Πιερρακάκης: «Τέλος στην εποχή του φθηνού χρήματος» – Στοχευμένα μέτρα για τον δύσκολο χειμώνα

• Στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών ζητά ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα με αυξημένες ενεργειακές πιέσεις.
• Το κόστος δανεισμού στην Ευρώπη έχει αυξηθεί σημαντικά, με τις μέσες αποδόσεις των δεκαετών κρατικών ομολόγων να κινούνται κοντά στο 4%, έναντι 1,1% το 2016.
• Κοινές αμυντικές επενδύσεις και αποφάσεις έως τον Δεκέμβριο για την ηγεσία της ΕΚΤ βρίσκονται στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες, καθώς πλησιάζει η αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ.

Την ανάγκη για συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση στην ενεργειακή ακρίβεια, αλλά και για προσαρμογή των κρατικών προϋπολογισμών σε μια νέα πραγματικότητα υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης, υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.

Σε συνέντευξή του στην εκπομπή Europe Today του Euronews και στον δημοσιογράφο Στέφαν Γκρόμπε, ο Έλληνας υπουργός αναφέρθηκε στις πληθωριστικές πιέσεις, στις αυξανόμενες αμυντικές ανάγκες της Ευρώπης και στις σημαντικές αποφάσεις που καλούνται να λάβουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις το επόμενο διάστημα.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται άμεσες παρεμβάσεις, αλλά και μακροπρόθεσμες επενδύσεις που θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια.

Το τέλος του φθηνού χρήματος

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε ένα οικονομικό περιβάλλον σημαντικά διαφορετικό από εκείνο της προηγούμενης δεκαετίας, κατά την οποία τα χαμηλά επιτόκια επέτρεπαν στις κυβερνήσεις να δανείζονται με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους.

Όπως ανέφερε, η μέση απόδοση των δεκαετών κρατικών ομολόγων στην Ευρώπη έχει αυξηθεί από 1,1% το 2016 σε περίπου 4% σήμερα, γεγονός που αποτυπώνει τη μεταβολή των συνθηκών στις αγορές κεφαλαίου.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, η εξέλιξη αυτή δεν οφείλεται αποκλειστικά στη νομισματική πολιτική, αλλά συνδέεται και με τις αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες των κρατών.

Επισήμανε μάλιστα ότι το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ευρώπη είναι πλέον διπλάσιο σε σχέση με πριν από μία δεκαετία.

Την ίδια στιγμή, οι κυβερνήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν περισσότερες κοινωνικές δαπάνες, ενεργειακές υποδομές και αμυντικές επενδύσεις, περιορίζοντας τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.

Μέτρα για τον δύσκολο χειμώνα

Αναφερόμενος στην ενεργειακή ακρίβεια, ο υπουργός υπογράμμισε ότι οι υψηλές τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικά τον πληθωρισμό, τον οποίο τοποθέτησε στο 4%, επικαλούμενος στοιχεία της Eurostat.

Όπως σημείωσε, κοινός στόχος των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων είναι να στηρίξουν τους πολίτες ώστε να ανταποκριθούν στις οικονομικές προκλήσεις ενός ιδιαίτερα δύσκολου χειμώνα.

Οι παρεμβάσεις, ωστόσο, θα πρέπει να είναι προσωρινές και στοχευμένες, δίνοντας προτεραιότητα στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες.

Ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι οι δυνατότητες οικονομικής στήριξης διαφέρουν μεταξύ των κρατών-μελών, ανάλογα με τη δημοσιονομική κατάσταση κάθε χώρας.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση των ενεργειακών κρίσεων απαιτεί επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, καθώς τα προσωρινά μέτρα δεν μπορούν από μόνα τους να αντιμετωπίσουν τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.

Το μήνυμα προς τη Γερμανία

Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο πρόεδρος του Eurogroup στην εμπειρία της ελληνικής οικονομικής κρίσης και στις δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις που ακολούθησαν.

Όπως υποστήριξε, η πορεία της Ελλάδας μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η χώρα βρίσκεται σε θέση να παραδίδει μαθήματα οικονομικής πολιτικής.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, πέντε ευρωπαϊκές χώρες καταγράφουν σήμερα ονομαστικά δημοσιονομικά πλεονάσματα: η Δανία και τέσσερις χώρες που είχαν εφαρμόσει προγράμματα διάσωσης την προηγούμενη δεκαετία.

Ερωτηθείς για τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζεται η Γερμανία, ο υπουργός απέφυγε να υποδείξει συγκεκριμένες επιλογές στον Γερμανό ομόλογό του, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ.

«Η Ευρώπη χρειάζεται τη Γερμανία και η Γερμανία χρειάζεται την Ευρώπη», σημείωσε, υπογραμμίζοντας τη σημασία της μεγαλύτερης οικονομίας της ΕΕ για τις συνολικές αναπτυξιακές προοπτικές της Ένωσης.

Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε την ανάγκη προώθησης της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, της Τραπεζικής Ένωσης και της ενεργειακής συνεργασίας, ώστε να διευκολυνθούν οι επενδύσεις και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα.

Πιο αποτελεσματικές αμυντικές δαπάνες

Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκε και η αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια έχει αποκτήσει αυξημένη βαρύτητα στην οικονομική ατζέντα.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε στη συμμετοχή του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στις συζητήσεις των υπουργών Οικονομικών, επισημαίνοντας ότι η αμυντική πολιτική απαιτεί πλέον στενότερη συνεργασία με τους υπευθύνους για τους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Όπως εξήγησε, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία άλλαξε τις προτεραιότητες των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, δημιουργώντας ανάγκη για μεγαλύτερες και πιο μακροχρόνιες αμυντικές επενδύσεις.

Ωστόσο, το βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση των διαθέσιμων πόρων.

«Δεν είναι μόνο ζήτημα του πόσα δαπανούμε. Είναι και ζήτημα του πώς δαπανούμε τους πόρους μας», τόνισε.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες κοινές αμυντικές προμήθειες, μεγαλύτερες επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη και καλύτερο συντονισμό των στρατιωτικών της συστημάτων.

Η ενίσχυση των κοινών προμηθειών μπορεί να περιορίσει τις επικαλύψεις, να δημιουργήσει οικονομίες κλίμακας και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των δαπανών.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι η χρηματοδότηση των αμυντικών αναγκών πρέπει να πραγματοποιείται χωρίς να υπονομεύεται η μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα.

Οι αποφάσεις για την ΕΚΤ

Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε και στη διαδικασία διαδοχής της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).

Η σημερινή πρόεδρος της ΕΚΤ έχει ανακοινώσει ότι θα αποχωρήσει από τη θέση της στις 7 Φεβρουαρίου 2027, πριν από την προγραμματισμένη ολοκλήρωση της θητείας της.

Στόχος των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων είναι να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία επιλογής του διαδόχου της έως τον Δεκέμβριο του 2026, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στη νέα ηγεσία.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης διευκρίνισε ότι η διαδικασία αφορά συνολικά τρεις σημαντικές θέσεις στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.

Πέρα από τη θέση της προέδρου, θα πρέπει να καλυφθεί η θέση της Ίζαμπελ Σνάμπελ, η οποία αποχωρεί στις 4 Ιανουαρίου, καθώς και εκείνη του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν, η θητεία του οποίου ολοκληρώνεται στα τέλη Μαΐου.

Όπως εξήγησε, είναι πιθανό οι τρεις τοποθετήσεις να εξεταστούν ως ενιαίο πακέτο, προκειμένου να διευκολυνθεί η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Οι δύο υποψήφιοι

Η διαδικασία υποβολής υποψηφιοτήτων για την προεδρία της ΕΚΤ ολοκληρώθηκε στις 6 Νοεμβρίου, με δύο υποψηφίους να έχουν προταθεί επισήμως.

Πρόκειται για τον Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας, και τον Κλάας Κνοτ, πρώην διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Ολλανδίας.

Οι δύο υποψηφιότητες συζητήθηκαν στο Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου, ενώ ο τελικός διορισμός θα πραγματοποιηθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπουν οι ευρωπαϊκές συνθήκες.

Ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι ο ρόλος των υπουργών Οικονομικών είναι να συμβάλουν στην προετοιμασία της διαδικασίας, με την τελική πολιτική απόφαση να ανήκει στους Ευρωπαίους ηγέτες.

Οι προκλήσεις της Ευρώπης

Οι τοποθετήσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη αποτυπώνουν τις πολλαπλές πιέσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία.

Από τη μία πλευρά, οι κυβερνήσεις καλούνται να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στην ακρίβεια. Από την άλλη, πρέπει να χρηματοδοτήσουν νέες ενεργειακές και αμυντικές επενδύσεις, σε ένα περιβάλλον όπου ο δανεισμός παραμένει σημαντικά ακριβότερος σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία.

Παράλληλα, η αλλαγή ηγεσίας στην ΕΚΤ, η χρηματοδότηση της Ουκρανίας και οι συζητήσεις για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό δημιουργούν ένα απαιτητικό πολιτικό και οικονομικό χρονοδιάγραμμα.

Το βασικό μήνυμα του προέδρου του Eurogroup είναι ότι η Ευρώπη χρειάζεται μεγαλύτερο συντονισμό, στοχευμένες παρεμβάσεις και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική της σταθερότητα.