ΕΚΤ: Νέα αύξηση επιτοκίων στο 2,5% – Τι σημαίνει για δάνεια και καταθέσεις

• Στο 2,5% αυξήθηκε το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων της ΕΚΤ.
• Πρόκειται για τη δεύτερη αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2026, μετά την κίνηση του Ιουνίου.
• Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη επιταχύνθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο.
• Η νέα αύξηση ενδέχεται να περάσει σταδιακά στα κυμαινόμενα επιτόκια δανείων.
• Οι επόμενες αποφάσεις της ΕΚΤ θα ληφθούν στις 29 Οκτωβρίου και στις 17 Δεκεμβρίου.

Σε νέα αύξηση του κόστους χρήματος προχώρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ανεβάζοντας κατά 25 μονάδες βάσης τα βασικά της επιτόκια, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας και η νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού περιορίζουν τα περιθώρια διατήρησης μιας πιο χαλαρής νομισματικής πολιτικής.

Με τη σημερινή απόφαση, το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων διαμορφώνεται στο 2,5%, από 2,25%, σηματοδοτώντας τη δεύτερη αύξηση από την αρχή του 2026. Αντίστοιχα, το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης ανέρχεται στο 2,65% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%.

Η κίνηση είχε σε μεγάλο βαθμό προεξοφληθεί από τις αγορές. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο κατά πόσο η ΕΚΤ θεωρεί ότι πρόκειται για μια αναγκαία προσαρμογή απέναντι στο ενεργειακό σοκ ή για το δεύτερο βήμα ενός νέου κύκλου νομισματικής σύσφιξης.

Η δεύτερη αύξηση του 2026

Η ΕΚΤ είχε αυξήσει για πρώτη φορά φέτος τα επιτόκια τον Ιούνιο, επίσης κατά 25 μονάδες βάσης, ανεβάζοντας τότε το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων από το 2% στο 2,25%. Στη συνεδρίαση του Ιουλίου επέλεξε να μην προχωρήσει σε νέα μεταβολή, περιμένοντας περισσότερα στοιχεία για την εξέλιξη των τιμών και της οικονομικής δραστηριότητας.

Η νέα παρέμβαση έρχεται σε ένα αισθητά πιο επιβαρυμένο περιβάλλον. Η σύγκρουση με το Ιράν και οι φόβοι για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού έχουν οδηγήσει σε άνοδο τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, επαναφέροντας τον κίνδυνο ενός παρατεταμένου πληθωριστικού κύματος στην ευρωζώνη.

Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο, απομακρυνόμενος περαιτέρω από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ.

Η άνοδος αυτή ενίσχυσε την άποψη ότι η κεντρική τράπεζα έπρεπε να αντιδράσει, προκειμένου να αποτρέψει τη μετατροπή του ενεργειακού σοκ σε γενικευμένες και πιο επίμονες αυξήσεις τιμών.

Πώς επηρεάζονται οι δανειολήπτες

Η αύξηση των επιτοκίων δεν περνά αυτόματα και με την ίδια ταχύτητα σε όλα τα τραπεζικά προϊόντα.

Τα υφιστάμενα δάνεια με σταθερό επιτόκιο δεν επηρεάζονται έως τη λήξη της συμφωνημένης περιόδου σταθερής χρέωσης. Αντίθετα, τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο μπορούν να επιβαρυνθούν σταδιακά, ανάλογα με τον δείκτη αναφοράς –συνήθως κάποιο Euribor– και την ημερομηνία αναπροσαρμογής που προβλέπει κάθε σύμβαση.

Για τα νέα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, η κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής επηρεάζει το κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών και, κατά συνέπεια, την τιμολόγηση των νέων χορηγήσεων. Ωστόσο, το τελικό επιτόκιο εξαρτάται και από το πιστωτικό προφίλ του πελάτη, τη διάρκεια, το είδος της εξασφάλισης και το περιθώριο της τράπεζας.

Τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι τον Ιούλιο του 2026 το μέσο επιτόκιο των νέων στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο διαμορφωνόταν στο 3,53%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο στα υφιστάμενα στεγαστικά υπόλοιπα διάρκειας άνω των πέντε ετών είχε ανέλθει στο 3,72%.

Επομένως, η σημερινή κίνηση της ΕΚΤ ενισχύει τον κίνδυνο νέων επιβαρύνσεων για τα νοικοκυριά που διαθέτουν δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε μηνιαία δόση θα αυξηθεί άμεσα κατά 25 μονάδες βάσης.

Τι αλλάζει στις καταθέσεις

Η αύξηση των βασικών επιτοκίων δημιουργεί θεωρητικά περιθώριο βελτίωσης των αποδόσεων στις προθεσμιακές καταθέσεις. Η μετακύλιση, όμως, εξαρτάται από την εμπορική πολιτική κάθε τράπεζας και συνήθως δεν είναι ούτε άμεση ούτε πλήρης.

Τον Ιούλιο, το μέσο επιτόκιο των νέων καταθέσεων στην Ελλάδα βρισκόταν μόλις στο 0,39%. Για τις καταθέσεις νοικοκυριών με συμφωνημένη διάρκεια έως ένα έτος, η μέση απόδοση ανερχόταν στο 1,24%, ενώ στους απλούς λογαριασμούς μίας ημέρας παρέμενε στο 0,03%.

Η διαφορά ανάμεσα στις αποδόσεις των καταθέσεων και στο κόστος των δανείων παραμένει, συνεπώς, μεγάλη. Τον ίδιο μήνα το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις ανερχόταν στο 4,67%, με το σχετικό περιθώριο έναντι των νέων καταθέσεων να διαμορφώνεται στις 4,28 ποσοστιαίες μονάδες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ποιος είναι ο Ίζι Ένγκλαντερ, ο δισεκατομμυριούχος πίσω από τη Millennium που έρχεται στην Αθήνα
• ΔΕΘ: Ο «χάρτης» των μέτρων έως το 2030 – Ποιοι κερδίζουν, πόσα και πότε
• Πώς θα λειτουργεί ο νέος «κουμπαράς για τη νέα γενιά» – Πού θα επενδύονται τα χρήματα
• Hedge funds 134 δισ. δολαρίων κοιτούν την Ελλάδα: Ρόκος, Millennium και Verition οδεύουν προς την Αθήνα