Συμφωνία ΔΕΗ–AWS: Η «ακτινογραφία» του giga data center στην Κοζάνη

• Η πρώτη φάση του data center στον Άγιο Δημήτριο θα έχει ισχύ τροφοδοσίας 300 MW, με δυνατότητα επέκτασης έως το 1 GW.
• Η ΔΕΗ θα παρέχει την έκταση, τα κτίρια και τις ενεργειακές υποδομές, ενώ η AWS θα εγκαταστήσει και θα λειτουργεί τον εξοπλισμό πληροφορικής.
• Μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής, η AWS προβλέπεται να μισθώσει την εγκατάσταση για 15 χρόνια.
• Το μνημόνιο είναι δεσμευτικό, αλλά η υλοποίηση εξακολουθεί να εξαρτάται από τις οριστικές συμφωνίες, τον τεχνικό έλεγχο, τη σύνδεση με το δίκτυο και τις απαιτούμενες εγκρίσεις.

Μια ημέρα μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας της ΔΕΗ με την Amazon Web Services, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από το μέγεθος του σχεδιαζόμενου data center στον τρόπο με τον οποίο θα υλοποιηθεί και στο νέο επιχειρηματικό μοντέλο που δημιουργεί για τον ενεργειακό όμιλο.

Το δεσμευτικό μνημόνιο συνεργασίας ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη data center ισχύος 300 MW στις εγκαταστάσεις του πρώην λιγνιτικού σταθμού του Αγίου Δημητρίου Κοζάνης. Εφόσον ενεργοποιηθεί και η δεύτερη φάση, η συνολική ισχύς θα μπορεί να φθάσει έως το 1 GW, τοποθετώντας το έργο μεταξύ των μεγαλύτερων υποδομών του είδους στην Ευρώπη.

Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέει απευθείας τρεις αγορές: την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τις ψηφιακές υποδομές και την τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, μετατρέπει μια περιοχή επί δεκαετίες συνδεδεμένη με τον λιγνίτη σε πιθανό κόμβο υπολογιστικής ισχύος για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Πώς μοιράζονται οι ρόλοι

Το μοντέλο συνεργασίας προβλέπει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων.

Η ΔΕΗ θα διαθέσει την έκταση, τα υφιστάμενα κτίρια και τις υποστηρικτικές ενεργειακές υποδομές. Θα αναλάβει, επομένως, το κατασκευαστικό και ενεργειακό «κέλυφος» του data center, καθώς και την εξασφάλιση της απαιτούμενης ηλεκτρικής ισχύος.

Η AWS θα εγκαταστήσει και θα λειτουργεί την υποδομή πληροφορικής, δηλαδή τους διακομιστές, τα συστήματα δικτύωσης και τον υπόλοιπο τεχνολογικό εξοπλισμό που απαιτείται για υπηρεσίες cloud και εφαρμογές AI.

Με την ολοκλήρωση της κατασκευής, προβλέπεται ότι η Amazon Web Services θα μισθώσει το data center για περίοδο 15 ετών, υπό τους συνήθεις όρους και τις προϋποθέσεις που θα περιληφθούν στις τελικές συμβάσεις.

Παράλληλα, η AWS θα αγοράζει ενέργεια από τη ΔΕΗ μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων προμήθειας από ανανεώσιμες πηγές. Για τη ΔΕΗ, συνεπώς, το έργο μπορεί να δημιουργήσει πολλαπλές πηγές εσόδων: από τη μίσθωση της εγκατάστασης, την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας και τη διαχείριση των υποδομών έως τις υπηρεσίες υποστήριξης της λειτουργίας τους.

Τι σημαίνει «δεσμευτικό μνημόνιο»

Ο χαρακτηρισμός του μνημονίου ως δεσμευτικού δεν σημαίνει ότι έχει ληφθεί ήδη η τελική επενδυτική απόφαση για το σύνολο του έργου.

Οι εμπορικοί όροι εξακολουθούν να τελούν υπό την αίρεση της διαπραγμάτευσης και της υπογραφής των οριστικών συμφωνιών. Προηγούνται επίσης η ολοκλήρωση του ελέγχου δέουσας επιμέλειας, η εξασφάλιση της απαιτούμενης σύνδεσης με το δίκτυο και η λήψη των αδειών από τις αρμόδιες αρχές.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση από την οριστική απόφαση για την επέκταση στο 1 GW. Η δεύτερη φάση εξαρτάται από νέα συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, τις συνθήκες της αγοράς και την εξέλιξη της παγκόσμιας ζήτησης για υπολογιστική ισχύ.

Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, η AWS διαθέτει δικαίωμα προαίρεσης για την επέκταση του έργου. Ωστόσο, οι σχετικές λεπτομέρειες δεν περιλαμβάνονται στο δημοσιοποιημένο πλαίσιο των βασικών όρων και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πληροφορίες που δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί σε τελική σύμβαση.

Η εξίσωση των δισεκατομμυρίων

Οι διαφορετικές εκτιμήσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί για το ύψος της επένδυσης χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση, επειδή δεν αναφέρονται όλες στο ίδιο αντικείμενο.

Το κόστος της πρώτης κατασκευαστικής φάσης και των ενεργειακών υποδομών τοποθετείται, σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες, στην περιοχή του 1,2 δισ. ευρώ. Σε αυτό δεν περιλαμβάνεται απαραίτητα το σύνολο του εξοπλισμού πληροφορικής και κυρίως των προηγμένων μονάδων επεξεργασίας που απαιτούνται για φορτία AI.

Άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν την αξία της τεχνολογικής υποδομής της πρώτης φάσης ακόμη και κοντά στα 10 δισ. ευρώ, εφόσον συνυπολογιστούν οι διακομιστές, τα δίκτυα και κυρίως οι χιλιάδες επιταχυντές τεχνητής νοημοσύνης.

Στο υποθετικό σενάριο ανάπτυξης ολόκληρου του campus στο 1 GW, η συνολική αξία του εξοπλισμού θα μπορούσε, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, να υπερβεί τα 30 δισ. ευρώ.

Τα ποσά αυτά, ωστόσο, δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως ήδη δεσμευμένες επενδύσεις. Αποτελούν εκτιμήσεις για τη δυνητική αξία του πλήρους τεχνολογικού εξοπλισμού σε βάθος χρόνου. Αντίστοιχα, το ποσό των 5,75 δισ. ευρώ συνδέεται με το ευρύτερο επενδυτικό σχέδιο της ΔΕΗ για τον μετασχηματισμό της Δυτικής Μακεδονίας και όχι αποκλειστικά με το κόστος του data center.

Το ενεργειακό πλεονέκτημα της Κοζάνης

Η επιλογή του Αγίου Δημητρίου δεν είναι τυχαία. Η περιοχή διαθέτει μεγάλες βιομηχανικές εκτάσεις, ενεργειακές διασυνδέσεις και υποδομές που είχαν δημιουργηθεί για τη λιγνιτική παραγωγή.

Η ΔΕΗ σχεδιάζει να καλύπτει τη ζήτηση του data center μέσω του νέου ενεργειακού χαρτοφυλακίου που αναπτύσσει στη Δυτική Μακεδονία, με έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές και σε μακροχρόνια συμβόλαια πράσινης ενέργειας.

Σύμφωνα με την εταιρεία, η αρχιτεκτονική του έργου θα επιτρέπει την τροφοδοσία της εγκατάστασης χωρίς να προκαλείται κορεσμός στο εθνικό σύστημα μεταφοράς. Πρόκειται για κρίσιμη παράμετρο, καθώς η πρόσβαση σε μεγάλες και αδιάλειπτες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί διεθνώς ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για τα νέα data centers.

Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας εκτιμά ότι η παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από data centers μπορεί να αυξηθεί από περίπου 485 TWh το 2025 σε 950 TWh έως το 2030, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 3% της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρισμού.

Η απάντηση για την κατανάλωση νερού

Η δεύτερη μεγάλη πρόκληση αφορά την ψύξη του εξοπλισμού και τη χρήση νερού.

Η ΔΕΗ υποστηρίζει ότι το νέο data center θα διαθέτει κλειστό, ανακυκλούμενο κύκλωμα ψύξης. Πρόσθετο νερό θα χρησιμοποιείται μόνο επικουρικά και σε περιόδους ακραίων θερμοκρασιών.

Κατά την εκτίμηση της εταιρείας, η απαιτούμενη ποσότητα θα αντιστοιχεί μόλις στο 0,6% του νερού που κατανάλωνε η προηγούμενη λιγνιτική δραστηριότητα του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου.

Η σύγκριση είναι ενδεικτική της αλλαγής παραγωγικού μοντέλου, αλλά η πραγματική περιβαλλοντική επίδοση θα μπορεί να αξιολογηθεί πληρέστερα όταν δημοσιοποιηθούν οι τεχνικές μελέτες, η τεχνολογία ψύξης και τα αναλυτικά στοιχεία κατανάλωσης υπό διαφορετικές συνθήκες λειτουργίας.

Το στοίχημα για τη Δυτική Μακεδονία

Στη φάση κατασκευής αναμένεται να δημιουργηθούν χιλιάδες θέσεις εργασίας σε κατασκευές, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες και πληροφορική. Το μεγαλύτερο στοίχημα, ωστόσο, αφορά τις μόνιμες θέσεις υψηλής εξειδίκευσης και τη δημιουργία ενός ευρύτερου οικοσυστήματος προμηθευτών, τεχνικών εταιρειών και startups γύρω από το cloud και την AI.

Η συμφωνία προβλέπει, άλλωστε, ότι ΔΕΗ και AWS θα εξετάσουν και πολυετή συνεργασία στις τεχνολογίες cloud και τεχνητής νοημοσύνης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ενεργειακής εταιρείας.

Εφόσον οι τελικές συμφωνίες υπογραφούν και το έργο υλοποιηθεί στο προβλεπόμενο μέγεθος, η ΔΕΗ δεν θα λειτουργεί πλέον μόνο ως προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας. Θα αποκτήσει ρόλο ιδιοκτήτη, ενεργειακού παρόχου και διαχειριστή μιας από τις μεγαλύτερες ψηφιακές υποδομές της περιοχής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μητσοτάκης: Αυτοδυναμία, ενεργειακή ασφάλεια και ανοιχτοί δίαυλοι με την Τουρκία (vids)
• Brainstorm Energy Summit 2026: Η νέα εξίσωση ισχύος για την Ελλάδα
• Χρέη στο Δημόσιο: Η «μαύρη τρύπα» των 166 δισ. ευρώ και οι νέες ρυθμίσεις
• Ελλάδα 2.0: Στα 24,6 δισ. ευρώ οι εισπράξεις – Στο τελικό στάδιο το Ταμείο Ανάκαμψης