Καύσιμα: Τα τρία μέτρα που έρχονται και το παράθυρο για προσωρινή μείωση φόρων

Σχέδιο ανάσχεσης της νέας ενεργειακής επιβάρυνσης επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο, με τις τελικές αποφάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, το επίδομα και τα καύσιμα κίνησης να αναμένονται τη Δευτέρα.

Κεντρικός στόχος είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, όταν αρχίσει η διάθεσή του στις 15 Οκτωβρίου. Χωρίς κάποια παρέμβαση, η κυβέρνηση εκτιμά ότι η τιμή θα πλησίαζε τα 2 ευρώ, επίπεδο που θεωρεί απαγορευτικό για μεγάλο μέρος των νοικοκυριών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε ότι στο πακέτο θα συμμετέχουν τόσο το Δημόσιο όσο και τα ελληνικά διυλιστήρια, χωρίς να αποκαλύψει ακόμη το ύψος της συνεισφοράς κάθε πλευράς. Επιβεβαίωσε επίσης την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, την παράταση της επιδότησης στο ντίζελ και την εξέταση επαναφοράς του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους.

Η παρέμβαση στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης

Η πρώτη γραμμή άμυνας αφορά τον χαμηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης που εφαρμόζεται στο πετρέλαιο θέρμανσης κατά τη χειμερινή περίοδο.

Από τις 15 Οκτωβρίου ο ΕΦΚ μειώνεται από τα 41 στα 28 λεπτά ανά λίτρο. Μαζί με τον αναλογούντα ΦΠΑ, η αλλαγή αφαιρεί περίπου 15-16 λεπτά από την τιμή που αντιστοιχεί σήμερα στο πετρέλαιο κίνησης.

Για να επιτευχθεί, όμως, τιμή χαμηλότερη από 1,75 ευρώ θα απαιτηθεί πρόσθετη στήριξη. Στον κυβερνητικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται συνεισφορά των διυλιστηρίων, ενώ το ακριβές μείγμα των κρατικών παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από τις τιμές του αργού και των διυλισμένων προϊόντων έως την έναρξη της περιόδου διάθεσης.

Η τιμή των 1,75 ευρώ δεν αποτελεί επομένως πλαφόν στην αντλία, αλλά κυβερνητικό στόχο για την έναρξη της περιόδου, ο οποίος θα επιδιωχθεί μέσω του συνδυασμού φορολογίας, εμπορικών εκπτώσεων και εισοδηματικής στήριξης.

Οριζόντια αύξηση του επιδόματος

Το δεύτερο σκέλος αφορά την οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για όλες τις επιλέξιμες πηγές, όπως πετρέλαιο, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και πέλετ.

Με το ισχύον σύστημα, το επίδομα κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, ενώ σε περιοχές με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να φθάσει έως τα 1.200 ευρώ. Το νέο ύψος της ενίσχυσης και το δημοσιονομικό κόστος αναμένεται να γνωστοποιηθούν στις ανακοινώσεις της Δευτέρας.

Η επιλογή αύξησης του επιδόματος επιτρέπει στην κυβέρνηση να ενισχύσει άμεσα τα νοικοκυριά, χωρίς να περιορίσει την παρέμβαση αποκλειστικά στην τιμή ενός καυσίμου.

Παράταση της επιδότησης στο ντίζελ

Η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης θα παραταθεί και για τον Οκτώβριο, καθώς η άνοδος των διεθνών τιμών επιβαρύνει τις μεταφορές, τους επαγγελματίες και το κόστος διακίνησης των προϊόντων.

Η ενίσχυση ανέρχεται σήμερα σε 10 λεπτά ανά λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ. Για τον Σεπτέμβριο το δημοσιονομικό κόστος είχε εκτιμηθεί στα 30 εκατ. ευρώ, ενώ από την έναρξη του μέτρου τον Απρίλιο είχε φθάσει συνολικά τα 211 εκατ. ευρώ.

Στο τραπέζι έχει βρεθεί και το ενδεχόμενο μεγαλύτερης επιδότησης, ωστόσο η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις δημοσιονομικές αντοχές και την πορεία των διεθνών τιμών.

Επιστρέφει το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους

Η κυβέρνηση εξετάζει επίσης την επαναφορά του ανώτατου ορίου στο περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην εμπορία καυσίμων.

Το προηγούμενο πλαίσιο δεν επέβαλλε μία ενιαία ανώτατη τιμή στην αντλία. Περιόριζε το μικτό περιθώριο κέρδους σε κάθε στάδιο της αλυσίδας, ώστε οι αυξήσεις των διεθνών τιμών να μην αξιοποιούνται για υπερβολική διεύρυνση της κερδοφορίας.

Κατά την εφαρμογή του την περασμένη άνοιξη, το επιτρεπόμενο περιθώριο είχε οριστεί στα 5 λεπτά ανά λίτρο για τις εταιρείες εμπορίας και στα 12 λεπτά για τα πρατήρια. Για τα νησιά προβλεπόταν η προσθήκη του πραγματικού κόστους θαλάσσιας μεταφοράς και διανομής.

Το παράθυρο για μείωση του ΕΦΚ

Η πιο δύσκολη δημοσιονομικά επιλογή είναι μια έκτακτη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι ένα τέτοιο μέτρο δεν μπορεί να εφαρμοστεί μόνιμα, καθώς θα δημιουργούσε σημαντική απώλεια φορολογικών εσόδων.

Η Αθήνα αναζητεί ευρωπαϊκή ευελιξία ώστε μια προσωρινή φορολογική παρέμβαση, όσο διαρκεί η ενεργειακή κρίση, να μην επιβαρύνει πλήρως τα όρια δαπανών. Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει τις ευρωπαϊκές συζητήσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας.

Τα μεγαλύτερα περιθώρια υπάρχουν στη βενζίνη. Ο ελληνικός ΕΦΚ ανέρχεται στα 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, έναντι κατώτατου ευρωπαϊκού ορίου 359 ευρώ. Στο ντίζελ κίνησης ο αντίστοιχος φόρος είναι 410 ευρώ, πολύ πιο κοντά στο ελάχιστο όριο των 330 ευρώ που προβλέπεται στην ΕΕ.

Αυτό σημαίνει ότι μια φορολογική μείωση με αισθητή επίδραση στην αντλία θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη στη βενζίνη. Το δημοσιονομικό κόστος, όμως, θα ήταν επίσης υψηλό λόγω της ευρείας κατανάλωσής της.

Διαβεβαιώσεις για την επάρκεια καυσίμων

Παρά την ένταση στη διεθνή ενεργειακή αγορά, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν τίθεται ζήτημα εφοδιασμού. Η Ελλάδα διαθέτει εξαγωγικά διυλιστήρια, ενώ οι επιχειρήσεις του κλάδου έχουν διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης Κωστή Σταμπολή, τα ελληνικά διυλιστήρια έχουν καλύψει με εναλλακτικούς προμηθευτές το 20%-25% των ποσοτήτων που προέρχονταν από το Ιράκ και τη Σαουδική Αραβία, αξιοποιώντας συμβόλαια με χώρες όπως το Καζακστάν, η Λιβύη και το Αζερμπαϊτζάν.

Η επάρκεια, ωστόσο, δεν εξαλείφει το πρόβλημα των τιμών. Η υψηλή φορολογία διατηρεί την Ελλάδα μεταξύ των ακριβότερων ευρωπαϊκών αγορών καυσίμων, ενώ η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσει εάν το πακέτο της Δευτέρας θα αρκεί ή θα απαιτηθούν πρόσθετες παρεμβάσεις μέσα στον χειμώνα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μητσοτάκης: Νέα μέτρα στήριξης για τα καύσιμα – Κάτω από 1,75 το πετρέλαιο θέρμανσης
• Σαουδική Αραβία: Το Plan B για το πετρέλαιο χτυπήθηκε – Η εναλλακτική μέσω Ορμούζ
• Ελλάδα 2.0: Στα 24,6 δισ. ευρώ οι εισπράξεις – Στο τελικό στάδιο το Ταμείο Ανάκαμψης
• Πιερρακάκης: «Εξαντλούμε τα περιθώρια στήριξης των επιχειρήσεων» – Τα αιτήματα του ΕΒΕΑ