Ο μικρότερος πλανήτης του ηλιακού συστήματος συρρικνώνεται ταχύτερα απ’ όσο πίστευαν οι επιστήμονες
- 15/09/2026, 23:02
- SHARE
- Ο Ερμής συρρικνώνεται εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια, καθώς το εσωτερικό του ψύχεται, προκαλώντας ρωγμές, πτυχώσεις και απότομους γκρεμούς στην επιφάνειά του.
- Νέα έρευνα εκτιμά ότι ο πλανήτης μπορεί να έχει χάσει έως και 14,5 μίλια ή περίπου 23,3 χιλιόμετρα από τη διάμετρό του, ποσοστό 10%-30% μεγαλύτερο από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
- Η αποστολή BepiColombo των ESA και JAXA αναμένεται να τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ερμή τον Νοέμβριο, προσφέροντας νέα στοιχεία για τη σύνθεση και την εξέλιξή του.
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο πλανήτης Ερμής συρρικνώνεται ενεργά εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια, κατά τη διάρκεια της περιφοράς του γύρω από τον Ήλιο. Η διαδικασία αφήνει πίσω της ρωγμές και πτυχώσεις, που κάνουν την επιφάνειά του να θυμίζει παλιό, ζαρωμένο μήλο.
Με μέγεθος ίσο μόλις με το ένα τρίτο της Γης, είναι ήδη ο μικρότερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος. Είναι μεγαλύτερος από τον Πλούτωνα, ο οποίος όμως δεν ταξινομείται πλέον ως πλανήτης. Πρόκειται για έναν τίτλο που ο Ερμής φαίνεται βέβαιο ότι θα διατηρήσει, καθώς οι φυσικές του διαστάσεις εξακολουθούν να μειώνονται.
Όπως περιγράφεται σε νέα επιστημονική μελέτη ομάδας ερευνητών του Ινστιτούτου Διαστημικής Έρευνας του Γερμανικού Κέντρου Αεροδιαστημικής (DLR), η συρρίκνωση αυτού του παράξενου πλανήτη μπορεί να εξελίσσεται με ακόμη ταχύτερο ρυθμό από εκείνον που εκτιμούσαν έως σήμερα οι επιστήμονες.
Ο Ερμής ενδέχεται να έχει χάσει έως και 14,5 μίλια –περίπου 23,3 χιλιόμετρα– από τη συνολική διάμετρό του από τον σχηματισμό του, πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Η νέα εκτίμηση είναι από 10% έως 30% υψηλότερη σε σύγκριση με τους προηγούμενους υπολογισμούς.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα συντρίμμια από προσκρούσεις που δημιούργησαν κρατήρες μπορεί να είχαν αποκρύψει αυτή την ταχύτερη συρρίκνωση. Η διαδικασία θεωρείται σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της σταδιακής απώλειας θερμότητας από το εσωτερικό του Ερμή – «σαν ένα μπαλόνι που έχει αφεθεί στο κρύο», όπως αναφέρει το συνοδευτικό δελτίο Τύπου.
Τα ευρήματα μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τι συμβαίνει στο εσωτερικό του πλανήτη και πώς εξελίχθηκε με την πάροδο του χρόνου.
«Μεγαλύτερη συρρίκνωση σημαίνει ότι ο Ερμής θα μπορούσε να διαθέτει μεγαλύτερο μεταλλικό πυρήνα, λιγότερα ελαφρά στοιχεία –όπως το πυρίτιο– αναμεμειγμένα στον πυρήνα του ή υψηλότερη αρχική θερμοκρασία», εξήγησε σε ανακοίνωσή του ο Gaku Nishiyama, πλανητικός επιστήμονας του DLR.
«Κάθε πλανήτης είναι μια παράξενη, ξεχωριστή περίπτωση με τη δική του ιστορία να αφηγηθεί», δήλωσε στους New York Times ο Sam Birch, πλανητικός γεωεπιστήμονας του Πανεπιστημίου Brown, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
«Εάν μπορέσουμε να κατανοήσουμε πόσο γρήγορα συρρικνώνεται ο Ερμής, θα μπορέσουμε να καταλάβουμε πόσο γρήγορα ψύχεται, ποιο ήταν το αρχικό του μέγεθος και από ποια υλικά αποτελείται», πρόσθεσε.
Το εξωτερικό στρώμα σκληρών πετρωμάτων του Ερμή αντιστέκεται –ή τουλάχιστον προσπαθεί να αντισταθεί– σε αυτή τη συστολή, με αποτέλεσμα η επιφάνειά του να ραγίζει και να σχηματίζει «ρυτίδες».
Πρόκειται για μια εξαιρετικά ανώμαλη επιφάνεια, γεμάτη από απότομους γκρεμούς, γνωστούς ως scarps, καθώς και κορυφογραμμές. Αυτά τα γεωλογικά χαρακτηριστικά καθιστούν δύσκολη την ευρύτερη εκτίμηση της συνολικής συρρίκνωσης του πλανήτη.
Συνδυάζοντας προγενέστερους χάρτες της επιφάνειας του Ερμή, η επιστημονική ομάδα εντόπισε ενδείξεις ότι οι πιο τραχιές περιοχές του πλανήτη εμφανίζουν λιγότερες πτυχώσεις.
Σύμφωνα με τον Nishiyama, αυτό υποδηλώνει ότι τα συντρίμμια από τις προσκρούσεις «καλύπτουν τις δομές που μαρτυρούν τη συστολή», αποκρύπτοντας μέρος των γεωλογικών αποδείξεων.
Οι αναθεωρημένοι ρυθμοί συρρίκνωσης συμφωνούν επίσης περισσότερο με προηγούμενες προβλέψεις που είχαν βασιστεί σε μοντέλα της φυσικής.
Ευτυχώς, η ανθρωπότητα ετοιμάζεται να εξετάσει από κοντά τον πλανήτη που σταδιακά «ξεφουσκώνει». Η αποστολή BepiColombo του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και της Ιαπωνικής Υπηρεσίας Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης, η οποία εκτοξεύθηκε το 2018, αναμένεται να εισέλθει σε τροχιά γύρω από τον Ερμή τον Νοέμβριο, εφόσον όλα εξελιχθούν σύμφωνα με τον σχεδιασμό.
Εάν η αποστολή πετύχει, το BepiColombo θα γίνει μόλις το δεύτερο διαστημικό σκάφος στην ιστορία που θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ερμή.