120 δόσεις ή εξωδικαστικός; Οι διαφορές που αλλάζουν τον λογαριασμό των οφειλετών

Περισσότερο χρόνο για την αποπληρωμή παλαιών χρεών προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία προσφέρει το νέο πλαίσιο των έως 120 δόσεων, δίνοντας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις τη δυνατότητα να περιορίσουν τη μηνιαία επιβάρυνσή τους. Η πρόσβαση, ωστόσο, συνδέεται με συγκεκριμένες ημερομηνίες και με το καθεστώς στο οποίο βρίσκονταν οι οφειλές.

Παράλληλα, οι παρεμβάσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό και στις σχέσεις δανειοληπτών με τράπεζες και servicers διευρύνουν τις επιλογές διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους. Για τον οφειλέτη, το κρίσιμο ζήτημα είναι ποια διαδικασία καλύπτει τις υποχρεώσεις του και ποια μηνιαία καταβολή μπορεί να εξυπηρετεί σταθερά.

Ποια χρέη μπορούν να μπουν στις 120 δόσεις

Σύμφωνα με το πλαίσιο που έχει ανακοινώσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η ρύθμιση αφορά οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 και δεν βρίσκονταν σε ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων προβλέπεται έως τις 30 Ιουνίου 2027, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ και επιτόκιο 5,84%. Οι 120 δόσεις αποτελούν το ανώτατο όριο αποπληρωμής.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση ανάμεσα στην ημερομηνία βεβαίωσης μιας οφειλής και στην ημερομηνία που έγινε ληξιπρόθεσμη. Ένα χρέος που βεβαιώθηκε μέσα στο 2024, αλλά έπρεπε να πληρωθεί το 2025, δεν καλύπτεται από το συγκεκριμένο χρονικό όριο.

Η ειδική πρόβλεψη για όσους πληρώνουν 72 δόσεις

Για όσους έχουν υπαχθεί στη συγκεκριμένη ρύθμιση των 72 δόσεων, προβλέπεται δυνατότητα μετάβασης στο νέο σχήμα, κατόπιν αίτησης. Πρόκειται για ειδική πρόβλεψη, η οποία δεν συνεπάγεται γενικό δικαίωμα μεταφοράς από κάθε ενεργή ρύθμιση, όπως η πάγια των 24 δόσεων.

Η επιμήκυνση μπορεί να μειώσει το ποσό που απαιτείται κάθε μήνα, αφήνοντας μεγαλύτερο περιθώριο για τις υπόλοιπες υποχρεώσεις. Η αξιολόγηση, πάντως, χρειάζεται να περιλαμβάνει και τη διάρκεια αποπληρωμής και το συνολικό κόστος των τόκων.

Πότε αποκτά μεγαλύτερη σημασία ο εξωδικαστικός

Το είδος των πιστωτών αποτελεί βασική διαφορά ανάμεσα στις δύο επιλογές. Οι 120 δόσεις αφορούν χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Ο εξωδικαστικός επιτρέπει ευρύτερη αντιμετώπιση υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων οφειλών προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Έτσι, για κάποιον που έχει ταυτόχρονα φορολογικά χρέη, ασφαλιστικές εκκρεμότητες και δάνειο σε καθυστέρηση, η συνολική εικόνα των οφειλών του αποκτά καθοριστική σημασία. Η ρύθμιση μόνο ενός μέρους τους μπορεί να αφήνει σημαντική μηνιαία επιβάρυνση από τα υπόλοιπα.

Στο σκέλος του κόστους, το υπουργείο ανακοίνωσε επιπλέον σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης στον εξωδικαστικό, για οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς συγκεκριμένων κατηγοριών δανειοληπτών: των ευάλωτων με σχετική βεβαίωση και όσων πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια επιλεξιμότητας. Η παρέμβαση αφορά καταβολές από 1η Δεκεμβρίου 2026.

Προκαταβολές έως 15% και προθεσμίες στις διαπραγματεύσεις

Ξεχωριστό σκέλος των παρεμβάσεων αφορά τις διμερείς ρυθμίσεις με πιστωτές. Το νέο πλαίσιο προβλέπει απάντηση εντός τριών μηνών και ολοκλήρωση της διαδικασίας το αργότερο σε έξι μήνες, ενώ η προκαταβολή δεν μπορεί να υπερβαίνει το 15% της οφειλής.

Για χρέος 100.000 ευρώ, αυτό αντιστοιχεί σε ανώτατη προκαταβολή 15.000 ευρώ, περιορίζοντας το αρχικό ποσό που μπορεί να απαιτηθεί για τη συμφωνία.

Παράλληλα, προβλέπεται υποχρέωση υποβολής κατάλληλης και τεκμηριωμένης πρότασης ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό. Για τον οφειλέτη που τηρεί ενεργή ρύθμιση, το πλαίσιο προβλέπει προστασία από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.

Η βιωσιμότητα κάθε λύσης κρίνεται τελικά στον μηνιαίο προϋπολογισμό: μαζί με τη δόση των παλαιών χρεών πρέπει να χωρούν οι τρέχοντες φόροι, οι ασφαλιστικές εισφορές και οι υπόλοιπες υποχρεώσεις. Διαφορετικά, η ελάφρυνση κινδυνεύει να αποδειχθεί προσωρινή, με τη δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων χρεών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Εξαγορές δισεκατομμυρίων υπό πίεση: Το νέο τοπίο στις ΗΠΑ μετά τις εκλογές
• Τράπεζες: Κέρδη 3,8 δισ. ευρώ στο εννεάμηνο και διανομές 690 εκατ. στους μετόχους
• Black Friday: Δύο στους τρεις Έλληνες ετοιμάζονται για αγορές – Πόσα θα ξοδέψουν
• Συντάξεις: Μεγαλώνει ο «κουμπαράς» των ασφαλισμένων – Στα 3,2 δισ. ευρώ τα κεφάλαια