Το Ιράν έχει ένα μυστικό όπλο στον πόλεμό του με την Αμερική: τη βοήθεια της Κίνας

Αυτό το καλοκαίρι, όταν οι ΗΠΑ και το Ιράν υπέγραψαν μια προσωρινή εκεχειρία, η Κίνα προέβαλε τον ρόλο της στην αποκλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή. Ανέφερε ότι το υπουργείο Εξωτερικών της πραγματοποίησε δεκάδες τηλεφωνικές επικοινωνίες για να προωθήσει την ειρήνη και ότι ο ίδιος ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχε παρέμβει, καταθέτοντας προτάσεις για τον τερματισμό των συγκρούσεων.

Την ίδια ημέρα, ένα αεροπλάνο από την Κίνα προσγειώθηκε στην Τεχεράνη. Μετέφερε ένα φορτίο για το υπουργείο Άμυνας του Ιράν, το οποίο περιλάμβανε ηλεκτρονικά εξαρτήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή εξαρτημάτων για drones και συστήματα καθοδήγησης πυραύλων, σύμφωνα με στοιχεία των ιρανικών τελωνείων που ανέλυσε η The Wall Street Journal.

Ήταν μία από περίπου 1.300 αποστολές που περιλάμβαναν εξαρτήματα «διπλής χρήσης» από την Κίνα προς το υπουργείο Άμυνας του Ιράν κατά το τρέχον έτος, έως το τέλος Ιουνίου, σύμφωνα με τα τελωνειακά στοιχεία. Δύο ημέρες μετά την αποστολή των ηλεκτρονικών εξαρτημάτων, πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από δώδεκα ακόμη αποστολές που μετέφεραν εξαρτήματα αξίας άνω των 6 εκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε drones.

Ο Σι επισκέπτεται αυτή την εβδομάδα τον πρόεδρο Τραμπ στην Ουάσινγκτον για μια σύνοδο κορυφής που θα καλύψει σημαντικά θέματα, όπως το εμπόριο, η ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης και οι σχέσεις με την Ταϊβάν. Ωστόσο, το μεγάλο ζήτημα που θα βρίσκεται στο επίκεντρο θα είναι η συνεχιζόμενη υποστήριξη της Κίνας προς το Ιράν.

Η Κίνα έχει γίνει ο μοναδικός μεγάλος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, παρά τις αμερικανικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί με στόχο να σταματήσουν αυτές τις ροές, παρέχοντας φέτος δισεκατομμύρια δολάρια στην Τεχεράνη. Κινεζικές εταιρείες-βιτρίνες βοηθούν στο ξέπλυμα των χρημάτων, ενώ κινεζικές τράπεζες διοχετεύουν τις συναλλαγές μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας, χρησιμοποιώντας το κινεζικό νόμισμα, προκειμένου να παρακάμπτουν την αμερικανική εποπτεία, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και ανθρώπους που γνωρίζουν τις συγκεκριμένες χρηματοοικονομικές ροές.

Στο πεδίο της μάχης, δορυφορικές εικόνες που αποκτήθηκαν από κινεζικές εταιρείες έχουν συνδεθεί από Αμερικανούς αξιωματούχους με μια ιρανική επίθεση που σκότωσε τρεις Αμερικανούς στρατιώτες, όπως έχει αναφέρει η Journal. Κινεζικές εταιρείες έχουν επίσης βοηθήσει στην παροχή χημικών πρόδρομων ουσιών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των τύπων βαλλιστικών πυραύλων που χρησιμοποιήθηκαν στην επίθεση, σύμφωνα με έγγραφο που είδε η Journal και ανθρώπους που γνωρίζουν την υπόθεση.

Οι ενέργειες αυτές καταδεικνύουν ένα επίπεδο κινεζικής υποστήριξης προς το Ιράν που δεν είχε προηγουμένως καταγραφεί ή αναγνωριστεί δημοσίως από την κυβέρνηση Τραμπ. Η υποστήριξη αυτή έχει συμβάλει στην παράταση μιας σύγκρουσης που αυξάνει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας, εξαντλεί τα αποθέματα όπλων και ασκεί αυξανόμενη πίεση στον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Το Πεκίνο δήλωσε ότι τηρεί σταθερά τους διεθνείς κανόνες και αντιτίθεται σε «προσπάθειες δυσφήμισης της Κίνας μέσω της σύνδεσής της με τη σύγκρουση». Ανέφερε ότι η Κίνα διατηρεί τη συνεργασία της με το Ιράν και στηρίζει όλες τις προσπάθειες για την επίτευξη ειρήνης στη Μέση Ανατολή.

Στο παρελθόν, η Κίνα έχει δηλώσει ότι ρυθμίζει αυστηρά τις εξαγωγές εξαρτημάτων διπλής χρήσης, τα οποία μπορούν να εξυπηρετούν τόσο πολιτικούς όσο και στρατιωτικούς σκοπούς. Έχει επίσης δηλώσει ότι απορρίπτει τις μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που τιμωρούν το μη εξουσιοδοτημένο εμπόριο υλικών διπλής χρήσης, υποστηρίζοντας ότι οι κυρώσεις παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.

Ιρανοί αξιωματούχοι δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.

Η Ουάσινγκτον έχει επιβάλει εκατοντάδες κυρώσεις με στόχο το Ιράν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, συμπεριλαμβανομένων κυρώσεων εναντίον εταιρειών και φυσικών προσώπων στην Κίνα, τα οποία, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, βοηθούν την Τεχεράνη. Τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με το εμπάργκο στο ιρανικό εμπόριο, έχουν προκαλέσει συρρίκνωση της ιρανικής οικονομίας.

Απρόθυμος ο Λευκός Οίκος

Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος έχει αποδειχθεί απρόθυμος να αντιμετωπίσει πιο δυναμικά το Πεκίνο για τη στήριξή του προς το Ιράν, το οποίο συνεχίζει να εξαπολύει επιθέσεις εναντίον αμερικανικών δυνάμεων και πετρελαϊκών υποδομών στη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ έχει θέσει ως προτεραιότητα τη βελτίωση των σχέσεων με το Πεκίνο, μετά τον περσινό εμπορικό πόλεμο που έδειξε ότι η Κίνα διαθέτει μέσα για να πλήξει την αμερικανική οικονομία, μεταξύ άλλων περιορίζοντας την πρόσβαση των ΗΠΑ σε σπάνιες γαίες.

Ενόψει της συνόδου κορυφής αυτής της εβδομάδας, ο Τραμπ είπε σε ανώτερους αξιωματούχους και συνεργάτες του ότι η διατήρηση καλών σχέσεων με τον Σι αποτελεί προτεραιότητα, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις. Ως αποτέλεσμα, ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα υποβαθμίσει τη σημασία της κινεζικής βοήθειας προς το Ιράν, αποφεύγοντας την κριτική προς το Πεκίνο που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη συνάντηση.

Πολλοί στην κυβέρνηση πιστεύουν ότι η απροθυμία να έρθουν σε αντιπαράθεση με το Πεκίνο αποδυναμώνει την ικανότητα της Αμερικής να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη. Νομοθέτες και από τα δύο μεγάλα πολιτικά στρατόπεδα έχουν καλέσει τον Τραμπ να αντιμετωπίσει τον Σι πιο άμεσα.

«Υπάρχει πλέον ένας μεγάλος και διαρκώς αυξανόμενος όγκος στοιχείων ότι κινεζικές εταιρείες βοηθούν το Ιράν να στοχεύει και να σκοτώνει Αμερικανούς στρατιώτες, να διατηρεί σε λειτουργία τα προγράμματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων του Ιράν και να στηρίζει την ιρανική οικονομία», έγραψε την Παρασκευή σε επιστολή της προς τον Τραμπ η γερουσιαστής Ελίσα Σλότκιν, Δημοκρατική από το Μίσιγκαν, την οποία μοιράστηκε με τη Journal. Κάλεσε τον Τραμπ να καταστήσει την κινεζική στήριξη προς το Ιράν «κεντρικό θέμα» των συνομιλιών του με τον Σι.

Ο Τραμπ απέρριψε τις ανησυχίες σχετικά με την κινεζική στήριξη προς το Ιράν όταν ρωτήθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα αν θα έθετε το ζήτημα στον Σι. «Νομίζω ότι έχει συμπεριφερθεί αρκετά λογικά και κι εμείς συμπεριφερόμαστε αρκετά λογικά», είπε.

Την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα θα έχουν «μια πολύ ειλικρινή συζήτηση» στη σύνοδο κορυφής Σι–Τραμπ. «Θα μιλήσουμε για όλα όσα είναι σχετικά. Θα μιλήσουμε για όλα όσα είναι σημαντικά», είπε. «Η ιδέα ότι δεν θα επικοινωνούσαμε μαζί τους στο ανώτατο επίπεδο είναι ανεύθυνη».

Εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών δήλωσε ότι διατηρεί ενεργό δίαυλο επικοινωνίας με τους Κινέζους ομολόγους του και ότι δεν θα διστάσει να δράσει όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο. «Αυτή η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα στοχοποιήσει κακόβουλες δραστηριότητες που σχετίζονται με το Ιράν και εκμεταλλεύονται ή διέρχονται από τη δικαιοδοσία της Κίνας και θα συνεχίσει να το κάνει», δήλωσε ο εκπρόσωπος.

Ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει ότι εργάζεται επιθετικά για να διαταράξει και να τιμωρήσει οποιονδήποτε συναλλάσσεται με το ιρανικό καθεστώς.

Στηρίζοντας το Ιράν, το Πεκίνο ελπίζει να υπονομεύσει τη διπλωματική θέση της Ουάσινγκτον και να μειώσει τα αποθέματα αμερικανικών όπλων, αποδυναμώνοντάς την στρατιωτικά, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές. Ωστόσο, και η Κίνα είναι επιφυλακτική ως προς το να προχωρήσει υπερβολικά. Εκτιμά τις οικονομικές σχέσεις με την Αμερική και, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας στον κόσμο, πλήττεται εάν το πετρελαϊκό σοκ που προκαλείται από τη σύγκρουση παραταθεί, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές.

Αεροπορικές μεταφορές

Οι αποστολές προς το υπουργείο Άμυνας του Ιράν που εξετάστηκαν από τη Journal αποτελούν μέρος μιας απότομης αύξησης των πτήσεων με φορτία από την Κίνα προς το Ιράν φέτος. Η αεροπορική γέφυρα έχει καταστεί κρίσιμη οδός ανεφοδιασμού για τα προγράμματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, καθώς το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ αποκλείει το θαλάσσιο εμπόριο του Ιράν, σύμφωνα με ειδικούς σε θέματα άμυνας.

Οι αποστολές έχουν φτάσει στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ιμάμ Χομεϊνί της Τεχεράνης. Τα κιβώτια περιέχουν συσκευές εντοπισμού GPS, ηλεκτρικούς κινητήρες και εξαρτήματα κινητήρων αεροσκαφών, σύμφωνα με τα αρχεία των ιρανικών τελωνείων που παρασχέθηκαν από τη βάση δεδομένων εμπορίου ImportGenius.

Αρχεία από τον Ιανουάριο του 2025 έως το τέλος Ιουνίου του τρέχοντος έτους δείχνουν χιλιάδες αποστολές προς το υπουργείο Άμυνας του Ιράν και ιρανικές εταιρείες, με αντικείμενα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και άλλων όπλων. Πολλές από τις καταχωρίσεις φέρουν αναφορά στο «Άρθρο 119», μια διάταξη των ιρανικών τελωνειακών κανονισμών που παρέχει πλήρη απαλλαγή από δασμούς για εξοπλισμό οπλισμού και αμυντικές εισαγωγές.

