Χρέος: Πώς η Ελλάδα …άφησε την πρώτη θέση – Το επόμενο στοίχημα για την οικονομία

Χρέος: Πώς η Ελλάδα …άφησε την πρώτη θέση – Το επόμενο στοίχημα για την οικονομία
View of the Parthenon temple from the Acropolis museum in Athens, capital of Greece, on 11 January 2023. (Photo by Martin Bertrand / Hans Lucas via AFP) Photo: AFP
Στο 135,7% του ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει το ελληνικό χρέος φέτος, έναντι 137,9% της Ιταλίας. Τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και οι πρόωρες αποπληρωμές αλλάζουν την κατάταξη, ενώ η ακρίβεια και η επιβράδυνση της ανάπτυξης δοκιμάζουν την οικονομία.

Μια σημαντική αλλαγή στον ευρωπαϊκό χάρτη του δημόσιου χρέους προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Ελλάδα αναμένεται να πάψει το 2026 να καταγράφει τον υψηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περνώντας κάτω από την Ιταλία.

Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν που δημοσιεύθηκαν χθες, Τρίτη 17/11, το ελληνικό χρέος υποχωρεί στο 135,7% του ΑΕΠ, ενώ το ιταλικό διαμορφώνεται στο 137,9%. Η απόσταση προβλέπεται να διευρυνθεί την επόμενη διετία, καθώς η Ελλάδα συνεχίζει να μειώνει τον δείκτη της.

Πίσω από αυτή τη μεταβολή βρίσκονται τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα, οι πρόωρες αποπληρωμές δανείων της περιόδου των μνημονίων και η αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Ωστόσο, η δημοσιονομική πρόοδος συνυπάρχει με ασθενέστερη ανάπτυξη, επίμονο πληθωρισμό και σταδιακή συρρίκνωση των πλεονασμάτων.

Το 2028 η Ελλάδα πλησιάζει τη Γαλλία

Η Κομισιόν προβλέπει ότι το ελληνικό χρέος θα μειωθεί στο 130,7% του ΑΕΠ το 2027 και στο 126,6% το 2028. Πρόκειται για πτώση 9,1 ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε δύο χρόνια.

Στο τέλος αυτής της περιόδου, το χρέος της Ιταλίας αναμένεται να βρίσκεται στο 138,2% του ΑΕΠ, σχεδόν 12 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από το ελληνικό. Παράλληλα, η Γαλλία προβλέπεται να φτάσει στο 123,2%, περιορίζοντας την απόστασή της από την Ελλάδα στις 3,4 μονάδες.

Η εξέλιξη αφορά τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ, ο οποίος επηρεάζεται τόσο από την πορεία του χρέους όσο και από το μέγεθος της οικονομίας. Σε αυτό το σημείο, ο πληθωρισμός έχει διπλή επίδραση: πιέζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, αλλά ενισχύει το ονομαστικό ΑΕΠ, συμβάλλοντας στη μείωση του συγκεκριμένου δείκτη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τα πλεονάσματα παραμένουν υψηλά, αλλά περιορίζονται

Η Ελλάδα αναμένεται να διατηρήσει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα σε όλο τον ορίζοντα των προβλέψεων, παρά το κόστος των φορολογικών ελαφρύνσεων και των μέτρων στήριξης.

Η πορεία των βασικών δημοσιονομικών μεγεθών αποτυπώνεται ως εξής:

Το δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει από 135,7% του ΑΕΠ το 2026 σε 130,7% το 2027 και 126,6% το 2028. Την ίδια περίοδο, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να περιοριστεί από 4,1% σε 3,7% και 3,4% του ΑΕΠ, αντίστοιχα. Το συνολικό πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης, στο οποίο συνυπολογίζονται οι δαπάνες τόκων, εκτιμάται στο 0,9% του ΑΕΠ φέτος, στο 0,7% το 2027 και μόλις στο 0,2% το 2028.

Το πρωτογενές πλεόνασμα, το οποίο δεν περιλαμβάνει τις δαπάνες τόκων, υποχωρεί από 5,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 4,1% φέτος. Το συνολικό πλεόνασμα περιορίζεται αντίστοιχα από 2% σε 0,9%.

Η Επιτροπή αποδίδει τη σταδιακή μείωση στην επίδραση των επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων, η οποία αντισταθμίζεται εν μέρει από την ισχυρή αύξηση των εσόδων.

Ο λογαριασμός των φοροελαφρύνσεων και των ενισχύσεων

Για το 2026, τα μέτρα εκτός ενεργειακής στήριξης εκτιμάται ότι έχουν πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος 0,8% του ΑΕΠ. Περιλαμβάνουν κυρίως μειώσεις φόρου εισοδήματος, αυξήσεις αποδοχών στο Δημόσιο και ενισχύσεις προς συνταξιούχους και άτομα με αναπηρία.

Οι παρεμβάσεις για την ενέργεια αποτιμώνται χωριστά στο 0,3% του ΑΕΠ, με την πρόβλεψη να βασίζεται στην παραδοχή ότι οι περισσότερες θα διακοπούν το 2027.

Για το επόμενο έτος, η έκθεση υπολογίζει πρόσθετο καθαρό κόστος 0,6% του ΑΕΠ. Στα μέτρα που συνυπολογίζει περιλαμβάνονται περαιτέρω αυξήσεις αποδοχών στο Δημόσιο, χριστουγεννιάτικη παροχή 500 ευρώ στους δημοσίους υπαλλήλους, μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες και φορολογικές ελαφρύνσεις για οικογένειες και επαγγελματίες.

Η πρόβλεψη ενσωματώνει επίσης επιδότηση 95 εκατ. ευρώ στη μεταποίηση για το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας του 2026. Μέρος της επιβάρυνσης αναμένεται να καλυφθεί από την πορεία των εσόδων και την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας.

Το 2028, πρόσθετη πίεση προκύπτει από την πλήρη ετήσια επίδραση ήδη υιοθετημένων μέτρων και την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών τόκων κατά 0,2% του ΑΕΠ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η ανάπτυξη χάνει ταχύτητα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Στην πραγματική οικονομία, η εικόνα γίνεται πιο απαιτητική. Η ανάπτυξη προβλέπεται στο 1,8% το 2026 και στο 1,5% τόσο το 2027 όσο και το 2028, παραμένοντας πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αλλά με μικρότερη απόσταση.

Οι επενδύσεις εξακολουθούν να στηρίζονται το 2026 από τις υψηλές εισροές ευρωπαϊκών πόρων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Στη συνέχεια, όμως, η ολοκλήρωση του προγράμματος, το ενεργειακό κόστος και οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης αναμένεται να περιορίσουν τη δυναμική τους.

Ταυτόχρονα, η ακριβή ενέργεια μειώνει το πραγματικό εισόδημα και συγκρατεί την κατανάλωση, παρά τις επιδοτήσεις και τις μειώσεις φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων.

Η ακρίβεια υποχωρεί αργά, η ανεργία επίσης

Ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 4,1% το 2026, να υποχωρήσει στο 3,2% το 2027 και στο 2,4% το 2028. Η μεταφορά του ενεργειακού κόστους στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών παρατείνει τις πιέσεις.

Η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί στο 7,7% έως το 2028, με βραδύτερο όμως ρυθμό. Οι ελλείψεις δεξιοτήτων, οι δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων και η επιβράδυνση της οικονομίας περιορίζουν την αύξηση της απασχόλησης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: