Η επίσκεψη Ρούμπιο και οι επιλογές της Αθήνας

Ο Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Αθήνα την Τρίτη για να επιβεβαιώσει τη στενή σχέση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών. Έρχεται επίσης σε μια στιγμή που η γεωπολιτική αξία της Ελλάδας έχει αυξηθεί και μαζί της έχουν αυξηθεί και οι αμερικανικές απαιτήσεις από την Αθήνα.

Ο έκτος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ θα έχει στην ατζέντα του την άμυνα, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια. Πίσω όμως από τα διπλωματικά ανακοινωθέντα υπάρχει ένα πιο ενδιαφέρον ερώτημα: τι φέρνει ο Ρούμπιο στην Αθήνα και, κυρίως, τι θα ζητήσει σε αντάλλαγμα;

Το πρώτο «δώρο» είναι γεωπολιτικό. Η Ελλάδα έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να μετατραπεί από χώρα της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ σε έναν από τους βασικούς κόμβους της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή. Η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη και οι υπόλοιπες αμερικανικές υποδομές έχουν μεν διμερή σημασία, όμως εντάσσονται και σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για την Ανατολική Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και την ανατολική πτέρυγα της Ευρώπης. Υπό αυτή την έννοια η Ελλάδα αναγνωρίζεται πλέον σαφώς ως ένας προβλέψιμος κι αξιόπιστος πυλώνας σταθερότητα στην περιοχή.

Το δεύτερο «δώρο» είναι αμυντικό. Η Ελλάδα έχει ήδη μπει στον στενό κύκλο των χωρών που αποκτούν τα αμερικανικά F-35 με τα πρώτα να φτάνουν τα επόμενα δυο χρόνια, ενώ η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών έχει αποκτήσει βάθος που πριν από μία δεκαετία θα ήταν δύσκολο να προβλεφθεί.

Το τρίτο «δώρο» είναι ίσως και το πιο σημαντικό για την επόμενη δεκαετία: η ενέργεια. Η Ελλάδα φιλοδοξεί να γίνει ενεργειακή πύλη για τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Το αμερικανικό LNG, ο Κάθετος Διάδρομος, οι υποδομές φυσικού αερίου και οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις δημιουργούν ένα πλέγμα συμφερόντων στο οποίο η Αθήνα μπορεί να αποκτήσει ρόλο πολύ μεγαλύτερο από το μέγεθος της οικονομίας της. Και για την Ουάσιγκτον βέβαια η ενεργειακή εξίσωση έχει μεγάλη γεωπολιτική σημασία. Κάθε υποδομή που περιορίζει την εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία και ενισχύει την παρουσία αμερικανικών ενεργειακών προϊόντων εξυπηρετεί ταυτόχρονα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα.

Και κάπου εδώ τελειώνουν τα «δώρα» και αρχίζουν τα ανταλλάγματα.Η Ουάσιγκτον θέλει μια Ελλάδα που θα λειτουργεί ως ενεργειακός και στρατιωτικός κόμβος. Θέλει υποδομές, διευκολύνσεις και πολιτική αξιοπιστία. Θέλει επίσης την Αθήνα παρούσα στις μεγάλες περιφερειακές κρίσεις, από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή. Και φυσικά υπάρχει η Τουρκία.

Η Αθήνα θα ήθελε να ακούσει από τον Ρούμπιο ότι η Ουάσιγκτον αντιλαμβάνεται τις ελληνικές ανησυχίες στην Ανατολική Μεσόγειο, ωστόσο για την αμερικανική πλευρά η ανάγκη για μια Τουρκία που θα παραμένει μέσα στη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας είναι επιτακτική, ενώ η συναντίληψη και ο αμοιβαίος θαυμασμός Τραμπ κι Ερντογάν δυσκολεύει κάθε προσπάθεια προνομιακής μεταχείρισης της Αθήνας. Ωστόσο είναι σαφές πως η Ελλάδα έχει πλέον μεγαλύτερη στρατηγική αξία για τις Ηνωμένες Πολιτείες από ό,τι είχε στο παρελθόν. Κι αυτό που γίνεται πλέον κατανοητό είναι πως η Ουάσιγκτον δεν επενδύει στην Ελλάδα από φιλανθρωπία, αλλά επειδή η Ελλάδα της είναι χρήσιμη. Και το πραγματικό στοίχημα για την Αθήνα είναι να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει αυτή τη χρησιμότητα σε εθνικό πλεονέκτημα, χωρίς να γίνει απλώς ο πιο πρόθυμος εταίρος της αμερικανικής στρατηγικής στην περιοχή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Η βία γεννά βία. Και πρέπει πάση θυσία να την ξορκίσουμε.
• Οι φθινοπωρινές αποφάσεις και η στρατηγική της μίας Κυριακής
• Πολιτικό Σκηνικό: Νέα Δεδομένα, ίδιο ζητούμενο