Η Κίνα παρέχει οικονομική και στρατιωτική στήριξη στο Ιράν εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, οι δύο πλευρές εμβάθυναν τις σχέσεις τους αφού η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε το 2018 μια εκστρατεία «μέγιστης πίεσης», με στόχο να μηδενίσει τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου και να αναγκάσει το Ιράν να διαπραγματευτεί για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η εκστρατεία περιλάμβανε κυρώσεις κατά ξένων οντοτήτων που βοηθούσαν το Ιράν, αποκλείοντάς τες από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Απορρίπτοντας αυτούς τους κανόνες, η Τεχεράνη και το Πεκίνο υπέγραψαν το 2021 μια 25ετή στρατηγική συμφωνία. Η Κίνα έγινε ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ιρανικού πετρελαίου, αγοράζοντας πάνω από το 80% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας, σύμφωνα με Αμερικανούς νομοθέτες. Ένα περίπλοκο δίκτυο κινεζικών τραπεζών και εταιρειών-κελυφών στο Χονγκ Κονγκ εξελίχθηκε με σκοπό να βοηθήσει το Ιράν να παρακάμπτει τις κυρώσεις και να διατηρεί τη ροή του πετρελαίου, όπως έχει αναφέρει η Journal.

Το Χονγκ Κονγκ δήλωσε ότι εφαρμόζει τις κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών, αλλά όχι εκείνες που επιβάλλονται μονομερώς από μεμονωμένα κράτη, οι οποίες, σύμφωνα με το ίδιο, παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.

Κινέζοι εξαγωγείς προϊόντων διπλής χρήσης και ηλεκτρονικών άρχισαν επίσης να συμμετέχουν σε εμπορικές εκθέσεις στο Ιράν, μεταφράζοντας τα εταιρικά τους συνθήματα στα φαρσί, προκειμένου να αναπτύξουν τοπικές σχέσεις, σύμφωνα με ανάλυση αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από το Center for Strategic and International Studies στην Ουάσινγκτον.

Τα επόμενα χρόνια, κινεζικές εταιρείες παρήγαγαν για το Ιράν χημικά υλικά, όπως υπερχλωρικό νάτριο, το οποίο χρησιμοποιείται για την παρασκευή προωθητικού υλικού για βαλλιστικούς πυραύλους. Οι εξαγωγές αυτές έγιναν πιο σημαντικές για το Ιράν αφού το Ισραήλ κατέστρεψε σε μεγάλο βαθμό το πυραυλικό του πρόγραμμα σε επιθέσεις το 2024, αναγκάζοντας το καθεστώς να αναπληρώσει το οπλοστάσιό του.

Οι πωλήσεις έγιναν ευρέως γνωστές όταν η Journal και άλλα μέσα ενημέρωσης έγραψαν σχετικά το 2025. Αργότερα εκείνη τη χρονιά, αμερικανικές δυνάμεις έκαναν έφοδο σε πλοίο που μετέφερε εξαρτήματα διπλής χρήσης από την Κίνα προς το Ιράν, σηματοδοτώντας ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθούσε την κατάσταση.

Μία κινεζική εταιρεία που επιχείρησε να πουλήσει χημικά υλικά, η Haokun Energy, ενημέρωσε τον περασμένο Δεκέμβριο έναν εισαγωγέα προϊόντων για το Ιράν, ο οποίος βρισκόταν υπό κυρώσεις των ΗΠΑ, ότι οι εξαγωγές υπερχλωρικού νατρίου απαιτούσαν κυβερνητικές άδειες. Η εταιρεία ανέφερε ότι είχε συντονιστεί με τις κινεζικές αρχές «για να διεκπεραιώσει εμπιστευτικά μέρος των αδειών», σύμφωνα με επιστολή της Haokun που είδε η Journal.

