Lakers: Το οικογενειακό trust των 12,5 δισ. δολαρίων που δίχασε έξι αδέλφια
- Πέντε από τα έξι παιδιά του Jerry Buss επιδιώκουν να πουλήσουν το εναπομείναν 17,8% της οικογένειας στους Los Angeles Lakers, με βάση αποτίμηση της ομάδας στα 12,5 δισ. δολάρια. Η Jeanie Buss προσπαθεί δικαστικά να εμποδίσει τη συναλλαγή.
- Το οικογενειακό trust περιλαμβάνει ρήτρα «last man standing», βάσει της οποίας το μερίδιο κάθε αδελφού που πεθαίνει περνά στους επιζώντες αδελφούς και όχι στα παιδιά του, δημιουργώντας ισχυρό οικονομικό κίνητρο για πώληση εν ζωή.
- Οι ειδικοί θεωρούν ότι η ισότιμη κατανομή οικονομικών δικαιωμάτων δεν πρέπει απαραίτητα να συνοδεύεται από ισότιμη κατανομή της διοικητικής εξουσίας. Προτείνουν ασφάλειες ζωής, περιορισμένα δικαιώματα ψήφου και επαγγελματική διοίκηση εκτός οικογένειας.
Ο Jerry Buss σχεδίασε την περιουσία του με στόχο να παραμείνουν οι Los Angeles Lakers στην οικογένειά του μετά τον θάνατό του. Ορισμένες από τις ασφαλιστικές δικλίδες που προορίζονταν να προστατεύσουν αυτή την κληρονομιά, όμως, φαίνεται ότι τελικά έστρεψαν τα παιδιά του το ένα εναντίον του άλλου.
Πέντε από τα έξι ενήλικα παιδιά του Buss επιθυμούν να πουλήσουν το εναπομείναν οικογενειακό μερίδιο στην ομάδα. Πρόσφατη ξεχωριστή συναλλαγή αποτίμησε τους Lakers στα 12,5 δισ. δολάρια.
Η αδελφή τους Jeanie Buss υποστηρίζει ότι τα αδέλφια της δεν διαθέτουν τη νομική εξουσία να εγκαταλείψουν την οικογενειακή συμμετοχή και αντιτίθεται στην πώληση.
Εάν η συναλλαγή ολοκληρωθεί, το μερίδιο της οικογένειας θα πέσει κάτω από το κατώτατο όριο που απαιτεί το NBA και η Jeanie Buss θα χάσει τη θέση της ως governor —δηλαδή ως η κύρια εκπρόσωπος και επικεφαλής της ομάδας σε επίπεδο ιδιοκτησίας.
Σύμφωνα με το ESPN, η Jeanie Buss προσέφυγε σε δικαστήριο της Καλιφόρνιας ζητώντας να εμποδιστεί η πώληση και να απομακρυνθούν τα αδέλφια της Janie και Joey από τις θέσεις των συνδιαχειριστών του οικογενειακού trust που κατέχει το μερίδιο στους Lakers.
Η προσφυγή επιβεβαιώνεται από το ESPN, ενώ η εκδίκαση της υπόθεσης έχει προγραμματιστεί για τις 5 Νοεμβρίου 2026.
Η ασυνήθιστη ρήτρα «last man standing»
Το trust περιλαμβάνει μια ρήτρα που η Janie Buss είχε περιγράψει στο ESPN το 2017 ως «last man standing» — «ο τελευταίος που μένει όρθιος».
Βάσει αυτής, όταν ένα από τα έξι αδέλφια πεθαίνει, το μερίδιό του δεν περνά στα δικά του παιδιά. Αναδιανέμεται μεταξύ των αδελφών που βρίσκονται ακόμη στη ζωή.
Η συγκεκριμένη δομή έχει ως αποτέλεσμα τα παιδιά κάθε κληρονόμου να μην αποκτούν το σύνολο της οικονομικής συμμετοχής του γονέα τους. Παράλληλα, προσφέρει στους αδελφούς ισχυρό κίνητρο να πουλήσουν το μερίδιο όσο βρίσκονται εν ζωή, ώστε να εξασφαλίσουν ότι η αξία του θα περάσει στους δικούς τους απογόνους.
Ο Steven Fox, partner στη δικηγορική εταιρεία Buchalter, εξηγεί ότι είναι συνηθισμένο οι γονείς που μεταβιβάζουν μια οικογενειακή επιχείρηση να θέλουν να περιορίσουν τον αριθμό των μελλοντικών μετόχων.
Μια ρήτρα αυτού του είδους, ωστόσο, είναι ασυνήθιστη.
«Σπάνια ενσωματώνω κάτι τέτοιο σε σχέδια διαδοχής», αναφέρει. «Εάν ένας από τους αδελφούς προσβληθεί από καρκίνο και πεθάνει νέος, δεν είναι δίκαιο να αποστερηθούν τα παιδιά του την κληρονομιά».
Ο Fox, όπως και οι υπόλοιποι δικηγόροι που μίλησαν στο CNBC, δεν έχει εξετάσει τους πραγματικούς όρους του trust της οικογένειας Buss. Οι παρατηρήσεις τους αποτελούν, επομένως, γενική νομική ανάλυση και όχι γνωμοδότηση για τη συγκεκριμένη υπόθεση.
Ένα πρόβλημα που αφορά πολύ περισσότερες οικογένειες
Ελάχιστες οικογενειακές επιχειρήσεις έχουν την οικονομική αξία και την πολιτισμική ισχύ των Los Angeles Lakers. Τα βασικά χαρακτηριστικά της σύγκρουσης, όμως, είναι γνώριμα στους δικηγόρους που ασχολούνται με trusts, κληρονομιές και εταιρική διαδοχή.
Τέτοιες διαμάχες αναμένεται να γίνουν συχνότερες καθώς εξελίσσεται η μεγαλύτερη μεταβίβαση πλούτου μεταξύ γενεών στην ιστορία, με τους baby boomers να παραδίδουν επιχειρήσεις και περιουσιακά στοιχεία στα παιδιά τους.
Ο Sean Weissbart, partner στη Blank Rome LLP, επισημαίνει ότι η πρόθεση ενός ιδρυτή να κρατήσει μια επιχείρηση ενωμένη μπορεί να συγκρουστεί με τις διαφορετικές ανάγκες, φιλοδοξίες και οικογένειες της επόμενης γενιάς.
Οι ειδικοί υποδεικνύουν τρεις κινήσεις που μπορούν να κάνουν ομαλότερη τη μετάβαση μιας οικογενειακής επιχείρησης.
1. Ασφάλεια ζωής για τη δίκαιη αποζημίωση των απογόνων
Η λογική πίσω από τη ρήτρα «last man standing» έχει κάποια βάση, σύμφωνα με τον Fox.
Χωρίς περιορισμούς στη μεταβίβαση μετοχών, μια οικογενειακή επιχείρηση μπορεί μέσα σε λίγες γενιές να καταλήξει με δεκάδες μετόχους και αντικρουόμενα συμφέροντα.
Υπάρχουν, όμως, τρόποι να αποφεύγεται ο υπερβολικός κατακερματισμός της ιδιοκτησίας, χωρίς να αδικείται οικονομικά η επόμενη γενιά.
Οι Fox και Weissbart προτείνουν τη χρήση ασφαλιστηρίων συμβολαίων ζωής, μέσω των οποίων το trust μπορεί ουσιαστικά να εξαγοράσει την αξία που θα αντιστοιχούσε στα εγγόνια.
Συνήθως, το trust συνάπτει ασφαλιστήρια ζωής για τα παιδιά του ιδρυτή. Όταν ένας από τους κληρονόμους πεθάνει, οι μετοχές του επιστρέφουν στους επιζώντες αδελφούς, ενώ τα δικά του παιδιά λαμβάνουν χρηματική αποζημίωση από την ασφάλεια ζωής.
Εάν το ποσό της ασφάλειας δεν επαρκεί για την πλήρη αποζημίωση των εγγονών, το trust μπορεί να τους χορηγήσει ένα εξασφαλισμένο ομόλογο ή γραμμάτιο, τοποθετώντας εμπράγματη ασφάλεια στην οικογενειακή επιχείρηση.
Η αποζημίωση μπορεί να καταβάλλεται σταδιακά και να εξοφλείται πλήρως σε περίπτωση μελλοντικής πώλησης της εταιρείας.
«Ακόμη και προτού πουληθεί η επιχείρηση, θα έχουν αρκετά χρήματα για να απολαμβάνουν ένα εξαιρετικό επίπεδο ζωής», αναφέρει ο Fox.
Η ίδια προσέγγιση μπορεί να εφαρμοστεί μία γενιά νωρίτερα, ώστε να αποζημιώνονται τα παιδιά του ιδρυτή που δεν θέλουν να συμμετέχουν στην επιχείρηση.
Ωστόσο, οι επιχειρηματίες πρώτης γενιάς σπάνια είναι πρόθυμοι ή σε θέση να συνάψουν ακριβά ασφαλιστήρια συμβόλαια όσο βρίσκονται ακόμη σε σχετικά νεαρή ηλικία.
2. Ίσα οικονομικά συμφέροντα, όχι απαραίτητα ίση εξουσία
Ο Jerry Buss μοίρασε ισότιμα την ελεγκτική συμμετοχή της οικογένειας στους Lakers μεταξύ των έξι παιδιών του, δίνοντας σε καθένα από αυτά μία ισότιμη ψήφο.
Όρισε, όμως, την Jeanie Buss ως διάδοχό του στη θέση του governor της ομάδας.
Σύμφωνα με επιστολή του δικηγόρου της, το trust απαιτεί από τους Janie και Joey Buss, ως συνδιαχειριστές, να ψηφίζουν με τρόπο που θα διατηρεί την οικογενειακή συμμετοχή πάνω από το ελάχιστο όριο του 15% που απαιτείται για τον governor μιας ομάδας του NBA.
Οι δικηγόροι της Jeanie Buss και των αδελφών της δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχολιασμό.
Οι γονείς συχνά διχάζονται ανάμεσα στην επιθυμία να αντιμετωπίσουν όλα τα παιδιά τους ισότιμα και στην αναγνώριση ότι ένα συγκεκριμένο παιδί είναι καταλληλότερο για να διοικήσει την επιχείρηση, εξηγεί ο Weissbart.
Ωστόσο, η ισότιμη κατανομή της διοικητικής δύναμης μπορεί τελικά να μην εξυπηρετεί ούτε τα παιδιά ούτε την ίδια την εταιρεία.
Ο ίδιος προτείνει τα δικαιώματα ψήφου να κατανέμονται σε ένα ή δύο παιδιά που διαθέτουν τις κατάλληλες γνώσεις και ικανότητες, ενώ το οικονομικό συμφέρον μπορεί να μοιράζεται ισότιμα μεταξύ όλων.
«Το να δίνεις εξουσία πάνω σε μια επιχείρηση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ανθρώπους που δεν γνωρίζουν πώς να τη διοικήσουν είναι επιζήμιο για την ίδια την επιχείρηση», αναφέρει.
Ένας διαχειριστής αντί για έξι
Οι Weissbart και Fox προτείνουν επίσης την τοποθέτηση της οικογενειακής επιχείρησης σε trust και τον ορισμό μόνο ενός παιδιού ως βασικού διαχειριστή, με την εξουσία να λαμβάνει επιχειρηματικές αποφάσεις.
Οι μετοχές συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο trust και, σε περίπτωση πώλησης, τα έσοδα διανέμονται στα ξεχωριστά trusts των αδελφών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να διοριστεί και ανεξάρτητος συνδιαχειριστής, όπως ένας σύμβουλος τράπεζας, ή να δημιουργηθεί μια εξωτερική συμβουλευτική επιτροπή.
«Είναι πολύ ευκολότερο να διαχειρίζεται το θέμα ένας άνθρωπος από το να πρέπει να εξασφαλίζονται εγκρίσεις από διαφορετικά trusts ή από όλα τα παιδιά», αναφέρει ο Fox.
«Οι σχέσεις μεταξύ αδελφών είναι δύσκολες. Μιλάμε συχνά για πολλά χρόνια συσσωρευμένης πικρίας».
Το πρόβλημα της πλειοψηφίας
Οι περισσότεροι πελάτες του Fox εξακολουθούν να προτιμούν ένα σύστημα λήψης αποφάσεων με βάση την πλειοψηφία. Ο ίδιος πιστεύει ότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να καταστρέψει τις οικογενειακές σχέσεις.
«Λέω πάντοτε στους πελάτες μου ότι κινδυνεύουν να καταστρέψουν τη σχέση μεταξύ των παιδιών τους», αναφέρει.
«Όταν τρία παιδιά συνασπίζονται εναντίον ενός και εκείνο χάνει την ψηφοφορία, με αποτέλεσμα να πουληθεί η επιχείρηση, το παιδί που ηττήθηκε μπορεί να κρατήσει κακία απέναντι στα αδέλφια του για όλη του τη ζωή».
Δεν υπάρχει, πάντως, απόλυτη συμφωνία μεταξύ των ειδικών.
Ο George Taylor, partner στη Brinkley Morgan, δηλώνει ότι αντί να συγκεντρώσει την εξουσία σε έναν αδελφό, θα πρότεινε ισότιμη συμμετοχή όλων των παιδιών.
Κάθε αδελφός θα ήταν διαχειριστής ενός ξεχωριστού trust με ίσο ποσοστό στην επιχείρηση και οι αποφάσεις για μια ενδεχόμενη πώληση θα λαμβάνονταν κατά πλειοψηφία.
«Είναι προφανώς πιο συνηθισμένο να ανατίθεται ο έλεγχος σε ένα παιδί», αναφέρει, «αλλά αυτή θα ήταν η προσέγγιση του “ας τα βρούμε όλοι μεταξύ μας”».
3. Ίσως η οικογένεια δεν πρέπει να διοικεί την επιχείρηση
Σύμφωνα με τον Fox, ο καλύτερος τρόπος για να παραμείνει μια επιχείρηση στην οικογένεια μπορεί να είναι να παραμείνει η οικογένεια μακριά από τη διοίκησή της.
Η διατήρηση μιας οικογενειακής επιχείρησης για πολλές γενιές αποτελεί εξαιρετικά δύσκολη πρόκληση.
Μία από τις οικογένειες με τις οποίες συνεργάζεται διαθέτει εταιρεία τέταρτης γενιάς, αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων. Το μυστικό της επιτυχίας της, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι κανένα μέλος της οικογένειας δεν επιτρέπεται να εργάζεται στην εταιρεία.
Αφού η δεύτερη γενιά πέρασε δέκα χρόνια στα δικαστήρια διεκδικώντας τον έλεγχο, η τρίτη γενιά τροποποίησε τη συμφωνία των μετόχων κατά τη δεκαετία του 1980 και απέκλεισε τα μέλη της οικογένειας από τη λειτουργική διοίκηση.
«Αυτό δεν λειτουργεί εύκολα στους Lakers, επειδή η διοίκηση των Lakers συνοδεύεται από κύρος και τεράστια δημόσια προβολή», αναφέρει ο Fox.
«Λειτουργεί, όμως, σε ορισμένες επιχειρήσεις και λειτούργησε τέλεια για αυτή την οικογένεια. Έκτοτε το έχω εφαρμόσει και σε άλλους πελάτες».
Καμία διαθήκη δεν μπορεί να σταματήσει μια οικογενειακή σύγκρουση
Δεν υπάρχει μία μαγική νομική λύση που να εμποδίζει τα παιδιά να μεταφέρουν τις οικογενειακές διαφωνίες στις δικαστικές αίθουσες.
Πολλά trusts περιλαμβάνουν ρήτρες υποχρεωτικής διαιτησίας ή ακόμη και διατάξεις που απειλούν με αποκλήρωση όποιον κληρονόμο προσφύγει δικαστικά. Αυτές οι ρήτρες, όμως, δεν είναι πάντοτε νομικά εκτελεστές.
«Λέω στους πελάτες μου ότι δεν θα μπορέσουν ποτέ να εμποδίσουν πλήρως τα παιδιά και τα εγγόνια τους να μηνύσουν το ένα το άλλο, επειδή δεν δημιούργησαν εκείνα αυτή την περιουσία· την κληρονόμησαν», αναφέρει ο Fox.
«Εσείς τη δημιουργήσατε. Αναλάβατε όλο το ρίσκο όταν δεν είχατε τίποτα και χρεώνατε τα πάντα στην πιστωτική σας κάρτα. Εκείνα δεν διαθέτουν αυτή τη βιωματική μνήμη του κινδύνου και της δημιουργίας».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Γιατί τα μπαλάκια του τένις είναι κίτρινα (ή πράσινα); Η επιστήμη πίσω από το χρώμα τους
- NBA: Πώς οι Oklahoma City Thunder «έσβησαν» 323 εκατ. δολάρια από τα οικονομικά τους
- Η ΤΝ αλλάζει τα αθλητικά μέσα: Αγώνες, highlights και παιδικό περιεχόμενο χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση
