Social media: Όριο ηλικίας 15 ετών από το 2027 – Τι αλλάζει στην Ελλάδα και τι προβλέπει το EU KIDS Act

• Η ελληνική ρύθμιση προβλέπει όριο ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση στα social media, με εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
• Οι πλατφόρμες θα πρέπει να χρησιμοποιούν αξιόπιστες και αναλογικές μεθόδους επαλήθευσης ηλικίας, χωρίς να είναι υποχρεωτική αποκλειστικά η χρήση του Kids.gov.gr Wallet.
• Το EU KIDS Act πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, καλύπτοντας εκτός από social media και video platforms, online games, app stores, AI companions και chatbots.

Νέους κανόνες για την πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φέρνει η Ελλάδα από το 2027, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί ένα ακόμη ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Η ελληνική κυβέρνηση προχωρά στη νομοθετική θέσπιση ορίου ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση στα social media, με ημερομηνία έναρξης εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027. Το μέτρο εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον και προβλέπει ότι την κύρια ευθύνη για την επαλήθευση της ηλικίας θα έχουν οι ίδιες οι πλατφόρμες.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει το EU KIDS Act, μια πρόταση Κανονισμού που επιχειρεί να δημιουργήσει ενιαίους κανόνες για όλη την ΕΕ και να επεκτείνει την προστασία πολύ πέρα από τα παραδοσιακά κοινωνικά δίκτυα.

Τι προβλέπει η ελληνική ρύθμιση

Η βασική αλλαγή είναι ότι παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που εμπίπτουν στο νέο πλαίσιο.

Η εφαρμογή έχει προγραμματιστεί για την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ το ηλικιακό όριο εντάσσεται στον ελληνικό εφαρμοστικό νόμο του Digital Services Act (DSA).

Για τους σκοπούς εφαρμογής της ρύθμισης, η ηλικία υπολογίζεται με βάση το έτος γέννησης. Έτσι, για παράδειγμα, παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2012 αντιμετωπίζονται ως η ηλικιακή ομάδα που συμπληρώνει τα 15 μέσα στο 2027.

Πώς θα γίνεται η επαλήθευση ηλικίας

Η νέα ρύθμιση δεν προβλέπει ότι ο χρήστης θα πρέπει υποχρεωτικά να χρησιμοποιεί μία και μοναδική εφαρμογή.

Οι πλατφόρμες θα πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές μεθόδους επαλήθευσης ηλικίας, με στόχο να συλλέγονται όσο το δυνατόν λιγότερα προσωπικά δεδομένα και να προστατεύεται η ιδιωτικότητα των χρηστών.

Το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεδειγμένα εργαλεία, αλλά η χρήση τους δεν καθίσταται αποκλειστικά υποχρεωτική.

Οι πλατφόρμες μπορούν να χρησιμοποιήσουν και άλλες ισοδύναμες λύσεις, αρκεί να συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.

Δεν θα χρειάζεται η πλατφόρμα να γνωρίζει ποιος είσαι

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η λογική της επαλήθευσης ηλικίας βασίζεται στην αρχή της ελαχιστοποίησης δεδομένων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναπτύξει λύση age verification που επιτρέπει σε μια πλατφόρμα να γνωρίζει μόνο εάν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο, χωρίς να λαμβάνει πλήρη στοιχεία ταυτότητας.

Το ευρωπαϊκό μοντέλο προβλέπει τεχνολογίες προστασίας ιδιωτικότητας ώστε η πλατφόρμα να μην αποκτά πρόσβαση σε έγγραφα ταυτότητας, ακριβή ημερομηνία γέννησης ή άλλα περιττά προσωπικά δεδομένα.

Τι είναι το EU KIDS Act

Η ευρωπαϊκή πρόταση έχει πολύ μεγαλύτερο εύρος από την ελληνική ρύθμιση.

Το EU KIDS Act – Keeping Internet Digital Spaces Accountable and Trustworthy προβλέπει κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας ανηλίκων για υπηρεσίες όπως:

• social media,
• πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο,
• online games,
• app stores,
• AI companions,
• γενικούς AI chatbots και ψηφιακούς βοηθούς.

Η πρόταση στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: ηλικιακούς περιορισμούς, safety by design, αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας και ισχυρότερο μηχανισμό εφαρμογής και ελέγχου.

Τι ισχύει για παιδιά κάτω των 13 ετών

Το ευρωπαϊκό σχέδιο προβλέπει ότι παιδιά κάτω των 13 ετών δεν θα μπορούν να διαθέτουν λογαριασμό social media.

Θα μπορούν, ωστόσο, να χρησιμοποιούν ορισμένες υπηρεσίες κατάλληλες για παιδιά, όπως πλατφόρμες βίντεο, μέσω λογαριασμού που θα διαχειρίζεται γονέας ή κηδεμόνας.

Τι θα συμβαίνει από τα 13 έως τα 15

Για ηλικίες 13 έως κάτω των 15 ετών, το EU KIDS Act εισάγει την έννοια του mini account.