Το υπουργείο Οικονομικών είχε προηγουμένως επιβάλει κυρώσεις στη Haokun και στον εισαγωγέα, επειδή βοηθούσαν το Ιράν να πουλά πετρέλαιο στην Κίνα. Η επιστολή του Δεκεμβρίου ανέφερε ότι η Haokun είχε ιδρύσει εταιρεία-κέλυφος με έδρα το Πεκίνο για τη συναλλαγή υπερχλωρικού νατρίου. Η Journal επιβεβαίωσε ότι η εταιρεία είχε ιδρυθεί λίγες εβδομάδες πριν από την ημερομηνία της επιστολής. Δεν κατέστη δυνατό να εξακριβωθεί αν η συμφωνία προχώρησε.

Υλικό για τα Shahed

Λίγες ημέρες πριν από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, τα ιρανικά τελωνειακά στοιχεία έδειξαν παράδοση 300 τόνων χημικών ενώσεων από την Κίνα προς το υπουργείο Άμυνας του Ιράν.

Μετά την έναρξη του πολέμου, το εμπόριο μεταξύ Ιράν και Κίνας κατέρρευσε αρχικά, σύμφωνα με τα ιρανικά τελωνειακά στοιχεία και την Kpler, εταιρεία ερευνών που παρακολουθεί τις μεταφορές πετρελαίου. Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο, έσφιξε ακόμη περισσότερο τον κλοιό.

Η Τεχεράνη απάντησε επεκτείνοντας τις αεροπορικές συνδέσεις μεταξύ Κίνας και Ιράν μέσω της Mahan Air, μιας ιρανικής αεροπορικής εταιρείας που υπόκειται σε αμερικανικές κυρώσεις και η οποία, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, έχει μεταφέρει για λογαριασμό του Ιράν μετρητά, όπλα και προσωπικό. Σύμφωνα με στοιχεία του FlightRadar24, η αεροπορική εταιρεία αύξησε τις πτήσεις από το Πεκίνο, τη Σαγκάη και την Γκουανγκζού προς την Τεχεράνη σε περίπου 27 την εβδομάδα έως τα τέλη Απριλίου, από τέσσερις την εβδομάδα στις αρχές Μαρτίου.

Οι αεροπορικές αποστολές προς το υπουργείο Άμυνας του Ιράν επιταχύνθηκαν, σύμφωνα με τα τελωνειακά στοιχεία. Η Mahan δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό.

Ερευνητές που παρακολουθούν το εμπόριο με το Ιράν λένε ότι οι αποστολές αφορούν ελάχιστα γνωστούς Κινέζους προμηθευτές που συνεργάζονται με Ιρανούς εισαγωγείς. Ορισμένα από τα εξαρτήματα που προσφέρονται είναι γνωστό ότι χρησιμοποιούνται για την κατασκευή μη επανδρωμένων αεροσκαφών Shahed, δήλωσε η Kate Koren, αναπληρώτρια διευθύντρια του οικονομικού προγράμματος του CSIS στην Ουάσινγκτον. Τα φθηνά αλλά θανατηφόρα ιρανικά drones έχουν προκαλέσει σημαντικές ζημιές σε αμερικανικές βάσεις.

Σε έκθεση που πρόκειται να δημοσιευθεί σύντομα, η Koren ανέφερε ότι εντόπισε αρκετές κινεζικές εταιρείες που είχαν διαφημίσει δημοσίως φέτος πωλήσεις ευαίσθητων ηλεκτρονικών εξαρτημάτων, συμπεριλαμβανομένων εξαρτημάτων που βρίσκονται στα Shahed.

Τον Μάιο, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέβαλε κυρώσεις σε εταιρείες από την Κίνα και το Χονγκ Κονγκ, οι οποίες, σύμφωνα με το υπουργείο, προσπαθούσαν να βοηθήσουν το Ιράν να αποκτήσει όπλα, μεταξύ άλλων φορητούς εκτοξευτές πυραύλων. Ένα βίντεο που δημοσιεύθηκε εκείνον τον μήνα από το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), έδειχνε μέλη της πολιτοφυλακής να εκπαιδεύονται στη χρήση των εκτοξευτών πυραύλων, γνωστών ως MANPADS, για την κατάρριψη αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών.

Το Ιράν διαθέτει σήμερα MANPADS που κατασκευάζει στο εσωτερικό της χώρας, βασισμένα σε παλαιότερες κινεζικές εκδόσεις, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ίδιους πρώην αξιωματούχους, Ιρανοί αξιωματούχοι επιθυμούν πρόσβαση στα πιο σύγχρονα μοντέλα της Κίνας, τα οποία είναι πιο αποτελεσματικά.

Τις επόμενες εβδομάδες, Αμερικανοί αξιωματούχοι επέβαλαν κυρώσεις σε περισσότερα κινεζικά φυσικά και νομικά πρόσωπα για την προμήθεια όπλων προς τον ιρανικό στρατό και τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ένα από τα δίκτυα προμηθειών προσπάθησε να αγοράσει MANPADS για το Κέντρο Συνεργασίας Καινοτομίας και Τεχνολογίας του Ιράν, το οποίο εργάζεται για την προσαρμογή όπλων ξένης κατασκευής ώστε να μπορούν να παράγονται εγχώρια.

Το δίκτυο προσπάθησε να παραδώσει τα MANPADS στο Ιράν μέσω της Λευκορωσίας, προκειμένου να αποκρύψει τον Ιρανό τελικό χρήστη, αλλά η προσπάθεια δεν ήταν επιτυχής, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.

«Τους εμπιστεύομαι»

Στις 17 Ιουνίου, οι ΗΠΑ και το Ιράν υπέγραψαν εκεχειρία διάρκειας 60 ημερών. Λίγες ημέρες αργότερα, τα ιρανικά τελωνεία κατέγραψαν αεροπορικές αποστολές από την Κίνα με ηλεκτρονικά εξαρτήματα αξίας άνω των 6 εκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, χρησιμοποιούνται για διάφορους στρατιωτικούς σκοπούς, μεταξύ άλλων σε μονάδες ελέγχου πτήσης για όπλα ακριβείας.

Τον Ιούλιο, οι ΗΠΑ επέβαλαν νέες κυρώσεις σε φυσικά και νομικά πρόσωπα που συνεργάζονταν με τη Mahan Air, μεταξύ των οποίων και μια εταιρεία με έδρα την Κίνα, την οποία οι ΗΠΑ κατηγόρησαν ότι λειτουργούσε ως εμπορικός αντιπρόσωπος της αεροπορικής εταιρείας, συντονίζοντας τη μεταφορά ηλεκτρονικών εξαρτημάτων. Εκείνον τον μήνα, οι ΗΠΑ επέβαλαν περισσότερες από 100 επιπλέον κυρώσεις.

Ωστόσο, στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης βάθαιναν οι διαφωνίες σχετικά με το πόσο έντονα θα έπρεπε να ασκηθεί πίεση στην Κίνα.

Ο υπουργός Άμυνας Pete Hegseth δήλωσε σε νομοθέτες τον Ιούλιο ότι η Κίνα, μαζί με τη Ρωσία, παρείχε στο Ιράν στήριξη «σε διαφορετικά επίπεδα».

Λίγες ημέρες αργότερα, ο Trump αντέδρασε. «Δεν ξέρω αν παρέχουν στήριξη», είπε, επιμένοντας ότι ο Xi τον είχε διαβεβαιώσει προσωπικά πως η Κίνα δεν θα παρείχε όπλα στο Ιράν.

«Τους εμπιστεύομαι», είπε αναφερόμενος στον Xi και στον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin. «Μπορεί να κάνουν κάποια πράγματα. Αλλά μέχρι στιγμής, τουλάχιστον, δεν ήταν κάτι σημαντικό».

Την ίδια εβδομάδα, μετά τη συνάντησή του με τον Κινέζο υπουργό Εξωτερικών Wang Yi στη Μανίλα, ο Rubio δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «τίποτα από όσα έχει κάνει η Κίνα δεν έχει αλλάξει με οποιονδήποτε τρόπο την πορεία» της σύγκρουσης. Το Πεκίνο, είπε, είχε σε ορισμένες περιπτώσεις δείξει «αρκετά καλή συνεργασία».

Στο παρασκήνιο, Αμερικανοί αξιωματούχοι προσπαθούσαν να αυξήσουν την πίεση σχετικά με τη στήριξη προς το Ιράν που συνδεόταν με την Κίνα. Σε μία περίπτωση, Αμερικανοί αξιωματούχοι εντόπισαν πωλήσεις πετροχημικών προϊόντων από το Ιράν προς την Αίγυπτο, οι οποίες πληρώνονταν σε αμερικανικά δολάρια, παραβιάζοντας τις αμερικανικές κυρώσεις.

Οι συναλλαγές πραγματοποιούνταν μέσω του υποκαταστήματος της Banque Misr στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μιας αιγυπτιακής κρατικής τράπεζας, σύμφωνα με αρκετά άτομα που είχαν γνώση των συναλλαγών. Οι αρμόδιες αρχές του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών έστειλαν προειδοποιήσεις στην τράπεζα να σταματήσει, ανέφεραν τα ίδια άτομα.

Αντί γι’ αυτό, η Banque Misr μετέφερε τις πληρωμές στο κινεζικό νόμισμα, το γουάν. Οι συναλλαγές επρόκειτο να εκκαθαρίζονται μέσω του Cross-Border Interbank Payment System, ενός κινεζικού χρηματοπιστωτικού δικτύου στο οποίο οι συναλλαγές είναι δυσκολότερο να εντοπιστούν από τις αμερικανικές αρχές, σύμφωνα με τα ίδια άτομα.

Τα σχέδια τελικά απέτυχαν, καθώς οι Αμερικανοί αξιωματούχοι πληροφορήθηκαν την ύπαρξή τους και εξέφρασαν την αποδοκιμασία τους σε Αιγύπτιους αξιωματούχους, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Στη συνέχεια, το υπουργείο Οικονομικών στράφηκε εναντίον της Banque Misr, χαρακτηρίζοντας το υποκατάστημά της στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα «κρίσιμο κόμβο» για τις οικονομικές δραστηριότητες της Τεχεράνης και κινήθηκε για να περιορίσει την πρόσβασή του σε αμερικανικά δολάρια.

Το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών και η Banque Misr δήλωσαν ότι επικοινωνούσαν με τις αμερικανικές αρχές σχετικά με τις κατηγορίες του υπουργείου Οικονομικών. Η Banque Misr πρόσθεσε ότι σέβεται «τα σχετικά κανονιστικά και νομικά πλαίσια».

Το περιστατικό δημιούργησε ένταση μεταξύ Κίνας και Αιγύπτου, καθώς το Πεκίνο υποψιαζόταν ότι Αιγύπτιοι αξιωματούχοι είχαν μοιραστεί πληροφορίες με τους Αμερικανούς, σύμφωνα με άτομα που γνώριζαν τις λεπτομέρειες. Ο ίδιος ο Xi έθεσε το ζήτημα σε συνάντηση κορυφής με τον πρόεδρο της Αιγύπτου στο Κάιρο νωρίτερα αυτόν τον μήνα, πρόσθεσε ένα από τα άτομα.

Δορυφορικές εικόνες

Ορισμένοι αξιωματούχοι του Τραμπ και αξιωματούχοι των υπηρεσιών εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ εξακολουθούσαν να θεωρούν ότι οι ΗΠΑ δεν έκαναν αρκετά.

Οι ανησυχίες εντάθηκαν αφού Αμερικανοί αξιωματούχοι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το Ιράν είχε χρησιμοποιήσει κινεζικές δορυφορικές εικόνες πριν και μετά την επίθεση της 17ης Ιουλίου, κατά την οποία σκοτώθηκαν τρεις Αμερικανοί στρατιώτες, συνδέοντας άμεσα τις εικόνες με την επίθεση. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε ήδη επιβάλει κυρώσεις, τον Μάιο, σε τρεις κινεζικές εταιρείες δορυφορικής απεικόνισης, επειδή παρείχαν δεδομένα που, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, θα μπορούσαν να βοηθήσουν το Ιράν να στοχοποιήσει αμερικανικές δυνάμεις.

Στα τέλη Αυγούστου, ο Τραμπ και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ξεκίνησαν την «Επιχείρηση Οικονομικός Απόκληρος» (“Operation Economic Outcast”), ένα πρόγραμμα με στόχο να «κόψει κάθε οικονομική γραμμή ζωής» που στηρίζει το ιρανικό καθεστώς.

Οι ΗΠΑ επέβαλαν επιπλέον κυρώσεις σε ένα πετρελαιοφόρο κινεζικής ιδιοκτησίας που μετέφερε ιρανικό πετρέλαιο, καθώς και σε ένα δίκτυο κινεζικών εταιρειών και φυσικών προσώπων που βοήθησαν το Ιράν να αποκτήσει κρίσιμα εξαρτήματα. Ωστόσο, δεν στοχοποιήθηκαν μεγάλες κινεζικές εταιρείες.

Όταν δημοσιογράφοι ρώτησαν δύο φορές τον Μπέσεντ αν η κυβέρνηση θα ενίσχυε τις κυρώσεις κατά κινεζικών τραπεζών και επιχειρήσεων, ο Μπέσεντ απέφυγε να κατονομάσει ειδικά την Κίνα, λέγοντας ότι «κάθε χώρα» θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει αμερικανικές κυρώσεις.

Παρότι ο αμερικανικός αποκλεισμός έχει καταστήσει πολύ δυσκολότερη την εξαγωγή πετρελαίου από το Ιράν, μέρος του πετρελαίου εξακολουθεί να καταλήγει στην Κίνα. Περίπου τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια παραδόθηκαν στην Κίνα την εβδομάδα μετά την έναρξη της «Επιχείρησης Οικονομικός Απόκληρος», σύμφωνα με υπολογισμούς της Kpler.

Στο μεταξύ, η Mahan Air πραγματοποίησε 39 πτήσεις από την Κίνα προς το Ιράν την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, αριθμός διπλάσιος από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με το FlightRadar24.

Πολλές από τις πτήσεις φαίνεται να αφορούν αποκλειστικά τη μεταφορά φορτίου και όχι επιβατών. Για παράδειγμα, πολλές από τις πτήσεις που καταγράφηκαν από το FlightRadar24 στις αρχές Σεπτεμβρίου δεν ήταν διαθέσιμες για κράτηση μέσω της ιστοσελίδας της αεροπορικής εταιρείας.

Την περασμένη εβδομάδα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης που συνδέονται με το κράτος ανέφεραν ότι η Mahan θα ανέστειλε τις πτήσεις προς το Ομάν και την Τουρκία. Ωστόσο, η αεροπορική εταιρεία συνεχίζει να πραγματοποιεί πτήσεις προς την Κίνα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί το ντίζελ «χτυπά» την Ευρώπη πιο σκληρά από τη βενζίνη
• Drive Your Legacy #TheAllies: Τι σημαίνει να είσαι σύμμαχος;
• Το «κρυφό» κόστος της βενζίνης – Οι φόροι ξεπερνούν την αξία του καυσίμου
• Στις 9 Οκτωβρίου το πρώτο Fortune Greece & Cyprus Roundtable στη Λευκωσία