, το ζήτημα είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Το γεν αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα νομίσματα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και η Ιαπωνία έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτές διεθνώς. Μια απότομη αλλαγή στις ροές κεφαλαίων από την Ιαπωνία προς το εσωτερικό θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποδόσεις των ομολόγων, τις ισοτιμίες και τις αγορές μετοχών.
Το πραγματικό καμπανάκι για τις αγορές
Η συζήτηση γύρω από το γεν δεν αφορά, τελικά, μόνο την Ιαπωνία. Αφορά το πόσο αλληλένδετες έχουν γίνει οι παγκόσμιες αγορές μετά από δεκαετίες εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων, υψηλής ρευστότητας και έντονων διασυνοριακών επενδύσεων.
Το σημαντικότερο μήνυμα για τους επενδυτές δεν είναι ότι μια νέα «Μαύρη Δευτέρα» είναι αναπόφευκτη. Είναι ότι οι ισορροπίες που στήριξαν το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα για χρόνια αλλάζουν.
Το γεν, τα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα, τα αμερικανικά Treasuries και το carry trade αποτελούν πλέον κρίκους της ίδιας αλυσίδας.
Και όσο αυξάνεται η πίεση σε έναν από αυτούς τους κρίκους, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη των αγορών να παρακολουθούν όχι μόνο τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών, αλλά και τις κινήσεις των τεράστιων κεφαλαίων που μετακινούνται καθημερινά μεταξύ των μεγαλύτερων χρηματοπιστωτικών αγορών του κόσμου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Ολική έκλειψη Ηλίου: Πού θα γίνει η μέρα… νύχτα για λίγα λεπτά
- Κολομβία: Η ΕΕ διαθέτει 2 εκατ. ευρώ για τους πληγέντες από τον σεισμό
- Μετρό: Νεκρός 61χρονος που έπεσε στις γραμμές στον «Αγ. Αντώνιο»
