Η αλήθεια για το αμερικανικό χρέος των 40 τρισ. δολαρίων: Γιατί η ανάπτυξη και η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αρκούν

• Δημοσιονομικό αδιέξοδο στις ΗΠΑ: Το αμερικανικό ακαθάριστο χρέος έφτασε τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια, με το δημόσιο χρέος να αγγίζει το 100% του ΑΕΠ.
• Πρόβλεψη για το 2036: Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) εκτιμά ότι ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ θα σκαρφαλώσει στο 120%.
• Τα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης: Η παραγωγικότητα λόγω AI δεν επαρκεί για να σταθεροποιήσει τη δημοσιονομική τροχιά χωρίς πολιτικές αποφάσεις για φόρους και δαπάνες.
• Ο φαύλος κύκλος των επιτοκίων: Η αύξηση των επιτοκίων επιβαρύνει το έλλειμμα και πυροδοτεί ένα επικίνδυνο «τουρμπισμένο» δημοσιονομικό σπιράλ.

Ο διευθυντής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), Phillip Swagel, δήλωσε ότι η ταχύτερη οικονομική ανάπτυξη είναι αμφίβολο να κρατήσει υπό έλεγχο το αμερικανικό χρέος, ακόμη και αν το ΑΕΠ αναπτυχθεί με περισσότερο από το διπλάσιο του τρέχοντος ρυθμού του.

Το ακαθάριστο χρέος ανέρχεται πλέον σε 40 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το δημόσιο χρέος βρίσκεται στο 100% του ΑΕΠ. Μόνο για διατηρηθεί αυτός ο δείκτης σταθερός, πόσο μάλλον για να μειωθεί, θα απαιτείτο μια τεράστια, διαρκής οικονομική άνθηση. Για την ώρα, το CBO βλέπει τον δείκτη χρέους προς ΑΕΠ να εκτοξεύεται στο 120% έως το 2036.

Κατά τη διάρκεια συνεδρίου της Fed της Μινεάπολης, ο Swagel ανέφερε ότι η ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη θα βοηθήσει φέρνοντας περισσότερα έσοδα για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Οι ομοσπονδιακές δαπάνες ενισχύουν επίσης την ανάπτυξη, γεγονός που αυξάνει τους μισθούς, οι οποίοι με τη σειρά τους επηρεάζουν τις δαπάνες για παροχές Κοινωνικής Ασφάλισης. Μια εύρωστη οικονομία τείνει επίσης να ωθεί τα επιτόκια υψηλότερα, κάτι που προσθέτει στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Έτσι, η ανάπτυξη θα βοηθήσει, αλλά δεν είναι πιθανό ότι μπορεί από μόνη της να σταθεροποιήσει τη δημοσιονομική τροχιά, αφήνοντας ως μόνη επιλογή τις αλλαγές στα έσοδα και τις αλλαγές στις δαπάνες, οι οποίες αποτελούν εγγενώς πολιτικές επιλογές.

Ο πρόεδρος της Fed της Μινεάπολης, Neel Kashkari, ρώτησε αν η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) μπορεί να βοηθήσει στην υπερτροφοδότηση της οικονομικής ανάπτυξης. Ο Swagel απάντησε ότι το CBO έχει εντοπίσει αύξηση στη συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής, η οποία μετρά την αποδοτικότητα της εργασίας, του κεφαλαίου και άλλων εισροών.

Η επόμενη δέσμη οικονομικών προβλέψεων του CBO στις αρχές του επόμενου έτους θα ενσωματώσει τις εκτιμήσεις του για το AI, με τη μελλοντική ανάπτυξη να αναμένεται ισχυρότερη. Ωστόσο, το προϋπολογιστικό έλλειμμα είναι τόσο βαθύ που ακόμη και η επιπλέον ανάπτυξη μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν θα είναι αρκούντως επαρκής.

Όταν ο Kashkari ρώτησε πόσο ταχύτερη θα έπρεπε να είναι η ανάπτυξη για να σταθεροποιηθεί το χρέος, ο Swagel υπολόγισε κατά προσέγγιση ότι, με υποτιθέμενα επιτόκια 4%-5%, η ονομαστική ανάπτυξη του ΑΕΠ θα έπρεπε να φτάσει το 7%-8% και η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ το 5%-6%. Αυτό είναι πάνω από το διπλάσιο του τελευταίου ρυθμού πραγματικού ΑΕΠ 2,2% στο δεύτερο τρίμηνο, ενώ ακόμη και οι πιο αισιόδοξες προβλέψεις της Wall Street τοποθετούν την ανάπτυξη του ΑΕΠ για το σύνολο του έτους στο 2,5%.

Οι πρόχειροι αυτοί υπολογισμοί ξεπερνούν κατά πολύ όσα δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent, ο οποίος σημείωσε ότι με ανάπτυξη 3% η χώρα μπορεί να ξεπεράσει το πρόβλημα, εκτιμώντας ότι η υποκείμενη οικονομία είναι πολύ ισχυρή και επαναταχύνεται.

Την ίδια στιγμή, άλλες εκτιμήσεις τοποθετούνται ενδιάμεσα. Σύμφωνα με το Penn Wharton Budget Model, η ανάπτυξη θα έπρεπε να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3,5%-4% σε βάθος δεκαετίας για να διατηρηθεί ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ.

Ο Swagel σημείωσε επίσης ότι ένα οικονομικό σοκ που θα αύξανε ξαφνικά τα επιτόκια θα πυροδοτούσε έναν φαύλο δημοσιονομικό κύκλο, λειτουργώντας σαν «τουρμπίνα», όπου το σοκ επιτοκίων τροφοδοτεί το έλλειμμα, το έλλειμμα τροφοδοτεί το χρέος και αυτό επιστρέφει πίσω στα επιτόκια.

Μέχρι στιγμής, η αγορά ομολόγων απορροφά όλο το χρέος που εκδίδει το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών για τη χρηματοδότηση του ελλείμματος, αλλά οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις έχουν αυξηθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 24 ετών.

Αυτό οφείλεται εν μέρει στην ισχυρή οικονομία, τις προσδοκίες για αυξήσεις επιτοκίων από τη Fed, τις υψηλές τιμές πετρελαίου που διατηρούν τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα, αλλά και στον καταιγισμό χρέους από τις εταιρείες AI (hyperscalers) που ανταγωνίζονται για ζήτηση στην αγορά ομολόγων.

Ωστόσο, η τεράστια κλίμακα του αμερικανικού χρέους αποτελεί επίσης καθοριστικό παράγοντα. Αν και προς το παρόν η επίπτωση φαίνεται μικρή —με αύξηση 1 ποσοστιαίας μονάδας στον δείκτη χρέους να οδηγεί σε αύξηση 0,015 ποσοστιαίας μονάδας στα μακροπρόθεσμα επιτόκια— η συνολική δημοσιονομική τροχιά παραμένει εξαιρετικά απαιτητική, συσσωρεύοντας πιέσεις που τροφοδοτούν εκ νέου τα ελλείμματα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Formula 1: Η Moët Hennessy φέρνει σαμπάνια χωρίς αλκοόλ
• Ο Μπραντ Πιτ το… τερματίζει στο box office με την «F1» – Κοντά στα 500 εκατ. δολάρια οι εισπράξεις
• Formula 1: Εκτοξεύθηκαν τα ενοίκια στη Μαδρίτη – Έως 20.000 ευρώ για λίγες ημέρες κοντά στην πίστα