Ακύρωση στο παρά πέντε: Γιατί ο Τραμπ «φρέναρε» τις επαφές ΗΠΑ – Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε την τελευταία στιγμή να ακυρώσει το ταξίδι των απεσταλμένων του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Ισλαμαμπάντ, παγώνοντας – τουλάχιστον προσωρινά – τη δυναμική που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται για επανεκκίνηση των επαφών με το Ιράν.
Η πακιστανική πρωτεύουσα είχε βρεθεί στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης τις προηγούμενες εβδομάδες, με προσδοκίες ότι οι συνομιλίες θα συνεχίζονταν. Η παρουσία εκεί του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, είχε ενισχύσει αυτό το σενάριο, ενώ είχε ανακοινωθεί και η μετάβαση της αμερικανικής αποστολής.
Ωστόσο, οι εξελίξεις ανατράπηκαν. Ο Αραγτσί ολοκλήρωσε την επίσκεψή του χωρίς να πραγματοποιηθούν επαφές με την αμερικανική πλευρά, ενώ λίγο αργότερα ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι ακυρώνει το ταξίδι, υποστηρίζοντας πως δεν υπήρχε λόγος για μια πολύωρη μετακίνηση, όταν οι συνομιλίες θα μπορούσαν να γίνουν εξ αποστάσεως.
Σε δηλώσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία της κίνησης, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν σηματοδοτεί άμεση κλιμάκωση. Παράλληλα, ωστόσο, άφησε ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, επαναλαμβάνοντας ότι «οι ΗΠΑ κρατούν όλα τα χαρτιά».
Ο ίδιος απέδωσε μέρος της στασιμότητας και στην εσωτερική κατάσταση στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει σύγχυση ως προς το ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις στην κορυφή της εξουσίας. «Αν θέλουν να μιλήσουν, μπορούν να μου τηλεφωνήσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής έντασης. Ο πόλεμος που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου, με μαζικούς βομβαρδισμούς από ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θύματα και έχει επιβαρύνει σημαντικά το διεθνές οικονομικό περιβάλλον.
Κρίσιμο σημείο παραμένει το Στενό του Ορμούζ, όπου η ναυσιπλοΐα συνεχίζει να επηρεάζεται, με άμεσες συνέπειες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς από τη συγκεκριμένη δίοδο διέρχεται περίπου το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Παράλληλα, διπλωματικές κινήσεις συνεχίζονται. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών αναμένεται να επιστρέψει στο Ισλαμαμπάντ, ενώ είχε ήδη επαφές με την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Πακιστάν, παρουσιάζοντας τις θέσεις της Τεχεράνης για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Το Πακιστάν δηλώνει έτοιμο να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή, με τον πρωθυπουργό της χώρας να κάνει λόγο για «θερμές και εποικοδομητικές» επαφές με την ιρανική πλευρά.
Την ίδια στιγμή, η ένταση μεταφέρεται και στο πεδίο των θαλάσσιων μεταφορών. Η Τεχεράνη προειδοποιεί για αντίποινα σε περίπτωση συνέχισης των αμερικανικών ενεργειών που –όπως υποστηρίζει– πλήττουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης χαρακτηρίζουν τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ μέρος της στρατηγικής τους.
Στο Λίβανος, η εύθραυστη εκεχειρία δοκιμάζεται εκ νέου. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έδωσε εντολή για εντατικοποίηση των επιθέσεων κατά της Χεζμπολάχ, επικαλούμενος παραβιάσεις της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές, τουλάχιστον έξι άμαχοι σκοτώθηκαν σε νέους βομβαρδισμούς, ενώ ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι εξουδετέρωσε περισσότερους από 15 μαχητές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ακύρωση του ταξιδιού αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς αποτυπώνει τη λεπτή ισορροπία μεταξύ διπλωματίας και στρατιωτικής κλιμάκωσης, με τις εξελίξεις να παραμένουν ανοιχτές σε όλα τα επίπεδα.
