Η ΕΕ κλείνει την πόρτα σε Temu & Shein, αλλά τα κινεζικά δέματα μπαίνουν «από την αποθήκη»

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πέτυχε κάτι που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε αδύνατο. Να φρενάρει την ασταμάτητη ροή των φθηνών κινεζικών δεμάτων. Δεν είναι καθόλου βέβαιο, όμως, ότι κατάφερε να φρενάρει και το κινεζικό ηλεκτρονικό εμπόριο.

Τα πρώτα στοιχεία είναι εντυπωσιακά. Μέσα στο τρίμηνο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου, μετά την επιβολή του νέου δασμού των 3 ευρώ, οι εισαγωγές μικροδεμάτων στην ΕΕ υποχώρησαν κατά 60%, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στις πρώτες εβδομάδες εφαρμογής του μέτρου, η Temu κατέγραψε πτώση πωλήσεων 50% μεταξύ Ιουνίου και Ιουλίου, ενώ η AliExpress έχασε 37% και η Shein 15%, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκαν οι γαλλικές αρχές.

Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι οι δασμοί λειτουργούν. Αποκαλύπτουν όμως μόνο τη μισή εικόνα. Η άλλη μισή βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα εργοστάσια της Κίνας. Σε αποθήκες στην Πολωνία, σε ευρωπαϊκά κέντρα διανομής, σε εμπορικές εισαγωγές μεγαλύτερης κλίμακας και σε δίκτυα logistics που επιτρέπουν στα προϊόντα να φθάνουν στον καταναλωτή χωρίς να χρειάζεται κάθε παραγγελία να διασχίζει ξεχωριστά τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.

Η πιο ηχηρή επιβεβαίωση αυτής της στρατηγικής ήρθε στις 4 Νοεμβρίου, όταν η Shein ανακοίνωσε επένδυση 500 εκατ. ευρώ για την επέκταση του ευρωπαϊκού της κέντρου logistics στην Πολωνία. Την ώρα που οι Βρυξέλλες αυξάνουν το κόστος των εισαγωγών από τρίτες χώρες, ένας από τους μεγαλύτερους παίκτες του ασιατικού ηλεκτρονικού εμπορίου επενδύει εκατοντάδες εκατομμύρια για να εγκατασταθεί ακόμη βαθύτερα στην ενιαία αγορά.

Από το δέμα των 3 ευρώ στον λογαριασμό των 6 δισ.

Το 2025 εισήλθαν στην ενιαία αγορά 5,8 δισ. αποστολές αξίας κάτω των 150 ευρώ, αυξημένες κατά 26% σε σχέση με το 2024 όπου το 91% των μικροδεμάτων προερχόταν από την Κίνα.

Από την 1η Ιουλίου, η ΕΕ επέβαλε προσωρινό δασμό 3 ευρώ ανά διαφορετική δασμολογική κατηγορία προϊόντος στις επιλέξιμες εισαγωγές χαμηλής αξίας. Από την 1η Νοεμβρίου προστέθηκε τέλος τελωνειακής διαχείρισης 2 ευρώ ανά δηλωμένο είδος στις εισαγωγές που καλύπτει το νέο καθεστώς.

Για ένα προϊόν αξίας 4 ή 5 ευρώ, η επιβάρυνση μπορεί να ανατρέψει ολόκληρη την οικονομική λογική της αγοράς. Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο την προστασία του ευρωπαϊκού λιανεμπορίου. Σύμφωνα με έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αποκάλυψε το Reuters στις 30 Οκτωβρίου, οι νέες επιβαρύνσεις θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 6 δισ. ευρώ ετησίως στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό κατά την περίοδο 2028-2034.

Η πρώτη αντίδραση της Temu ήταν να περιορίσει την επίπτωση των νέων επιβαρύνσεων στους καταναλωτές. Η πλατφόρμα προσέφερε εκπτώσεις που αντιστάθμιζαν μέρος του πρόσθετου κόστους, ενώ η μητρική της, PDD Holdings, είχε αναγνωρίσει από τον Αύγουστο ότι οι ευρωπαϊκές αλλαγές θα επηρέαζαν σημαντικά τμήματα της δραστηριότητάς της. Η AliExpress επεκτείνει την τοπική αποθήκευση εμπορευμάτων, ενώ η Shein ενισχύει τις υποδομές της στην Πολωνία.

Η οικονομική λογική είναι απλή. Όταν ένα προϊόν εισάγεται με τις συνήθεις εμπορικές διαδικασίες, εκτελωνίζεται και αποθηκεύεται νόμιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η μεταγενέστερη πώλησή του προς έναν καταναλωτή άλλου κράτους-μέλους δεν αποτελεί νέα εισαγωγή από τρίτη χώρα.

