COP31: Έκκληση Γκουτέρες για δραστική μείωση των εκπομπών ρύπων – Βαθύ ρήγμα για τα ορυκτά καύσιμα
- Ο Αντόνιο Γκουτέρες, στην τελευταία του COP πριν αποχωρήσει τον Δεκέμβριο, τόνισε ότι το μέλλον του πλανήτη δεν μπορεί να διαπραγματεύεται με τους όρους όσων κερδοσκοπούν από την καταστροφή του, προειδοποιώντας για την υπέρβαση του ορίου του 1,5°C.
- Σαουδική Αραβία, Ρωσία και Ινδία απορρίπτουν αυστηρούς περιορισμούς ή δεσμευτικούς στόχους για πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα, ενώ οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ απέχουν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
- Η Τουρκία προτείνει να τεθεί η παγκόσμια ηλεκτροδότηση στο επίκεντρο της συμφωνίας —πρόταση που στηρίζει υπό προϋποθέσεις η ΕΕ—, καθώς η Αυστραλία ετοιμάζει το πρώτο προσχέδιο πολιτικού κειμένου.
Το στοίχημα της συγκράτησης της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου —όπως είχε συμφωνηθεί στο Παρίσι το 2015— βρίσκεται πλέον σε οριακό σημείο. Έκθεση του ΟΗΕ τον περασμένο μήνα κατέδειξε ότι ο κόσμος οδεύει ολοταχώς προς υπέρβαση αυτού του κρίσιμου ορίου, τη στιγμή που η φετινή χρονιά σημαδεύτηκε από πρωτοφανείς καύσωνες στη Δυτική Ευρώπη και την κατάρρευση παγετώνα στο Νεπάλ, η οποία προκάλεσε φονικές πλημμύρες με πάνω από 1.450 νεκρούς και χιλιάδες αγνοούμενους.
Μιλώντας την Παρασκευή στο περιθώριο της συνόδου, ο Αντόνιο Γκουτέρες —ο οποίος ολοκληρώνει τη δεύτερη πενταετή θητεία του στο τιμόνι του ΟΗΕ στο τέλος Δεκεμβρίου— έστειλε αυστηρό μήνυμα προς τις χώρες με τις μεγαλύτερες εκπομπές ρύπων, ζητώντας να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
«Πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη δυσανάλογη επιρροή του λόμπι των ορυκτών καυσίμων. Το μέλλον του πλανήτη μας δεν μπορεί να διαπραγματεύεται με τους όρους εκείνων που κερδοσκοπούν από την καταστροφή του», δήλωσε χαρακτηριστικά. Παρά το βαρύ κλίμα, ο ΓΓ του ΟΗΕ εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία, υπογραμμίζοντας ότι την τελευταία δεκαετία οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μετακινήθηκαν από το περιθώριο στο επίκεντρο της αγοράς, αλλάζοντας τα οικονομικά και τεχνολογικά δεδομένα.
Το γεωπολιτικό μπλοκάρισμα και η διπλή απουσία των ΗΠΑ
Στην πράξη, ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις σκοντάφτουν στα πάγια αντικρουόμενα συμφέροντα. Μεγάλες πετρελαιοπαραγωγοί δυνάμεις, όπως η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία, αντιτίθενται παραδοσιακά σε οποιαδήποτε διατύπωση περιορίζει τα ορυκτά καύσιμα. Την ίδια ώρα, μεγάλες αναπτυσσόμενες οικονομίες, με προεξάρχουσα την Ινδία και την ομάδα των G77, απορρίπτουν κάθε αναφορά σε δεσμευτικούς στόχους ή σε αποκλεισμό συγκεκριμένων τεχνολογιών και καυσίμων, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα έπληττε την αναπτυξιακή και ενεργειακή τους αυτονομία.
Την εικόνα περιπλέκει ακόμη περισσότερο η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο μεγαλύτερος καταναλωτής πετρελαίου στον κόσμο απέχει από τις συνομιλίες για δεύτερη συνεχή χρονιά, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει απορρίψει την κλιματική αλλαγή και προωθεί τη συνέχιση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.
Η πρόταση της Τουρκίας για ηλεκτροδότηση και ο ρόλος της Αυστραλίας
Αναζητώντας διέξοδο από το αδιέξοδο, η οικοδέσποινα Τουρκία επιχειρεί να τοποθετήσει στο επίκεντρο της τελικής συμφωνίας μια πρόταση για μαζική επέκταση της παγκόσμιας ηλεκτροδότησης. Σύμφωνα με την Άγκυρα, η επιτάχυνση της μετάβασης από τα συμβατικά αυτοκίνητα και τους λέβητες καυσίμων σε ηλεκτρικές λύσεις θα οδηγήσει έμμεσα σε μείωση των εκπομπών.
Ωστόσο, το τουρκικό σχέδιο δεν θέτει ως υποχρεωτική προϋπόθεση η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές — σημείο στο οποίο αντιδρούν χώρες όπως η Βραζιλία (οικοδέσποινα της περσινής COP), που πιέζουν για έναν σαφή οδικό χάρτη απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Από την πλευρά της, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας, Ντιάνα Ακόντσια, στήριξε τον στόχο της ηλεκτροδότησης ως μια «συμπεριληπτική ατζέντα» που δεν επιβάλλει τον τρόπο επίτευξής της, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι για την ΕΕ η ηλεκτροδότηση οφείλει να βασίζεται σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Όπως επισημαίνει η Κατρίν Πέτερσεν από τη μη κυβερνητική οργάνωση E3G, το κατά πόσον αυτές οι προτάσεις θα επιβιώσουν θα κριθεί τις επόμενες ημέρες. Τον συντονισμό των διαπραγματεύσεων —στο πλαίσιο της κοινής προεδρίας— έχει αναλάβει η Αυστραλία, η οποία συλλέγει τις θέσεις των κρατών έως το βράδυ του Σαββάτου, με στόχο να παρουσιάσει το πρώτο προσχέδιο της πολιτικής συμφωνίας στις αρχές της επόμενης εβδομάδας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
Πηγή: reuters.com
