Μητσοτάκης από τον ΟΗΕ: «Παράνομο και αυθαίρετο» το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Μήνυμα για τα κυριαρχικά δικαιώματα

• «Παράνομο και αυθαίρετο» χαρακτήρισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και δεν μπορεί να περιορίσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
• Ο πρωθυπουργός ζήτησε την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, καταδικάζοντας τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και προτείνοντας μια παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία.
• Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν οι οικονομικές συνέπειες της θαλάσσιας ανασφάλειας, η ανάγκη προστασίας των ενεργειακών διασυνδέσεων και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας σε στρατηγικές θαλάσσιες περιοχές.

Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία και τη Λιβύη για τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη, την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών παράνομο και αυθαίρετο, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Στο πλαίσιο της συνεδρίασης, με αντικείμενο τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την προστασία των θαλάσσιων ζωνών με την ασφάλεια των εμπορικών μεταφορών, την ενεργειακή τροφοδοσία και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.

Παράλληλα, ζήτησε ισχυρότερη διεθνή συνεργασία για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας, προειδοποιώντας ότι οι επιθέσεις σε πλοία και οι αυθαίρετες θαλάσσιες διεκδικήσεις μπορούν να επηρεάσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες, τις επενδύσεις και το κόστος μεταφοράς αγαθών.

«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί» – Το μήνυμα για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρωθυπουργός στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο μεταξύ δύο χωρών, παρακάμπτοντας την παρουσία των ελληνικών νησιών.

Σύμφωνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να δικαιολογούν την οριοθέτηση όπως αυτή αποτυπώνεται στο μνημόνιο.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι τα ελληνικά νησιά διαθέτουν δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Όπως ανέφερε, μια διμερής συμφωνία δεν μπορεί να στερεί από τρίτο κράτος τα κυριαρχικά δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην πρόσφατη κύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, επισημαίνοντας ότι, κατά την ελληνική θέση, η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν μεταβάλλει τον νομικό χαρακτήρα της συμφωνίας.

Με την τοποθέτησή του, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη θέση της Αθήνας ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να αποτελέσει βάση για τον περιορισμό ελληνικών δικαιωμάτων ή την αμφισβήτηση νόμιμων δραστηριοτήτων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι θαλάσσιες διεκδικήσεις και οι επιπτώσεις στις επενδύσεις

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε το ζήτημα των θαλάσσιων οριοθετήσεων με τις ευρύτερες οικονομικές προοπτικές της περιοχής, τονίζοντας ότι οι αμφισβητούμενες διεκδικήσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως μέσο παρεμπόδισης επενδύσεων και έργων υποδομής.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημασία των στρατηγικών έργων διασυνδεσιμότητας, τα οποία συμβάλλουν στην ενεργειακή ασφάλεια, στη μεταφορά δεδομένων και στην οικονομική συνεργασία μεταξύ κρατών.

Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί περιοχή αυξανόμενης γεωοικονομικής σημασίας, καθώς συνδέεται με επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, υποθαλάσσια καλώδια και διεθνείς εμπορικές διαδρομές.

Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, οι μονομερείς θαλάσσιες διεκδικήσεις μπορούν να δημιουργήσουν αβεβαιότητα για την υλοποίηση τέτοιων έργων, επηρεάζοντας τις επενδυτικές αποφάσεις και τη διασυνοριακή συνεργασία.

Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η ασφάλεια των θαλασσών και η προβλεψιμότητα του διεθνούς νομικού πλαισίου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.

Καταδίκη της επίθεσης σε ελληνόκτητο εμπορικό πλοίο

Στην παρέμβασή του, ο πρωθυπουργός καταδίκασε επίσης την επίθεση και τη βύθιση εμπορικού φορτηγού πλοίου ιδιοκτησίας ελληνικής εταιρείας στη Μαύρη Θάλασσα.

Χαρακτήρισε απαράδεκτη τη στοχοποίηση της εμπορικής ναυτιλίας, υπογραμμίζοντας ότι τα εμπορικά πλοία δεν πρέπει να μετατρέπονται σε στόχους στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Η Ελλάδα, ως χώρα με σημαντική παρουσία στην παγκόσμια ναυτιλία, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την προστασία των εμπορικών θαλάσσιων διαδρομών.

Οι επιθέσεις εναντίον πλοίων μπορούν να επιφέρουν αλυσιδωτές συνέπειες στο διεθνές εμπόριο, προκαλώντας αυξημένα ασφάλιστρα, υψηλότερα ναύλα και καθυστερήσεις στις μεταφορές αγαθών.

Οι επιπτώσεις αυτές μεταφέρονται συχνά και στην πραγματική οικονομία, επηρεάζοντας το κόστος των πρώτων υλών, των ενεργειακών προϊόντων και των εισαγόμενων αγαθών.

Η πρόταση για παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία

Απέναντι στους αυξανόμενους κινδύνους για την εμπορική ναυτιλία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε την πρότασή του για μια παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην προστασία των εμπορικών πλοίων από επιθέσεις και στην ενίσχυση της ασφάλειας των διεθνών θαλάσσιων μεταφορών, ακόμη και σε περιοχές όπου βρίσκονται σε εξέλιξη ένοπλες συγκρούσεις.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία της διεθνούς οικονομίας.

Η διακοπή ή η παρεμπόδιση σημαντικών εμπορικών διαδρομών μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας και αύξηση των τιμών, επιβαρύνοντας επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να ενισχύσει τη συνεργασία της, προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.

Ενίσχυση του ευρωπαϊκού ρόλου στη θαλάσσια ασφάλεια

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην ανάγκη για ισχυρότερη παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περιοχές στρατηγικής σημασίας για το διεθνές εμπόριο.

Επισήμανε ότι η Ευρώπη, ως μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις παγκοσμίως, δεν μπορεί να παραμένει αμέτοχη όταν απειλείται η ασφάλεια των εμπορικών διαδρομών από τις οποίες εξαρτάται.

Στο πλαίσιο αυτό, έκανε ειδική αναφορά στην ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ», η οποία έχει ως αποστολή την προστασία της ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ενισχύσει τον επιχειρησιακό και στρατηγικό της ρόλο, αξιοποιώντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών-μελών και τις υφιστάμενες ναυτικές δυνατότητες.

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στην προστασία των θαλασσών

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών να ενισχύσουν τη θαλάσσια επιτήρηση και την έγκαιρη αναγνώριση απειλών.

Ο πρωθυπουργός στάθηκε στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης (AI), των δορυφορικών συστημάτων και των προηγμένων αισθητήρων, που μπορούν να προσφέρουν καλύτερη εικόνα της δραστηριότητας στις διεθνείς θαλάσσιες διαδρομές.

Οι τεχνολογίες αυτές μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό ύποπτων κινήσεων, στην προστασία κρίσιμων υποδομών και στην ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αρμόδιων αρχών.

Ωστόσο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι η αξιοποίηση της τεχνολογίας δεν αρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση των κινδύνων.

Όπως υπογράμμισε, απαιτούνται συντονισμένη διεθνής συνεργασία, ανταλλαγή πληροφοριών και επενδύσεις σε υποδομές ασφαλείας.

Η Ελλάδα υπέρ του διεθνούς δικαίου και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο πρωθυπουργός επαναβεβαίωσε τη δέσμευση της Ελλάδας στην προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.

Η ελληνική θέση, όπως παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, συνδέει την προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων με τη σταθερότητα των θαλάσσιων μεταφορών και την προστασία της οικονομικής δραστηριότητας.

Η παρέμβαση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και σε άλλες στρατηγικές θαλάσσιες περιοχές επηρεάζουν ολοένα περισσότερο την ενεργειακή ασφάλεια, τις εμπορικές συναλλαγές και τις διεθνείς επενδύσεις.

Το βασικό μήνυμα της Αθήνας είναι ότι η θαλάσσια ασφάλεια, η οικονομική ανάπτυξη και ο σεβασμός στο διεθνές δίκαιο αποτελούν αλληλένδετες προϋποθέσεις για τη σταθερότητα της περιοχής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Moody’s: Οι τέσσερις κίνδυνοι για τις ελληνικές τράπεζες και τα «μαξιλάρια» προστασίας
• Όταν τελειώνει το πάρτυ των μεγάλων
• Οι 10 μήνες που θα αλλάξουν για πάντα το Ελληνικό
• Ποιος θα «φάει» το κομμάτι της Pizza Fan – Η μάχη των μνηστήρων