Ο λογαριασμός θα δημιουργείται και θα εποπτεύεται από γονέα ή κηδεμόνα και θα διαθέτει περιορισμένες λειτουργίες.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται δυνατότητα:

• ημερήσιου ορίου χρήσης έως μία ώρα,
• γονικής έγκρισης νέων επαφών,
• αυστηρότερων ρυθμίσεων ιδιωτικότητας,
• περιορισμού λειτουργιών που ενθαρρύνουν υπερβολική χρήση.

Από την ηλικία των 15 ετών, ο ανήλικος θα μπορεί, σύμφωνα με την πρόταση, να δημιουργεί και να διαχειρίζεται δικό του αυτόνομο λογαριασμό social media.

Τέλος στο infinite scroll και στις «εθιστικές» λειτουργίες για ανηλίκους

Η ευρωπαϊκή πρόταση δεν περιορίζεται στα ηλικιακά όρια.

Οι υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται από ανηλίκους θα πρέπει να σχεδιάζονται εξαρχής με ενισχυμένες δικλείδες ασφαλείας.

Μεταξύ άλλων, προβλέπονται περιορισμοί σε λειτουργίες όπως:

• το infinite scroll χωρίς σημεία διακοπής,
• μηχανισμοί ανταμοιβής που ενθαρρύνουν υπερβολική χρήση,
• push notifications κατά τις ώρες ύπνου,
• ανεπιθύμητη επικοινωνία από αγνώστους,
• προφίλ ανηλίκων που είναι δημόσια από προεπιλογή.

Τα προφίλ των ανηλίκων θα πρέπει να είναι private by default, ενώ οι χρήστες θα έχουν ευκολότερα εργαλεία για block, mute και έλεγχο των προτάσεων περιεχομένου.

Ειδικοί κανόνες για AI companions και chatbots

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Το EU KIDS Act καλύπτει AI companions και chatbots, προβλέποντας ότι δεν θα πρέπει να σχεδιάζονται με τρόπο που δημιουργεί συναισθηματική εξάρτηση των παιδιών από το σύστημα.

Για ανήλικους χρήστες, οι συγκεκριμένες υπηρεσίες θα πρέπει κατά κανόνα να είναι απενεργοποιημένες εξ ορισμού, ενώ θα ισχύουν πρόσθετες υποχρεώσεις αξιολόγησης κινδύνου.

Ποιος θα έχει την ευθύνη

Κεντρική αρχή τόσο της ελληνικής όσο και της ευρωπαϊκής προσέγγισης είναι ότι η βασική ευθύνη δεν μεταφέρεται αποκλειστικά στους γονείς.

Οι ίδιες οι πλατφόρμες και οι πάροχοι υπηρεσιών θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι εφαρμόζουν τους κανόνες, τα ηλικιακά όρια και τα μέτρα προστασίας.

Στο EU KIDS Act, οι πολύ μεγάλες online πλατφόρμες θα πρέπει να υποβάλλουν σχέδιο συμμόρφωσης και να υποβάλλονται σε ανεξάρτητο έλεγχο με δικά τους έξοδα.

Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει μάλιστα ότι τα πρόστιμα για παραβάσεις μπορούν να φτάσουν έως το 6% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του παρόχου.

Τι αλλάζει πρακτικά από την 1η Ιανουαρίου 2027 στην Ελλάδα

Η εφαρμογή δεν σημαίνει ότι την πρώτη ημέρα του 2027 οι ελληνικές αρχές θα «κλείσουν» μαζικά λογαριασμούς ή πλατφόρμες.

Για τις μεγάλες πλατφόρμες, ο βασικός μηχανισμός εποπτείας παραμένει ευρωπαϊκός μέσω του DSA.

Οι ελληνικές αρχές θα μπορούν να εντοπίζουν παραβάσεις και να ενεργοποιούν τους προβλεπόμενους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Δύο πλαίσια με διαφορετική εμβέλεια

Η ουσιαστική διαφορά είναι ότι η ελληνική πρωτοβουλία επικεντρώνεται ειδικά στην πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το EU KIDS Act επιχειρεί να δημιουργήσει έναν συνολικό κώδικα προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό οικοσύστημα.

Η ελληνική ρύθμιση έχει ως σημείο αναφοράς την 1η Ιανουαρίου 2027.

Το EU KIDS Act, από την άλλη, βρίσκεται ακόμη στη νομοθετική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρόταση στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, όμως η τελική μορφή και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του θα εξαρτηθούν από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Καύσιμα, servicers, 120 δόσεις: Οι 3+1 παρεμβάσεις που ανακοίνωσε ο Μητσοτάκης από το υπουργικό
• Ενεργειακή κρίση: Η ΕΕ πλήρωσε 100 δισ. ευρώ παραπάνω για την ίδια ποσότητα ενέργειας
• Σπίτι μου 3: Πόσα σπίτια «χωρούν» στο νέο πρόγραμμα