Το προϊόν εξακολουθεί να επιβαρύνεται με τους κανονικούς δασμούς και τους εφαρμοστέους φόρους κατά την αρχική εισαγωγή. Δεν ενεργοποιείται, όμως, εκ νέου ο προσωρινός δασμός μικροδεμάτων για κάθε μεμονωμένη αποστολή από ήδη εκτελωνισμένο ευρωπαϊκό απόθεμα. Από εκατομμύρια μεμονωμένες εισαγωγές B2C, οι πλατφόρμες μπορούν να μεταφέρουν μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας σε οργανωμένες εμπορικές εισαγωγές και τοπική διανομή.

Η μετάβαση αυτή απαιτεί αποθήκες, κεφάλαιο κίνησης, πρόβλεψη της ζήτησης, διαχείριση αποθεμάτων και ισχυρούς συνεργάτες logistics. Η πιο ηχηρή επιβεβαίωση αυτής της στρατηγικής ήρθε μόλις στις 4 Νοεμβρίου. Την ώρα που η Ευρώπη αυξάνει το κόστος των εισαγωγών, οι ασιατικές πλατφόρμες επενδύουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για να εγκατασταθούν βαθύτερα μέσα στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η Πολωνία αναδεικνύεται σε κομβικό σημείο του νέου ευρωπαϊκού δικτύου διανομής της Shein. Η επέκταση προβλέπει περισσότερους από 10.000 εργαζομένους και 6.500 αυτόνομα ρομπότ έως το τέλος του 2026. Σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές, οι παραδόσεις προϊόντων που βρίσκονται ήδη στο συγκεκριμένο κέντρο θα μπορούν να πραγματοποιούνται μέσα σε 48 ώρες.

Η Shein επιχειρεί να μετατρέψει το μειονέκτημα του γεωγραφικά απομακρυσμένου προμηθευτή σε πλεονέκτημα ενός εγκατεστημένου ευρωπαϊκού δικτύου διανομής. Η Temu και η AliExpress αντιμετωπίζουν την ίδια πρόκληση, αν και δεν έχουν ανακοινώσει αντίστοιχες επενδύσεις τέτοιου μεγέθους στα στοιχεία που εξετάστηκαν.

Η Ελλάδα βλέπει δύο διαφορετικές εικόνες

Η αναδιάταξη του ασιατικού ηλεκτρονικού εμπορίου αποτυπώνεται ήδη, με διαφορετικό τρόπο, και στην ελληνική αγορά. Από τη μία πλευρά, τα εισερχόμενα αεροπορικά φορτία στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» αυξήθηκαν κατά 27,2% στο πρώτο εξάμηνο, φθάνοντας τους 40.500 τόνους. Το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί έναν από τους παράγοντες που τροφοδοτούν την ανάπτυξη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το σύνολο της αύξησης οφείλεται στις κινεζικές πλατφόρμες.

Από την άλλη, η BOX NOW καταγράφει μείωση 50% στον όγκο δεμάτων από ασιατικές πλατφόρμες μετά την επιβολή των νέων τελωνειακών επιβαρύνσεων.

Είναι δύο φαινομενικά αντιφατικές εξελίξεις που αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα της αγοράς. Η αύξηση των αεροπορικών φορτίων αφορά διαφορετική περίοδο και ευρύτερη κατηγορία εμπορευμάτων από την πτώση που καταγράφει ένας συγκεκριμένος πάροχος διανομής. Δεν μπορούν επομένως να συγκριθούν απευθείας. Αποτελούν, ωστόσο, ένδειξη ότι η ελληνική αγορά logistics βρίσκεται στο επίκεντρο σημαντικών μεταβολών.

Η BOX NOW, παρά τη μείωση των συγκεκριμένων αποστολών, σχεδιάζει να αυξήσει τα έσοδά της στα 150 εκατ. ευρώ και να διακινήσει 100 εκατ. δέματα το 2027, επενδύοντας σε υποδομές, αυτοματισμούς και νέα δυναμικότητα.

Οι Βρυξέλλες γνωρίζουν ότι το πρόβλημα δεν εξαντλείται στα μικροδέματα. Η μεταρρύθμιση του τελωνειακού κώδικα προβλέπει αυξημένες ευθύνες για τις πλατφόρμες, αυστηρότερους ελέγχους και κυρώσεις που, σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορούν να φθάσουν έως το 6% της ετήσιας αξίας των εισαγωγών μιας επιχείρησης. Η νέα Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Αρχή, με έδρα τη Λιλ, και η σχεδιαζόμενη κοινή πλατφόρμα τελωνειακών δεδομένων αποτελούν μέρος της προσπάθειας να αποκτήσει η Ένωση καλύτερη εικόνα των εισαγωγών και των επιχειρήσεων που βρίσκονται πίσω από αυτές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Η αθόρυβη αυτοκρατορία του Σκλαβενίτη
• Ποιοι δήμοι θα παράγουν το δικό τους ρεύμα με 20 εκατ. ευρώ
• Πρωταθλήτρια αυξήσεων στο Airbnb η Ελλάδα