Τι αποκαλύπτουν 14,2 δισ. ευρώ για την κατανάλωση στην Ελλάδα

Τι αποκαλύπτουν 14,2 δισ. ευρώ για την κατανάλωση στην Ελλάδα
Photo: pixabay.com
Οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 851 εκατ. ευρώ πριν ακόμη ολοκληρωθεί το δεκάμηνο, αλλά πίσω από τα εντυπωσιακά μεγέθη κρύβεται μια βαθύτερη αλλαγή. Οι Έλληνες αγοράζουν περισσότερα προϊόντα, οι προσφορές χάνουν έδαφος, τα μικρά καταστήματα αναπτύσσονται ταχύτερα και το ηλεκτρονικό εμπόριο διεκδικεί μεγαλύτερο κομμάτι της αγοράς.

Στην οικονομία και όχι μόνο στην ελληνική, λίγοι αριθμοί περιγράφουν τόσο άμεσα την καθημερινότητα όσο εκείνοι που καταγράφονται στα ταμεία των σούπερ μάρκετ. Εκεί αποτυπώνονται οι μεταβολές στις τιμές, οι αντοχές των οικογενειακών προϋπολογισμών, οι καταναλωτικές συνήθειες και, τελικά, η σχέση των νοικοκυριών με το κόστος ζωής.

Ας πάρουμε για παράδειγμα του πρώτους δέκα μήνες της φετινής χρονιάς. Πριν ακόμη μπει ο Νοέμβριος, ο τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων είχε ξεπεράσει τα 14 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της NielsenIQ, οι πωλήσεις έφθασαν τα 14,213 δισ. ευρώ έως τις 25 Οκτωβρίου, από 13,362 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Η αύξηση κατά 6,4% ισοδυναμεί με 851 εκατ. ευρώ πρόσθετων πωλήσεων.

Το μέγεθος είναι εντυπωσιακό από μόνο του. Ακόμη πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι αυτό που αποκαλύπτει για τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει η κατανάλωση. Το πιο αποκαλυπτικό εύρημα της NielsenIQ βρίσκεται στην ανάλυση της ανάπτυξης των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων, της κατηγορίας που περιλαμβάνει μεγάλο μέρος των καθημερινών αγορών των νοικοκυριών. Πίσω από το συνολικό ποσό των 14,2 δισ. ευρώ βρίσκεται μια αγορά με μεγάλες διαφοροποιήσεις μεταξύ προϊόντων, καταστημάτων και περιοχών.

Τα τυποποιημένα τρόφιμα και ποτά παραμένουν ο μεγαλύτερος πυλώνας του οργανωμένου λιανεμπορίου, με πωλήσεις 7,725 δισ. ευρώ, έναντι 7,304 δισ. ευρώ το 2025. Η αύξηση 5,8% αντανακλά τη βαρύτητα των βασικών καταναλωτικών αγαθών στο συνολικό καλάθι.

Ακόμη ισχυρότερη είναι η ανάπτυξη των φρέσκων προϊόντων. Οι πωλήσεις τους αυξήθηκαν 7,5%, φθάνοντας τα 3,522 δισ. ευρώ. Η κατηγορία αυτή, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων κρέας, ψάρια, φρούτα, λαχανικά και προϊόντα αρτοποιίας, αντιπροσωπεύει πλέον σχεδόν το ένα τέταρτο της συνολικής αγοράς.

Την ταχύτερη ποσοστιαία ανάπτυξη καταγράφουν τα προϊόντα bazaar, με αύξηση 11,4% και τζίρο 908 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για μη τρόφιμα, από είδη ένδυσης και παιχνίδια έως μικροσυσκευές και άλλα καταναλωτικά αγαθά, τα οποία διευρύνουν τον ρόλο των σούπερ μάρκετ πέρα από τις παραδοσιακές αγορές τροφίμων.

Στα προϊόντα οικιακής χρήσης, οι πωλήσεις αυξήθηκαν 4,5%, στα 1,155 δισ. ευρώ, ενώ στα είδη προσωπικής φροντίδας και ομορφιάς η άνοδος έφθασε το 5%, με τζίρο 902 εκατ. ευρώ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το παράδοξο (;) των μικρών, τα e-shops και η γεωγραφία

Σε μια αγορά όπου οι μεγάλες αλυσίδες επενδύουν σε υποδομές, τεχνολογία και εκτεταμένα δίκτυα διανομής, τα μικρότερα καταστήματα εμφανίζουν την υψηλότερη ποσοστιαία ανάπτυξη. Οι μονάδες επιφάνειας 100 έως 399 τ.μ. κατέγραψαν αύξηση πωλήσεων 9%, ξεπερνώντας αισθητά τον μέσο όρο της αγοράς.

Τα υπερμάρκετ, με επιφάνεια άνω των 2.500 τ.μ., ακολουθούν με ανάπτυξη 8,3%. Αντίθετα, τα μεγάλα και μικρά σούπερ μάρκετ της ενδιάμεσης κατηγορίας κινούνται με ρυθμούς 5,6% και 5,5% αντίστοιχα.

Πάντως τα μεγάλα σούπερ μάρκετ συγκεντρώνουν το 39,3% των συνολικών πωλήσεων και τα μικρά σούπερ μάρκετ το 34,3%. Οι μικρότερες μονάδες τύπου superette αντιπροσωπεύουν το 14,8%, ενώ τα υπερμάρκετ το 11,6%.

Η Ελλάδα των σούπερ μάρκετ δεν κινείται με ενιαίο ρυθμό. Στην Αττική, όπου συγκεντρώνεται το 40,3% του συνολικού τζίρου, οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 5,8%, χαμηλότερα από τον πανελλαδικό μέσο όρο. Αντίθετα, στα νησιά η αύξηση έφθασε το 9,1%, ενώ στην Κρήτη το 7,6%.

Η Θεσσαλονίκη εμφανίζει επίσης ισχυρή ανάπτυξη, με 7,4%. Στην Κεντρική Ελλάδα η άνοδος διαμορφώνεται στο 6,3%, στην Πελοπόννησο στο 5,8% και στη Μακεδονία και Θράκη στο 5,3%.

Η ισχυρή επίδοση των νησιωτικών περιοχών είναι συμβατή με τη σημασία της τουριστικής κατανάλωσης για τις τοπικές οικονομίες. Η NielsenIQ, ωστόσο, δεν απομονώνει την επίδραση του τουρισμού από άλλους παράγοντες, όπως οι τιμές, η ανάπτυξη των δικτύων ή οι μεταβολές στη ζήτηση των μόνιμων κατοίκων. Το γεωγραφικό αποτύπωμα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις επενδυτικές επιλογές των λιανεμπόρων.

Ενώ τα φυσικά καταστήματα παραμένουν κυρίαρχα, το ηλεκτρονικό εμπόριο συνεχίζει να αυξάνεται με πολύ υψηλότερο ρυθμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώνει η NielsenIQ από έξι μεγάλους λιανεμπόρους —Σκλαβενίτη, ΑΒ, Μασούτη, My Market, Χαλκιαδάκη και Κρητικό— οι ηλεκτρονικές πωλήσεις έφθασαν τα 316,4 εκατ. ευρώ έως τις 25 Οκτωβρίου. Έναν χρόνο νωρίτερα είχαν διαμορφωθεί στα 264,5 εκατ. ευρώ. Η αύξηση 19,6% είναι σχεδόν τριπλάσια από την αντίστοιχη ανάπτυξη 6,5% των φυσικών καταστημάτων των ίδιων επιχειρήσεων.

Έτσι το μερίδιο των online πωλήσεων στον συνολικό τζίρο των συγκεκριμένων λιανεμπόρων ήταν 2,6% το 2022, αυξήθηκε σε 3% το 2025 και έφθασε το 3,3% στο εξεταζόμενο διάστημα του 2026.

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες μεταβολές στην αγορά βρίσκεται σε ένα πεδίο που για χρόνια αποτελούσε βασικό χαρακτηριστικό του ανταγωνισμού, τις προσφορές. Το 2024, το 66,7% της αξίας πωλήσεων των επώνυμων ταχυκίνητων προϊόντων πραγματοποιούνταν υπό καθεστώς προωθητικών ενεργειών. Το 2025, το ποσοστό είχε περιοριστεί στο 44,4%. Το 2026 υποχωρεί περαιτέρω, στο 39,3%. Η μεταβολή είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική αν εξεταστεί το σύνολο των ταχυκίνητων προϊόντων. Η προωθητική ένταση μειώθηκε από 54,4% το 2024 σε 37,5% το 2025 και σε 34,1% το 2026.

Μέσα σε δύο χρόνια, δηλαδή, η αγορά εμφανίζει μια θεαματική μείωση του ποσοστού πωλήσεων που συνδέονται με προωθητικές ενέργειες.

Η άλλη μεγάλη μεταβολή αφορά τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Τα προϊόντα που πωλούνται με τα εμπορικά σήματα των ίδιων των αλυσίδων έχουν αποκτήσει σημαντική θέση στα ελληνικά νοικοκυριά, κυρίως ως εναλλακτική επιλογή απέναντι στα επώνυμα προϊόντα.

Ωστόσο, τα στοιχεία του 2026 δεν δείχνουν νέα άνοδο του μεριδίου τους. Αντιθέτως η ιδιωτική ετικέτα αντιπροσωπεύει το 24% της αξίας πωλήσεων, έναντι 24,4% το 2025 και 24,3% το 2024.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: