Πρωτογενές πλεόνασμα 5,7 δισ. ευρώ: Πόσος είναι πραγματικά ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος

Ο Ιούλιος ήταν ο ισχυρότερος εισπρακτικά μήνας του έτους για τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς η πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος συνέπεσε με την απόφαση χιλιάδων φορολογουμένων να εξοφλήσουν ολόκληρη την οφειλή τους.

Τα φορολογικά έσοδα ξεπέρασαν τα 9 δισ. ευρώ μέσα σε έναν μήνα, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα του επταμήνου διαμορφώθηκε υψηλότερα από τον στόχο. Η εικόνα ενισχύει τις κυβερνητικές προσδοκίες για πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, χωρίς όμως να σημαίνει ότι ολόκληρη η υπέρβαση μπορεί να μετατραπεί σε νέες παροχές.

Την ίδια στιγμή, η πίεση μεταφέρεται στους επόμενους μήνες. Από τον Αύγουστο έως τον Δεκέμβριο, νοικοκυριά και επιχειρήσεις καλούνται να καταβάλουν φόρους που προσεγγίζουν συνολικά τα 33 δισ. ευρώ, ενώ ολόκληρος ο λογαριασμός του δεύτερου εξαμήνου εκτιμάται στα 39,558 δισ. ευρώ.

Γιατί αυξήθηκαν τόσο οι εισπράξεις τον Ιούλιο

Βασικός τροφοδότης των εσόδων ήταν ο φόρος εισοδήματος. Μαζί με την πρώτη δόση, χιλιάδες φορολογούμενοι πλήρωσαν εφάπαξ το συνολικό ποσό που προέκυψε από την εκκαθάριση της δήλωσής τους, προκειμένου να αξιοποιήσουν την έκπτωση 2%-4%.

Το ύψος της έκπτωσης εξαρτήθηκε από τον χρόνο υποβολής της δήλωσης:

• Έκπτωση 4% για όσους υπέβαλαν τη δήλωσή τους έως τις 15 Μαΐου.
• Έκπτωση 3% για υποβολή από τις 16 Μαΐου έως τις 15 Ιουνίου.
• Έκπτωση 2% για δηλώσεις από τις 16 Ιουνίου έως τις 15 Ιουλίου.

Κοινή προϋπόθεση ήταν η πλήρης εξόφληση του φόρου έως τις 31 Ιουλίου.

Αρκετοί φορολογούμενοι χρησιμοποίησαν τις άτοκες δόσεις πιστωτικών καρτών. Στην περίπτωση αυτή, η τράπεζα καταβάλλει εφάπαξ τον φόρο στην ΑΑΔΕ, επιτρέποντας στον κάτοχο της κάρτας να αποπληρώσει το ποσό σε έως 12 μηνιαίες δόσεις και να διατηρήσει την έκπτωση.

Αντίθετα, όσοι επέλεξαν τις οκτώ άτοκες δόσεις της Εφορίας δεν δικαιούνται έκπτωση, καθώς η οφειλή δεν θεωρείται ότι εξοφλήθηκε εφάπαξ.

Η συμβολή του ΦΠΑ

Στην ενίσχυση των εισπράξεων συνέβαλε και ο ΦΠΑ, σε μια περίοδο υψηλής τουριστικής κίνησης και αυξημένων τιμών σε προϊόντα και υπηρεσίες.

Η ακρίβεια αυξάνει μηχανικά τα ονομαστικά έσοδα από τον ΦΠΑ, καθώς ο φόρος υπολογίζεται επί της τελικής τιμής. Παράλληλα, ο τουρισμός ενισχύει την κατανάλωση σε διαμονή, εστίαση, μεταφορές και λιανικό εμπόριο.

Θετική επίδραση έχουν και οι ηλεκτρονικές συναλλαγές, οι οποίες περιορίζουν τη δυνατότητα απόκρυψης τζίρου. Η ακριβής συμβολή κάθε φορολογικής κατηγορίας στον Ιούλιο θα αποτυπωθεί, πάντως, στο οριστικό δελτίο εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

Φορολογικά έσοδα 9,092 δισ. ευρώ σε έναν μήνα

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν τον Ιούλιο σε 9,195 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον μηνιαίο στόχο κατά 895 εκατ. ευρώ.

Τα έσοδα από φόρους διαμορφώθηκαν σε 9,092 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 528 εκατ. ευρώ ή 6,2% έναντι του στόχου.

Ταυτόχρονα, οι επιστροφές εσόδων έφτασαν τα 842 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας κατά 143 εκατ. ευρώ τον προγραμματισμό. Επιπλέον, τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν σε 410 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου μόλις 55 εκατ. ευρώ.

Πρωτογενές πλεόνασμα 5,725 δισ. ευρώ

Στο διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου, το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 5,725 δισ. ευρώ. Ο στόχος προέβλεπε πλεόνασμα 4,417 δισ. ευρώ, επομένως η ονομαστική υπέρβαση ανέρχεται σε 1,308 δισ. ευρώ ή περίπου 29%.

Η επίδοση είναι, ωστόσο, χαμηλότερη από εκείνη του αντίστοιχου επταμήνου του 2025, όταν το πρωτογενές πλεόνασμα είχε φτάσει τα 7,939 δισ. ευρώ.

Επιπλέον, η ονομαστική υπέρβαση δεν αποτυπώνει ολόκληρη τη δημοσιονομική εικόνα. Το υπουργείο διευκρινίζει ότι μέρος της προκύπτει από:

• Ετεροχρονισμό πληρωμών 510 εκατ. ευρώ του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
• Ετεροχρονισμό μεταβιβάσεων 406 εκατ. ευρώ προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
• Έσοδο 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.

Εφόσον εξαιρεθούν τα συγκεκριμένα ποσά, η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι του στόχου περιορίζεται στα 256 εκατ. ευρώ.

Αυτό αποτελεί κρίσιμη διευκρίνιση: το πρωτογενές πλεόνασμα των 5,725 δισ. ευρώ είναι αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης σε ταμειακή βάση και δεν ταυτίζεται με το τελικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα του συνόλου της Γενικής Κυβέρνησης.

Στα 42,916 δισ. ευρώ οι φόροι του επταμήνου

Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στο επτάμηνο σε 45,207 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 1,975 δισ. ευρώ.

Τα συνολικά φορολογικά έσοδα έφτασαν τα 42,916 δισ. ευρώ. Το ποσό περιλαμβάνει, όμως, 306 εκατ. ευρώ ΦΠΑ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από την άδεια καζίνο στο Ελληνικό.

Χωρίς αυτά τα έσοδα, οι εισπράξεις από φόρους διαμορφώθηκαν σε 42,475 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,112 δισ. ευρώ ή 2,7% έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων προσέγγισαν τα 5 δισ. ευρώ και συγκεκριμένα τα 4,971 δισ., καταγράφοντας υπέρβαση 494 εκατ. ευρώ.

Οι δαπάνες κινήθηκαν πάνω από τον στόχο

Η καλύτερη εικόνα του προϋπολογισμού δεν προέκυψε από συγκράτηση των δαπανών. Αντίθετα, οι κρατικές πληρωμές ανήλθαν σε 45,596 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,041 δισ. ευρώ έναντι του στόχου και κατά 4,911 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το αντίστοιχο επτάμηνο του 2025.

Η μεγαλύτερη απόκλιση καταγράφεται στις επενδυτικές δαπάνες, οι οποίες έφτασαν τα 7,602 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο κατά 855 εκατ. ευρώ. Η αύξηση συνδέεται κυρίως με την επιτάχυνση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Επομένως, η υπεραπόδοση έναντι του προγραμματισμού στηρίζεται κυρίως στην καλύτερη πορεία των εσόδων και όχι σε «πάγωμα» προγραμματισμένων πληρωμών.

Ο λογαριασμός μέχρι τον Δεκέμβριο

Το δεύτερο εξάμηνο παραμένει ιδιαίτερα απαιτητικό για τους φορολογουμένους, καθώς συμπίπτουν οι δόσεις του φόρου εισοδήματος και του ΕΝΦΙΑ με τον ΦΠΑ των επιχειρήσεων και, στο τέλος του έτους, τα τέλη κυκλοφορίας.

Έως τη Δευτέρα 31 Αυγούστου πρέπει να καταβληθούν η δεύτερη δόση του φόρου εισοδήματος και η έκτη δόση του ΕΝΦΙΑ. Ο φόρος ακίνητης περιουσίας εξοφλείται σε 12 μηνιαίες δόσεις, από τον Μάρτιο έως τον Φεβρουάριο του επόμενου έτους.

Με βάση τον προγραμματισμό του προϋπολογισμού, οι αναμενόμενες φορολογικές εισπράξεις διαμορφώνονται σε:

• 6,324 δισ. ευρώ τον Αύγουστο.
• 6,412 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο.
• 6,679 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο.
• 5,738 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο.
• 6,961 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο.

Η κορύφωση του Δεκεμβρίου συνδέεται και με την πληρωμή των τελών κυκλοφορίας του 2027.

Τι σημαίνει για τις εξαγγελίες της ΔΕΘ

Η πορεία των εσόδων ενισχύει το κυβερνητικό επιχείρημα ότι μπορεί να δημιουργηθεί πρόσθετος χώρος για στοχευμένα μέτρα στήριξης και φορολογικές ελαφρύνσεις.

Δεν πρόκειται, όμως, για μια αυτοματοποιημένη μετατροπή του πλεονάσματος σε παροχές. Οι αποφάσεις θα εξαρτηθούν από το τελικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης, τις δαπάνες των επόμενων μηνών και τα όρια που θέτει το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ευρωπαϊκή Άμυνα: Ο λογαριασμός των 45 δισ. ευρώ και πώς μπορεί να μειωθεί στο μισό
• Η Ελλάδα «πρωταθλήτρια» στα Airbnb της Μεσογείου – Οι προσδοκίες για το φθινόπωρο
• ΔΕΘ: Ταχύτερες επιδοτήσεις και νέα δάνεια για αγρότες – Έρχεται το «Σπίτι μου 3»