Ακίνητα: Η άνοδος των τιμών και το επίμονο χάσμα πλούτου στην Ελλάδα

Ακίνητα: Η άνοδος των τιμών και το επίμονο χάσμα πλούτου στην Ελλάδα
Aerial overhead view of the illuminated downtown skyline of Athens, Greece, with Omonia and Kotzia Square during dusk Photo: Shutterstock
Πάνω από το 1 τρισ. ευρώ ο ακαθάριστος πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών, με αύξηση 161 δισ. ευρώ σε δύο χρόνια. Πίσω από τα συνολικά μεγέθη, όμως, η κατανομή της περιουσίας αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα.

Η άνοδος των τιμών των ακινήτων ενισχύει την αξία της περιουσίας των ελληνικών νοικοκυριών, χωρίς να εξασφαλίζει αντίστοιχη βελτίωση της οικονομικής θέσης όλων. Οι κατοικίες έχουν ξεπεράσει σε ονομαστικούς όρους το προηγούμενο υψηλό του 2008, όμως η ανάκαμψη βρίσκει τα νοικοκυριά με διαφορετικές δυνατότητες συμμετοχής στα κέρδη της αγοράς.

Η κατοχή περιουσίας, το ύψος του δανεισμού και η δυνατότητα αποταμίευσης καθορίζουν ποιος ωφελείται περισσότερο. Για όσους διαθέτουν ακίνητα και επενδυτικά χαρτοφυλάκια, οι ανατιμήσεις αυξάνουν τον πλούτο τους. Για εκείνους που δεν έχουν ιδιόκτητη στέγη, η ίδια άνοδος κάνει δυσκολότερη την απόκτησή της.

Περιουσία άνω του 1 τρισ. ευρώ

Στο τέλος του 2025, ο ακαθάριστος πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών υπερέβη το 1 τρισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, σημειώνοντας σωρευτική αύξηση 19%, ή 161 δισ. ευρώ, τη διετία 2024–2025, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ που παρουσιάστηκαν σε ανάλυση της Alpha Bank.

Τα ακίνητα είχαν καθοριστική συμβολή: η αξία τους αυξήθηκε κατά 16% μέσα στη διετία και αντιστοιχεί στο 55% του συνολικού ακαθάριστου πλούτου.

Ακόμη υψηλότερες αποδόσεις καταγράφηκαν σε άλλες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων. Η αξία των επιχειρηματικών συμμετοχών αυξήθηκε κατά 53%, ενώ εκείνη των αμοιβαίων και επενδυτικών κεφαλαίων υπερδιπλασιάστηκε. Οι δύο κατηγορίες αντιπροσωπεύουν αντίστοιχα το 14% και το 7% της συνολικής περιουσίας. Στα ομόλογα, η αύξηση έφτασε το 16%.

Ωστόσο, η αύξηση της αποτίμησης μιας περιουσίας δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα. Ένα νοικοκυριό μπορεί να διαθέτει ακριβότερη κατοικία, αλλά να εξακολουθεί να δυσκολεύεται να καλύψει τα καθημερινά του έξοδα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο μέσος πλούτος ανεβαίνει, η διάμεσος υποχωρεί

Την άνιση κατανομή αποτυπώνει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ που παραθέτει η «Καθημερινή», το πλουσιότερο 10% των ελληνικών νοικοκυριών κατέχει το 42,3% του συνολικού καθαρού πλούτου — της περιουσίας, δηλαδή, μετά την αφαίρεση των χρεών.

Αντίστοιχη εικόνα προκύπτει από το Global Wealth Report 2026 της UBS. Η μέση περιουσία ανά ενήλικο στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 143.343 δολάρια, ενώ η διάμεση στα 59.162 δολάρια. Μεταξύ 2020 και 2025, ο μέσος πλούτος αυξήθηκε περίπου κατά 9%, ενώ ο διάμεσος μειώθηκε κατά 18%.

Η διάκριση έχει σημασία: ο μέσος όρος επηρεάζεται έντονα από τις μεγάλες περιουσίες. Η διάμεσος βρίσκεται στο μέσο της κατανομής, με τους μισούς ενηλίκους να διαθέτουν μικρότερη περιουσία και τους άλλους μισούς μεγαλύτερη. Η αντίθετη πορεία των δύο μεγεθών δείχνει ότι η αύξηση του συνολικού πλούτου δεν κατανέμεται ομοιόμορφα.

Η κληρονομιά της κρίσης χρέους

Ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο ιστολόγιο της ΕΚΤ εντοπίζει τις ρίζες αυτής της απόκλισης στην κρίση χρέους. Η πτώση των τιμών των κατοικιών έπληξε ιδιαίτερα όσους είχαν δανειστεί για να αγοράσουν σπίτι: η αξία του ακινήτου μειωνόταν, χωρίς αντίστοιχη μείωση της οφειλής.

Τα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά έχασαν επίσης αποταμιεύσεις, ενώ οι μετοχές, που συγκεντρώνονται περισσότερο στις υψηλότερες περιουσιακές κατηγορίες, ανέκαμψαν ταχύτερα. Παράλληλα, η υποχώρηση της ιδιοκατοίκησης, κυρίως στους νεότερους, περιόρισε τον αριθμό όσων μπορούσαν να ωφεληθούν από την επόμενη άνοδο των ακινήτων.

Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι η ανισότητα παρέμεινε αυξημένη στις χώρες που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση. Δεν διαπιστώνει, ωστόσο, γενικευμένη επιδείνωσή της στην Ευρωζώνη κατά την πανδημία και την πληθωριστική έξαρση: η κρατική στήριξη και η μείωση της πραγματικής αξίας των χρεών λειτούργησαν αντισταθμιστικά.

Το χάσμα περνά στις επόμενες γενιές

Η ανισότητα της περιουσίας επηρεάζει και τις μελλοντικές ευκαιρίες. Η πρόσβαση σε κατοικία, η οικογενειακή οικονομική στήριξη και η δυνατότητα δημιουργίας αποταμιεύσεων καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την αφετηρία των νεότερων νοικοκυριών.

Όπως επισημαίνεται και στα στοιχεία του ΙΟΒΕ που επικαλείται το δημοσίευμα, οι ανισότητες εκτείνονται πέρα από το εισόδημα: αφορούν την εργασία, την εκπαίδευση, την υγεία, τη μακροχρόνια φροντίδα και τη στέγαση. Η άνοδος των περιουσιακών αξιών αποκτά έτσι ουσιαστικό κοινωνικό αντίκρισμα στον βαθμό που συνοδεύεται από ευρύτερη πρόσβαση στις δυνατότητες δημιουργίας πλούτου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: