Γλυπτά του Παρθενώνα: Κατέρρευσαν οι συνομιλίες Ελλάδας – Βρετανίας

Οι συνομιλίες για το μέλλον των Γλυπτών του Παρθενώνα μεταξύ της Ελλάδας και του Βρετανικού Μουσείου έχουν ουσιαστικά καταρρεύσει, σύμφωνα με πληροφορίες της The Telegraph, μετά την αδυναμία των δύο πλευρών να γεφυρώσουν τις διαφορές τους σχετικά με το καθεστώς επιστροφής των Γλυπτών.

Η Ελλάδα είχε επανεκκινήσει τις επαφές με το Βρετανικό Μουσείο το 2021, με στόχο να βρεθεί μια λύση για την επιστροφή των Γλυπτών που βρίσκονται στο Λονδίνο. Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, δεν διεξάγονται πλέον συνομιλίες και δεν θεωρείται πιθανό να επαναληφθούν άμεσα.

Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται το ενδεχόμενο ενός μακροχρόνιου δανεισμού. Το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι, βάσει του νομικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία του, μπορεί να δανείσει αντικείμενα της συλλογής του, αλλά δεν μπορεί να τα παραχωρήσει οριστικά.

Η ελληνική πλευρά, από την άλλη, δεν αποδέχεται την επιστροφή των Γλυπτών ως απλό δανεισμό, καθώς υποστηρίζει ότι πρόκειται για ελληνική πολιτιστική κληρονομιά που πρέπει να επιστρέψει μόνιμα στην Αθήνα.

Το αγκάθι της ιδιοκτησίας

Μια συμφωνία δανεισμού θα απαιτούσε από την Ελλάδα να αναγνωρίσει την κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών. Αυτό αποτελεί βασικό σημείο διαφωνίας, καθώς η ελληνική θέση είναι ότι τα Γλυπτά αφαιρέθηκαν από τον Παρθενώνα υπό συνθήκες που η Αθήνα θεωρεί παράνομες.

Το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει, αντίθετα, ότι ο λόρδος Έλγιν είχε λάβει την απαιτούμενη άδεια από τις οθωμανικές αρχές για την αφαίρεση των Γλυπτών. Το μουσείο αναφέρει ότι η νομιμότητα της απόκτησής τους εξετάστηκε από βρετανική κοινοβουλευτική επιτροπή το 1816.

Ακριβώς αυτή η διαφορετική προσέγγιση στην ιδιοκτησία έχει αποτελέσει ένα από τα βασικά εμπόδια στις διαπραγματεύσεις.

Η «υβριδική» λύση που δεν προχώρησε

Τα προηγούμενα χρόνια είχε εξεταστεί η δυνατότητα μιας ενδιάμεσης ή «υβριδικής» συμφωνίας, η οποία δεν θα συνιστούσε ούτε οριστική μεταβίβαση ούτε έναν τυπικό δανεισμό.

Στο πλαίσιο αυτό είχαν συζητηθεί σενάρια που θα προέβλεπαν την επιστροφή των Γλυπτών στην Αθήνα με αντάλλαγμα την αποστολή άλλων αρχαιοτήτων από ελληνικές συλλογές στο Λονδίνο, σε ένα μοντέλο αμοιβαίων και εναλλασσόμενων δανεισμών.

Το 2024 είχε υπάρξει η εκτίμηση ότι μια τέτοια συμφωνία βρισκόταν κοντά. Οι προσπάθειες, ωστόσο, δεν κατέληξαν σε συμφωνία και, σύμφωνα με την Telegraph, η τακτική επικοινωνία μεταξύ Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου έχει πλέον σταματήσει.

Η θέση του Βρετανικού Μουσείου

Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, είχε υποστηρίξει ότι υπάρχει περιθώριο για συμφωνία, ενώ ο διευθυντής του μουσείου, Νίκολας Κάλινναν, έχει παρουσιάσει τα τελευταία χρόνια τα αμοιβαία δάνεια ως πιθανό τρόπο υπέρβασης της διαμάχης.

Μάλιστα, η συμφωνία για τη μεταφορά της Ταπισερί της Μπαγιέ στη Βρετανία παρουσιάστηκε από τον Κάλινναν ως παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής συνεργασίας που θα μπορούσε να προσφέρει ένα μοντέλο και για τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, αντιμετωπίζει διαφορετικά τις δύο περιπτώσεις, καθώς στην περίπτωση της Ταπισερί της Μπαγιέ δεν υπάρχει αντίστοιχη διαφωνία για την κυριότητα ούτε ζήτημα επανένωσης τμημάτων ενός μνημείου.

Η ελληνική θέση παραμένει ότι τα Γλυπτά που βρίσκονται στο Λονδίνο θα πρέπει να επανενωθούν με τα υπόλοιπα τμήματα του μνημείου που εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Η διαμάχη παραμένει ανοιχτή

Η αντιπαράθεση για τα Γλυπτά του Παρθενώνα συνεχίζεται εδώ και δεκαετίες, με την Ελλάδα να ζητά την επιστροφή τους και το Βρετανικό Μουσείο να απορρίπτει την οριστική μεταφορά τους στην Αθήνα.

Παρά το σημερινό αδιέξοδο, οι δίαυλοι επικοινωνίας δεν φαίνεται να έχουν κλείσει οριστικά. Πηγή που επικαλείται η Telegraph αναφέρει ότι, παρότι δεν διεξάγονται συνομιλίες αυτή τη στιγμή, η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει στο μέλλον.

Έτσι, μετά από χρόνια επαφών και προσπάθειας να βρεθεί ένας συμβιβασμός ανάμεσα στις δύο διαφορετικές νομικές και πολιτικές θέσεις, η υπόθεση επιστρέφει σε μια γνώριμη κατάσταση: χωρίς συμφωνία για το καθεστώς επιστροφής των Γλυπτών και χωρίς ενεργές διαπραγματεύσεις μεταξύ Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί ακριβαίνει το ντίζελ – Η νέα πίεση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας
• Γιάννης Ιωσηφάκης: Ο Κύπριος αντιπρόεδρος της Nvidia που υποδέχθηκε τον Κυριάκο Μητσοτάκη
• Από τα δισεκατομμύρια της Signa, στη φυλακή: Νέα καταδίκη για τον Ρενέ Μπένκο